Нидерландия банки
|
| |
| Бош қароргоҳи | Амстердам |
|---|---|
| Ташкил этилган йили | 25-март, 1814-йил |
| Мулкчилик шакли | 100% Давлат мулки[1] (1948–пресент) |
| Президент | Клас Кнот |
| Марказий банки | Нидерландия |
| Олтин-валюта захиралари | 8 840 миллион доллар [1] |
| Веб сайти | днб.нл |
| 1 Недерландия банки ҳозир ҳам фаолият юритади, бироқ аксарият вазифалари ЙМБга ўтказилган. | |
Нидерландия банки (нидерландча: Де Недерландсче Банк НВ ёки қисқача ДНБ) - Нидерландиянинг марказий банки. 1814-йилда қирол Уилям И томонидан асос солинган, у Европа Марказий банклари тизими (ЙМБТ) ва Евротизимнинг бир қисмидир. Нидерландия банки - очиқ аксиядорлик жамияти (нидерландча: наамлозе веннооцчап, қисқартирилган НВ), унинг кундалик сиёсати Бошқарув кенгаши томонидан назорат қилинади. Давлат масъулияти чекланган жамияти бўлган ДНБ ўзининг Кузатув кенгашига эга (нидерландча: Раад ван Cоммиссариссен).
1999-йилгача, Нидерландия еврони қабул қилгунга қадар, банк Нидерландия собиқ миллий валютаси гулден учун жавобгар эди.
Бундан ташқари, Банк Кенгаши (нидерландча: Банкраад) деб номланган маслаҳат органи мавжуд. Давлат ташкилоти сифатида ДНБ ҳам Европа Марказий банклар тизимининг (ЙМБТ) бир қисми, ҳам мустақил давлат органи (нидерландча: зелфстандиг бестуурсоргаан) вазифасини бажаради. ЙМБТнинг бир қисми сифатида ДНБ халқаро тўлов тизимининг бир бўғини бўлишдан ташқари, еврозона учун пул-кредит сиёсатини белгилаш ва амалга ошириш учун ҳам жавобгардир. Мустақил давлат органи сифатида ДНБ молия институтлари фаолиятининг пруденсиал назоратини амалга оширади [2].
Тарихи
1998-йил 2-майда Европа давлатлари ёки ҳукуматлари раҳбарлари 1999-йил 1-январда Европа Иттифоқининг (ЙИ) ўн бир аъзо давлати, шу жумладан Нидерландия Иқтисодий ва валюта иттифоқи (ИВИ) бошланиши тўғрисида қарор қабул қилди. 1998-йил 1-июндан бошлаб Недерландия банки Европа Марказий банклар тизимининг (ЙМБТ) бир қисмини ташкил этади. Шу куни Банк тўғрисидаги қонуннинг янги таҳрири (1998-йил) кучга кирди. Тахминан 185 йил давомида фаолият юритиб келган Недерландия банки янги босқичга кирди.
Вазифалари
1948-йилги қонунни алмаштирган 1998-йилда қабул қилинган банк тўғрисидаги қонунга биноан Марказий банк қуйидаги вазифаларни бажаради:
- ЙМБТ доирасида Банк Европа Ҳамжамияти (ЙҲ) доирасида пул-кредит сиёсатини белгилаш ва амалга оширишга ҳисса қўшади. Банкнинг мақсади нарх барқарорлигини сақлаш. Ушбу мақсадга зарар етказмаган ҳолда, Банк ЙҲда умумий иқтисодий сиёсатни қўллаб-қувватлайди.
- Банк расмий хорижий захираларни сақлайди ва бошқаради, валюта операцияларини амалга оширади.
- Банк статистик маълумотларни йиғади ва статистик маълумотларни ишлаб чиқаради.
- Банк тўлов тизимларининг узлуксиз ишлашига ёрдам беради; у банкнотларнинг муомаласи билан шуғулланади.
- Банк банклар, инвестиция институтлари ва айирбошлаш шохобчалари устидан назоратни амалга оширади.
