Kontent qismiga oʻtish

Bandanvara jangi

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Bandanvara jangi
Boburiylar va Rojputlar urushlari
Sanalar 1711-yil
Urush yeri Bandanvara (hozirgi Ajmer tumani, Rojaston, Hindiston)
Natija Rojputlar g‘alabasi[1][2]
Raqiblar
Mevar qirolligi Boburiylar imperiyasi
Qoʻmondonlar
Sangram Singh II
Umaid Singh Shahpuradan
Devbhan Chauhan (Kotharia)
Surajmal Solanki (Desuri)
Rawat Sangram Singh (Deogarh)
Jay Singh (Badnor) (HHY)
Rawat Gangdas (Baansi)
Samant Singh (Salumbar) (HHY)
Fatehsingh Mungona (Ujjaini)
Rawat Maha Singh (Kanore)
Bahodir Shoh I
Ranzbaz Xon Mevatiy †
Nahar Xon †
Mir Baxshi Zulfiqor Xon
Yoʻqotishlar
Yengil Og‘ir

Bandanvara jangi — 1711-yilda Mevar qirolligi va Boburiylar o‘rtasida Hindiston yarimorolining Rojaston shtati, Bhilvara tumanidagi Xari daryosi yaqinida joylashgan Bandanvara hududida bo‘lib o‘tgan jang.

Tarixi

Maharana Amar Singh II Avrangzeb vafotidan so‘ng Mandalgarh, Badnor va Pur Mandal hududlarini egallab olgan edi. Biroq Boburiylar ushbu parganalar ustidan uning hukmronligini tasdiqlovchi birorta ham yozma hujjat bermagan edi. Maharana Amar Singh II vafotidan so‘ng Bahodir Shoh I 1711-yil fevral–mart oylarida Pur Mandalni Ranbaz Xon Mevatiyga topshirdi. Ranbaz Xon hududni egallash uchun o‘z qo‘shini hamda Mir Baxshi Zulfiqor Xon yuborgan 5–7 ming kishilik qo‘shin bilan yo‘lga chiqdi[3].

Tayyorgarlik

Bosqin haqidagi xabar Udaypurga yetib bordi va Maharana Sangram Singh II Mevarning turli zodagonlari boshchiligida katta qo‘shin yubordi:[4][5][6]

Jang

Boburiylar va Mevar qo‘shinlari Xari daryosi yaqinida to‘qnashdilar[7]. Boburiylar qo‘shinida fillar va otlarga mingan kamonchilar bor edi. Mewar qo‘shinining hujumi shu qadar tezkor bo‘ldiki, boburiy kamonchilar bor-yo‘g‘i bir marta o‘q uzishga ulgurdilar. Shundan so‘ng Mewar otliq qo‘shini dushmanga juda yaqinlashib, jang yakkama-yakka olishuvga aylandi[8][9].

Kanorlik Maha Singh jangda halok bo‘ldi, Badnorlik Jai Singh va Salumbarlik Samant Singh esa yaralandi. Begun hukmdori o‘zining vakili — Begunlik Kothari Bhim Singhni jangga yuborgan edi. U Bandanvara jangida katta shijoat va jasorat bilan kurashib, jang maydonida halok bo‘ldi[10]. Ranbaz Xon, uning ukasi Nahar Xon va boshqa yaqin qarindoshlari ham jangda o‘ldirildi. Boburiylar qo‘shini katta talafot ko‘rib, mag‘lubiyatga uchradi[11][12]. Dindor Xon qolgan qo‘shini bilan Ajmerga qochdi, uning qarorgohi esa Mewar qo‘shinlari tomonidan egallab olindi[13]. Ushbu jang natijasida Mevar mazkur hudud ustidan o‘z nazoratini saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi[14].

Mevar Bhupal piyoda qo‘shini (hozirgi 9-Grenaderlar polki (Mevar)) Hindiston armiyasi tarkibiga qo‘shilishidan oldin o‘z davlat qo‘shinlari bayrog‘ida Bandanvara jangi (1711) nomini qayd etgan edi[15].

Manbalar

Adabiyotlar