Германияда таълим


Германияда таълим биринчи навбатда, алоҳида немис штатлари (Лäндер), зиммасида, федерал ҳукумат кичик рол ўйнайди. Бир ёшдан олти ёшгача бўлган барча болалар учун ихтиёрий болалар боғчаси (болалар боғчаси) таълими берилади, ундан кейин мактабга бориш мажбурийдир. Умуман олганда, Германия ўқиш саводхонлиги, математика ва табиий фанлар бўйича ОЭCДнинг энг яхши кўрсаткичларига эга мамлакатлардан бири бўлиб, ПИСА баҳолаш тестида ўқувчиларнинг ўртача балли 515 бўлиб, ОЭCД ўртача 497 баллидан анча юқори ҳисобланади[1]. Германияда камроқ рақобатбардош тизим мавжуд, бунинг натижасида талабалар ўртасида қўрқитиш даражаси паст ва муваффақияцизликдан қўрқмайди, лекин Жанубий Корея каби ОЭCД мамлакатларига нисбатан ўзига ишонч ва умумий бахт даражаси юқори[2]. Бундан ташқари, Германия Иқтисодий ҳамкорлик ва ҳамкорлик ташкилотининг 76 мамлакати ичида 3-ўринни эгаллаб, ижтимоий-иқтисодий жиҳатдан устун бўлган талабалар орасида ўқиш бўйича энг юқори кўрсаткичлардан бирига эга. Бу Германия ОЭCД мамлакатлари орасида энг юқори маълумотли ишчи кучига эга бўлишига олиб келади[2][3]. Инсон ҳуқуқларини ўлчаш ташаббуси[4] Германия таълим олиш ҳуқуқи учун мумкин бўлган даромаднинг 75,4 фоизига уларнинг даромад даражасида эришаётганини аниқлайди[5].
Таълим тизими Германия бўйлаб фарқ қилади, чунки ҳар бир штат (Ланд) таълим сиёсатини ўзи ҳал қилади. Бироқ, кўпчилик болалар биринчи навбатда Грундсчуле борадилар (бошланғич ёки бошланғич мактаб) 4 йил давомида 6 ёшдан 9 ёшгача. Германияда ўрта таълим икки қисмга бўлинади, қуйи ва юқори. Германиядаги қуйи ўрта таълим шахсларга асосий умумий таълимни ўргатиш ва уларни юқори ўрта таълимга киришга тайёрлаш учун мўлжалланган. Олий ўрта таълим даражасида Германияда турли хил касбий дастурлар мавжуд. Немис ўрта таълими беш турдаги мактабни ўз ичига олади. Гймнасиум талабаларни олий таълимга тайёрлаш учун мўлжалланган ва Абитур 12 ёки 13-синфдан кейин якуний имтиҳонини якунлайди.
2005-йилдан 2018-йилгача Г8 деб номланувчи мактаб ислоҳоти Абитур тақдим этди. Ислоҳот болалар учун таълим даражасига юқори талаблар туфайли муваффақияцизликка учради ва 2019-йилда Г9га айлантирилди. Фақат бир нечта Гймнасиумс Г8 модели билан қолинг. Болалар одатда Гймнасиум борадилар 10 ёшдан 18 ёшгача Реалсчуле ўрта синф ўқувчилари учун кенгроқ эътиборга эга ва якуний имтиҳонни Миттлере Реифе билан якунлайди. , 10-синфдан кейин; Ҳаупцчуле ўқувчиларни касб-ҳунар таълимига тайёрлайди ва якуний имтиҳонни Ҳаупцчулабсчлусс билан тугатади , 9-синфдан кейин ва Реалсчулабсчлусс 10-синфдан кейин 10-даражанинг икки тури мавжуд: бири 10б тури деб аталадиган юқори даража ва 10а тури деб аталади; фақат юқори даражадаги 10б тури Реалсчуле олиб келиши мумкин ва бу якуний имтиҳон Миттлере Реифе билан тугайди. Реалсчулабсчлусс эришишнинг бу янги йўли касб-ҳунарга йўналтирилган ўрта мактабда 1981-йилда низом билан ўзгартирилди – бир йиллик малака муддати билан. Янги қоидаларга киритилган ўзгартиришнинг бир йиллик саралаш даврида ўқувчилар қонунда белгиланган таълим муддатини бажариш учун 10-синфда давом этишлари мумкин эди. 1982-йилдан кейин юқорида айтиб ўтилганидек, янги йўл мажбурий эди.