- Банк қироллик фармони билан рухсат берилган тақдирда, жамоат манфаатларини кўзлаб бошқа вазифаларни ҳам бажариши мумкин. Европа Марказий банки (ЙМБ) ҳам банкдан қўшимча вазифаларни бажаришни сўраши мумкин.
Биринчи иккита вазифа, ЙМБТ вазифалари сифатида ҳам танилган, бутунлай Маастрихт шартномасидан келиб чиқади. Ушбу соҳалардаги қарорлар Европа даражасида Нидерландия банки дохил ЙМБ Бошқарув Кенгаши томонидан қабул қилинади. Тўлов тизимларининг узлуксиз ишлашига кўмаклашиш ҳам Европа, ҳам миллий аҳамиятга эга. Статистик вазифа қисман ЙМБТ билан боғлиқ ва қисман миллий масаладир. ДНБ Европа Иттифоқидан ташқаридаги мамлакатлар учун халқаро макроиқтисодий статистик таҳлиллар учун жавобгардир [3]. Ушбу икки вазифа ИВИ дастлабки пайтда ташкил этилганда ЙМБТ даражасида белгиланмаган. Бу ерда Недерландия банки тўлиқ назорат остида қолади. Бироқ, иқтисодлари тобора ўзаро боғланиб бораётган Европада кўплаб банк назорати қоидалари халқаро даражада ишлаб чиқилади. ДНБ умумий нидерланд банклари учун банклар банки сифатида хизмат қилади.
Недерландия Ижтимоий-иқтисодий кенгашнинг ҳукумат томонидан тайинланган аъзоларидан бири ҳар доим ДНБ вакили ҳисобланади.
Бош офиси
Банк дастлаб 17-аср уйлари ўрнида Ауде Терфмаркт (нидерландча: Де Оуде Турфмаркт) кўчасида ташкил этилган. 1860-йилларда меъмор Виллем Энтони Фрогер (нидерландча: Wиллем Антҳониэ Фрогер) лойиҳалаштирган мақсадли бош офис биноси айни жойда қурилган ва 1869-йилда очилиш маросими бўлиб ўтди. Тахминан бир асрдан кейин, 1968-йилда, банк ўзининг янги офиси учун бу бинони тарк этгач, у узоқ вақтдан бери ушбу бино яқин жойда ташкил этилган Амстердам университети томонидан қабул қилинди ва кейинроқ 1976-йил октабрда у ерда фаолият бошлаган Аллард Пиэрсон музейи учун ўз ўрнини бўшатиб берди [4].
1960-йилларда Фредериксплейн майдонида (нидерландча: Фредериксплеин) янги бош офис мажмуаси қурилди ва 1968-йил май ойида қиролича Юлиана бинонинг очилиш маросимида иштирок этди. Меъмор Мариус Дуинтернинг 1961-йилги ажойиб дизайни паст квадрат асосда ва тўртбурчаклар шаклидаги офис минорасидан иборат эди. 1980-йилларнинг охирида, банкда бўш жой қолмагани сабабли, бино 1984-йилда меъморлар Елле Абма ва Марк а Кампо томонидан лойиҳалаштирилган ва 1989-йилда қурилиши тугаган иккинчи овал минора билан тўлдирилди. 2008-йилда Марк а Кампо квадрат асосга қўшимча қават қўшиб, қўшимча кенгайтиришни ишлаб чиқди. 2020-йилларнинг бошларида кенг қамровли таъмирлашда овал минора бузилди ва бинонинг ташқи кўринишини 1960-йиллардагига ўхшаш ташқи кўринишга қайтариш учун пойдевори қайта қурилди [5].
