Jump to content

Аш-Шаҳразурий

From Ziyosfera

Шамсиддин Муҳаммад Маҳмуд Шаҳразурий (курдча: شەمسەددین محەممەد مەحموود شارەزووری), Шаҳразурий (курдча: شارەزووری) номи билан танилган, 13-аср мусулмон табиби, тарихчиси ва файласуфи бўлган. У курд келиб чиқишига мансуб эди[1]. Айрим маълумотларга кўра, у милодий 1288-йилда тирик бўлган. Бироқ, айни шу йилда вафот этгани ҳам айтилади[1].

Шаҳразурий 13-аср охирининг муҳим тарихчиси ва олими бўлиб, ҳам қадимги юнон, ҳам дастлабки мусулмон алломалари ҳақида биографик луғат тузган. У олимлар ҳақида йирик биографик асар ёзган бўлса-да, унинг ҳаёти, жумладан туғилган ва вафот этган саналари ҳақида жуда кам нарса маълум[1]. Эҳтимол, унинг энг машҳур асари Нузҳат ал арвâḥ ва равḍат ал-афрâḥдир. М А Хуршиднинг тузатиши ва қайта нашрига кўра, китобнинг бир неча нусхалари мавжуд; улардан бири Манчестердаги Жоҳн Рйландс кутубхонасида сақланади[1].

Эдwард Броwне унга нисбат берилган иккита тиббий асарни тилга олади, улардан бири араб тилида, бошқаси эса форс тилида(Э. Броwне, п. 100). Унинг фалсафий асарларидан бири файласуф Суҳровардий ҳақида ёзилган Шарḥ Ḥикма ал-ишрâқ номли шарҳдир[2][3]. Шунингдек, Қутбиддин аш-Шерозий томонидан ёзилган Суҳровардийнинг Ҳикмат ал-Ишрақи ҳақида ёзган машҳур Дуррат ал-Таж шарҳи Шарḥ Ḥикма ал-ишрâқга асосланганлиги ҳам айтилади[4][5]. Шунингдек, унинг Суҳровардий ишроқий фалсафасига оид яна бир асари ал-Шажараҳ ал-Илаҳийяҳ (Илоҳий дарахт) энг муҳим асар экани ҳам айтилади[4].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 М А, Кҳуршид. Нузҳат ул арwаҳ wа раwдҳат ул афраҳ оф Рулерс анд Пҳилосопҳерс. Фор тҳе модел оф ҳисторианс Шамс ал-Дин Муҳаммад ибн Маҳмуд ал Шаҳразури., Фирст (ар), Ҳаидар Абад: Министрй оф Cултуре оф Индиа, 1976 — ز-бет. 
  2. ↑ Сейед Ҳоссеин, Наср. Тҳе Спреад оф тҳе Иллуминатионист Счоол оф Суҳраwарди. студиэсинcомпаративерелигион.cом, 1971. 
  3. ↑ Шариф, Мияд Муҳаммад. А ҳисторй оф Муслим Пҳилосопҳй. Роял Боок Cомпанй, 1966 — 396-бет. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Леаман, Оливер; Наср, Сайед Ҳоссеин. Ҳисторй оф Исламиc Пҳилосопҳй, 1971 — 468-бет. ИСБН 9781136780448. 
  5. ↑ Р Поуржавадй, С Счмидтке. А Жеwиш пҳилосопҳер оф Багҳдад [элеcтрониc ресоурcе]:'Изз ал-Даwла Ибн Каммуна (д. 683/1284) анд ҳис wритингс.. Леиден/Бостон: ЭЖ Брилл, 2006 — 30-бет.