Тарих
Пруссия
Тарихан лютеранизм немис маданиятига, жумладан, таълим-тарбиясига кучли таъсир кўрсатган. Мартин Лютер барча одамлар Библияни мустақил равишда ўқиш ва шарҳлаш имкониятига эга бўлишлари учун мажбурий мактабни ёқлади. Ушбу концепция бутун Германия мактаблари учун намуна бўлди. Германия давлат мактабларида диний таълим одатда черковлар томонидан давлат билан ҳамкорликда ўтказилади.
XVIII асрда Пруссия Қироллиги дунёдаги биринчи давлатлардан бири бўлиб, саккиз йиллик асосий таълим курсидан иборат бепул ва умуман мажбурий бошланғич таълимни Волкссчуле жорий этди. Бу нафақат эрта саноатлашган дунёда зарур бўлган кўникмаларни (ўқиш, ёзиш ва арифметика), балки ахлоқ, бурч, интизом ва итоаткорлик бўйича қатъий таълимни ҳам таъминлади. Бадавлат ота-оналарнинг фарзандлари кўпинча қўшимча тўрт йил давомида хусусий тайёргарлик мактабларида ўқишни давом эттирдилар, аммо аҳолининг ўрта таълим ва университетларга кириш имкони деярли йўқ эди.
1810-йилда, Наполеон урушлари пайтида, Пруссия ўқитувчилар учун давлат сертификатлаш талабларини жорий қилди, бу эса ўқитиш стандартини сезиларли даражада оширди. Якуний имтиҳон, Абитур , 1788-йилда жорий қилинган, 1812-йилгача барча Пруссия ўрта мактабларида жорий қилинган ва 1871-йилда бутун Германияга тарқалди. Давлат, шунингдек, умумий ёки бошланғич синфларда бўлажак ўқитувчилар учун ўқитувчилар малакасини ошириш коллежларини ташкил этди.
Германия империяси
1871-йилда Германия империяси ташкил топгач, мактаб тизими марказлашган бўлди. 1872-йилда Пруссия аёллар учун биринчи алоҳида ўрта мактабларни тан олди. Ўрганилган касблар билимли ёшларни талаб қилар эди, кўпроқ умумтаълим мактаблари ташкил этилиб, янги ташкил этилаётган мактабларга меъёрлар белгилаш ва назорат қилишнинг ягона ҳуқуқи давлат эди.
Ўрта мактабларнинг тўрт хил тури ишлаб чиқилган:
- Тўққиз йиллик классик Гймнасиум (шу жумладан лотин ва классик юнон ёки иброний тилларини, шунингдек, битта замонавий тилни ўрганиш);
- Тўққиз йиллик Реалгймнасиум (Лотин, замонавий тиллар, фан ва математикага эътибор қаратиш);
- Олти йиллик Реалсчуле (университетга кириш малакасисиз, лекин замонавий саноат, офис ёки техник ишлардан бирида стажёр бўлиш имконияти билан); ва
- Тўққиз йиллик Оберреалсчуле (замонавий тиллар, фан ва математикага эътибор қаратиш).
XX асрнинг охирига келиб, тўрт турдаги мактаблар тенг нуфузга эга бўлмаса-да, тенг даража ва имтиёзларга эришдилар[6].
Веймар Республикаси

1919-йилдан кейин Веймар Республикасида бепул, универсал тўрт йиллик бошланғич мактаб (Грундсчуле) ташкил этилди.). Аксарият ўқувчилар ушбу мактабларда яна тўрт йиллик курсни давом эттирдилар. Кичик тўловни тўлашга қодир бўлганлар Миттелсчуле Бу қўшимча бир ёки икки йил учун янада мураккаб ўқув дастурини тақдим этди. Тўртинчи курсдан кейин қаттиқ кириш имтиҳонидан ўтган ўқувчилар ўрта мактабнинг тўрт туридан бирига киришлари мумкин эди.
Нацистлар Германияси
Нацистлар даврида (1933–1945), гарчи ўқув режаси тузум эътиқодларини ўргатиш мақсадида ўзгартирилган бўлса-да,[7] таълим тизимининг асосий тузилиши ўзгаришсиз қолди.