-
1869-йилги очилиш маросими пайтидаги Недерландия банки
-
2006-йилдаги эски бош офис биноси, ҳозирда Аллард Пиэрсон музейи жойлашган
-
Қурилиш ишлари, 1963-йил
-
Янги бош офис мажмуаси, 1967-йил
-
Овал миноранинг қурилиши, 1989-йил
-
1980-йилларнинг охиридаги кенгайтма, 2004-йилда суратга олинган
-
Кўчага қараган панжаралари, 2018-йил
-
2022-йил ҳолатида давом этаётган таъмирлаш
Президентлари рўйхати
| Недерландия банки президенти | Раҳбарлик муддати | Олдинги тажриба(лари) | Партияси | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Пол Иван Ҳоггер | 1814-1816 | Мустақил номзод | |||
| Ян Ҳодшон | 1816-1827 | Мустақил номзод | |||
| Жак Тейссе | 1827-1828 | Мустақил номзод | |||
| Жейкоб Фокс | 1828-1835 | Мустақил номзод | |||
| Уилям Могге Мюилман | 1835-1844 | Мустақил номзод | |||
| Авраам Фокс | 1844-1858 | Мустақил номзод | |||
| Ҳендрик Крукевит | 1858-1863 | Мустақил номзод | |||
| Виллем Меэс | 1863-1884 | Мустақил номзод | |||
| Николас Пиэрсон | 1885-1891 | Либерал иттифоқ | |||
| Норбертус фон ден Берх | 1891-1912 | Мустақил номзод | |||
| Херард Фиссеринг | 1912-1931 | Мустақил номзод | |||
| Леонардус Трип | 1931–1941 | Мустақил номзод | |||
| Меиноуд Рост фон Тоннинген | 1941-1945 | Миллий социалист ҳаракати | |||
| Леонардус Трип | 1945–1946 | Мустақил номзод | |||
| Доктор Мариус Ҳолтроп (1902–1988) |
1946-йил 1-май – 1967-йил 1-май (21 ёшу, 0 кун) |
Мустақил номзод | |||
| Др. Елле Зийлстра (1918–2001) |
1967-йил 1-май – 1982-йил 1-январ (14 ёшу, 245 кун) |
Иқтисодиёт вазири (1952–1959) Молия вазири (1958–1963) (1966–1967) Бош вазир (1966–1967) |
Аксилинқилобчи партия (1967–1980) | ||
| Христиан демократик мурожаат (1980–1982) | |||||
| Др. Вим Дусенберг (1935–2005) |
1982-йил 1-январ – 1997-йил 1-июл (15 ёшу, 151 кун) |
Молия вазири (1973–1977) |
Лейбористлар партияси | ||
| Др. Нот Веллинк (1943-йилда туғилган) |
1997-йил 1-июл – 2011-йил 1-июл (14 ёшу, 0 кун) |
Бош ғазначи (1977–1981) |
Христиан демократик мурожаат | ||
| Др. Клас Кнот (1967-йилда туғилган) |
2011-йил 1-июл – Ҳозиргача (15 ёшу, 171 кун) |
Мустақил номзод | |||
Яна қаранг
- Нидерландия иқтисодиёти
- Кюрасао ва Синт-Мартен Марказий банки
- Аруба Марказий банки
- Жава банки
- Нидерландиянинг молиявий бозорлар бошқармаси
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Wеиднер, Жан „Тҳе Органисатион анд Струcтуре оф Cентрал Банкс“ (ПДФ). Каталог дер Деуцчен Натионалбиблиотҳек (2017).
- ↑ тоддwҳитеблоомб, Тодд Wҳите. „Эуропе'с Cентрал Банкс Бегин Боостинг ҚЕ Приcе Транспаренcй“. Блоомберг.cом (2016-йил 4-апрел). Қаралди: 2016-йил 26-апрел.
- ↑ Аҳмед, Асиф (2 Жулй 2010). Аналйсис оф тҳе Миссион Статемент оф тҳе Cоммерcиал Банкс оф Бангладеш. Рочестер, НЙ: Соcиал Сcиэнcе Ресеарч Нетwорк.
- ↑ „Оур Буилдингс“. Аллард Пиэрсон Мусеум. 2023-йил 26-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 16-май.
- ↑ „Реноватион оф ДНБ'с ҳеад оффиcе“. Де Недерландсче Банк.