Шарқий Германия
Германия Демократик Республикаси (Шарқий Германия) 1960-йилларда ўзининг стандартлаштирилган таълим тизимини бошлади. Бошланғич ва ўрта мактабларнинг Шарқий Германиядаги эквиваленти Политехника ўрта мактаби (Полйтечнисче Оберсчуле) эди.), унда барча талабалар 10 йил давомида, 6 ёшдан 16 ёшгача қатнашган. 10-йил охирида чиқиш имтиҳони белгиланди. Натижаларга кўра, талаба таълимни тугатишни ёки қўшимча икки йил давомида шогирдликни, кейин эса Абитур танлаши мумкин. Жуда яхши ишлаган ва ҳукмрон партияга содиқлик кўрсатганлар Эрwеитерте Оберсчуле ўтишлари мумкин эди. (кенгайтирилган ўрта мактаб), улар Абитур қаердан олишлари мумкин эди 12 мактаб йилидан кейин имтиҳонлар. Гарчи бу тизим қайта бирлашгандан кейин 1990-йиллар бошида бекор қилинган бўлса-да, Шарқий Германия штатларида мактаб ҳаётига таъсир қилишда давом этмоқда.
Ғарбий Германия

Иккинчи жаҳон урушидан кейин иттифоқчи давлатлар (Совет Иттифоқи, Франсия, Буюк Британия ва АҚШ) фашистлар мафкурасини ўқув дастуридан чиқариб ташлашни таъминладилар. Улар ўзларининг касбий зоналарида ўзларининг ғояларини акс эттирувчи таълим тизимларини ўрнатдилар. Ғарбий Германия 1949-йилда қисман мустақилликка эришгач, унинг янги конституцияси (Грундгесетз) штатга (Лäндер) таълим мухториятини берди.) ҳукуматлар. Бу турли хил мактаб тизимларига олиб келди, бу кўпинча штатлар ўртасида ҳаракатланаётганда болаларнинг ўқишни давом эттиришини қийинлаштирди[8].
Кўп давлат шартномалари асосий талабларнинг барча давлат мактаб тизимлари томонидан универсал тарзда бажарилишини таъминлайди. Шундай қилиб, барча болалар 6 ёшдан 16 ёшгача бир турдаги мактабга (ҳафтасига беш ёки олти кун) боришлари шарт. Агар ўқувчи жуда яхши (ёки жуда ёмон) қобилиятга эга бўлса, мактабни ўзгартириши мумкин. Бир штатнинг битирув сертификатлари бошқа барча штатлар томонидан тан олинади. Малакали ўқитувчилар исталган штатдаги лавозимларга ариза топширишлари мумкин.
Германия Федератив Республикаси
Саводхонлик
Мактабгача таълим

Немис мактабгача таълим муассасаси болалар боғчаси (кўпликдаги Киндергäртен) сифатида танилган) ёки Кита , Киндертагесстäтте („болалар боғчаси“ деган маънони англатади). 2 ёшдан 6 ёшгача бўлган болалар Киндергäртен борадилар. Улар кўпинча шаҳар ёки шаҳар маъмуриятлари, черковлар ёки рўйхатдан ўтган жамиятлар томонидан бошқарилади, уларнинг аксарияти маълум бир таълим ёндашувига амал қилади, масалан, Монтессори ёки Реггио Эмилиа ёки Берлинер Билдунгспрограмм томонидан ўрмон боғчалари яхши йўлга қўйилган. Киндергартенга бориш мажбурий ҳам, бепул ҳам эмас, лекин маҳаллий ҳокимият ва ота-оналарнинг даромадларига қараб, қисман ёки тўлиқ молиялаштирилиши мумкин. Кита барча васийлар ёки Киндергартен уч йиллик малакали маълумотга эга бўлиши ёки ўқув жараёнида махсус назорат остида бўлиши керак.
Киндергäртен 7:00 дан 17:00 гача ёки ундан узоқроқ очиқ бўлиши мумкин ва саккиз ҳафталикдан уч ёшгача бўлган болалар учун Киндеркриппе, болалар боғчаси деган маънони англатади ва 6 ёшдан 10 ёшгача бўлган мактаб ёшидаги болалар учун у ерда тушдан кейин дарслар (кўпинча бошланғич мактаб билан боғлиқ) бўлиши мумкин. Болалар боғчалари билан бир қаторда, ҳар қандай мактабгача таълим муассасасидан мустақил равишда якка тартибдаги уйларда ишлайдиган ва одатда уч ёшгача бўлган атиги 3-5 болага қарайдиган кундузги парвариш ҳамширалари (Тагесмуттер, кўплик Тагесмüттер - расмий, жинсга боғлиқ бўлмаган шакли Тагеспфлегеперсон(эн))) мавжуд. Ушбу ҳамширалар маҳаллий ҳокимият томонидан қўллаб-қувватланади ва назорат қилинади.
Германия империяси даврида болалар хусусий, пуллик Ворсчуле мактабига борганларидан сўнг тўғридан-тўғри ўрта таълимга ўтишлари мумкин эди. Бу яна бир турдаги бошланғич мактаб эди. Веймар Конституцияси уларни асоссиз имтиёз деб ҳисоблаб, тақиқлаб қўйди ва Асосий Қонунда ҳали ҳам конституциявий қоида мавжуд (7-модда).
Уйда таълим
Уйда Счулпфличт ўртасида Бошланғич мактабдан 18 ёшгача (мажбурий таълим) – Германияда ноқонуний. Ноқонунийлик болалар ҳуқуқларини ота-оналарнинг ҳуқуқларидан устун қўйиш билан боғлиқ: болалар бошқа болалар ва уларнинг ота-онаси бўлмаган катталар билан мулоқот қилиш ҳуқуқига эга, шунингдек, ота-оналар ўз фарзандларини жинсий тарбия дарсларидан воз кечиши мумкин эмас, чунки давлат боланинг маълумот олиш ҳуқуқи ота-онанинг уни яшириш истагидан муҳимроқдир[9].
Ўрта таълим
Болалар бошланғич таълимни тугатгандан сўнг (10 ёшда, Берлин ва Бранденбургда 12 ёшда) ўрта мактаб учун бешта вариант мавжуд:
- Гймнасиум (грамматика мактаби) 12 ёки 13-синфгача (Абитур чиқиш имтиҳони сифатида, университетга кириш учун);
- Фачоберсчуле ўнинчи синфдан кейин ўн иккинчи синфгача қабул қилиш (Фачҳочсчулреифе билан (Абитур ва Реалсчулзуганг оралиғида) чиқиш имтиҳони сифатида). Шунингдек, 13-синфдан кейин кетиш ва мавзуга оид Абитур (агар инглиз тилидан бошқа чет тилини ўрганмаган бўлса) ёки Абитур олиш мумкин. (билан иккинчи тилда Европа даражаси Б1) ;
- Реалсчуле ўнинчи синфгача (чиқиш имтиҳони сифатида Миттлере Реифе (Реалсчуле) билан);
- Миттелсчуле (энг кам академик, замонавийлаштирилган Волкссчуле [бошланғич мактаб]) 9-синфгача (Ҳаупцчулабсчлус, ўрта мактабни битирганлиги тўғрисидаги гувоҳнома ва баъзи ҳолларда Миттлере Реифе, Ўрта мактаб дипломи РеалсчулабАбсчусс чиқиш имтиҳони сифатида); баъзи федерал штатларда Ҳаупцчуле мавжуд эмас ва ўқувчилар ўрнига Миттелсчуле ёки Регионале Счуле га ўқитилади.
- Гесамцчуле (умумтаълим мактаби)


Юқоридаги мактаблардан бирортасини топширгандан сўнг, ўқувчилар Беруфссчуле шогирдлик билан иш бошлашлари мумкин. (касб-ҳунар мактаби). Беруфссчуле одатда ҳафтасига икки марта икки, уч ёки уч ярим йиллик шогирдлик даврида қатнашади; қолган кунлар компанияда ишлашга сарфланади. Бу назария ва амалиёт бўйича билим бериш учун мўлжалланган. Компания шогирдни ўзининг шогирдлик схемаси бўйича қабул қилиши шарт. Шундан сўнг, шогирд Индустриэ- унд Ҳанделскаммер рўйхатида рўйхатга олинади (ИҲК) (саноат ва савдо палатаси). Шогирдлик даврида шогирд компаниянинг ярим кунлик иш ҳақи бўлган ходими ҳисобланади. Беруфссчуле ўтгандан кейин ва ИҲКнинг чиқиш имтиҳонлари, сертификат берилади ва ёш паст бошқарув даражасига қадар мансабга тайёр. Баъзи соҳаларда схемалар қонуний талаб бўлган маълум кўникмаларни ўргатади (банкдаги махсус лавозимлар, юридик ёрдамчилар).
Баъзи махсус ҳудудлар турли йўллар билан таъминлайди. Юқоридаги мактабларнинг бирида ўқиганингиздан ва Ҳаупцчулабсчлусс каби битирув сертификатини олганингиздан сўнг , Миттлере Реифе (ёки Реалсчулабсчусс , Реалсчуле дан) ёки Абитур Гймнасиум ёки Гесамцчуле , мактаб битирувчилари иш фаолиятини Беруфссчуле шогирдлик билан бошлашлари мумкин (касб-ҳунар мактаби). Бу ерда талаба маълум органларда рўйхатдан ўтган, масалан, Германия адвокатлар уюшмаси (Деуцче Речцанwалцкаммер , ГБА) (директорлар кенгаши). Шогирдлик даврида ёш шахс муассаса, банк, шифокор ёки адвокатлик идорасининг тўлиқ бўлмаган маошли ходими ҳисобланади. Беруфсфачсчуле тарк этгандан кейин ва Германия Адвокатлар Ассоциацияси ёки бошқа тегишли уюшмалар томонидан белгиланган чиқиш имтиҳонларини топширган ҳолда, шогирд сертификат олади ва маълум бир юқори даражани талаб қиладиган лавозимлардан ташқари барча даражадаги мартаба учун тайёр бўлади, масалан, докторлик. Баъзи соҳаларда шогирдлик схемаси қонун томонидан талаб қилинадиган кўникмаларни, шу жумладан банкдаги муайян лавозимларни ёки юридик ёрдамчи сифатидаги лавозимларни ўргатади. 16 та давлат таълим ва касбий таълим соҳасида мутлақ мас’улиятга эга. Федерал парламент ва федерал ҳукумат таълим тизимига фақат штатларга молиявий ёрдам кўрсатиш орқали таъсир қилиши мумкин. Турли хил мактаб тизимлари мавжуд, аммо ҳар бир штатда бошланғич нуқта ҳар доим Грундсчуле ҳисобланади (бошланғич мактаб) тўрт йил муддатга; ёки Берлин ва Бранденбург мисолида олти йил.
| 1970-йил | 1982-йил | 1991-йил | 2000 | |
| Ҳаупцчулабсчлусс | 87,7% | 79,3% | 66,5% | 54,9% |
| Реалсчулабсчлусс | 10,9% | 17,7% | 27% | 34,1% |
| Абитур | 1,4% | 3% | 6,5% | 11% |
Мактаб ташкилоти




Бир нечта ташкилий марказий нуқталар қуйида келтирилган. Шуни таъкидлаш керакки, таълим тизимининг марказлаштирилмаганлиги сабабли Германиянинг 16 штатида яна кўплаб қўшимча фарқлар мавжуд.
- Ҳар бир штатнинг ўз мактаб тизими мавжуд.
- Ҳар бир ёш гуруҳидаги ўқувчилар (тахминан ўша йилда туғилганлар) ҳар бир мактабда бир ёки бир нечта синфлар ёки синфларни (Классен) ташкил қилади, булар бошланғич мактаб учун (1-4 ёки 6-йиллар) учун бир хил бўлиб қолади, ориэнтация мактаби (агар штатда ориэнтация мактаблари мавжуд бўлса), ориэнтация босқичи (Гймнасиум 5-6 ёш) ва ўрта мактаб (Реалсчулен шаҳрида 5 ёки 7-10) ва Ҳаупцчулен; Гймнасиэн[11]). Ўзгартиришлар мумкин бўлса-да, мавзулар танлови мавжуд бўлганда, масалан. қўшимча тиллар; Кейин синфлар ушбу мавзу бўйича вақтинча ёки доимий равишда бўлинади (ва янги бирлаштирилади).
- Ўқувчилар одатда столда эмас, балки столларда ўтиришади (одатда битта столда иккита), баъзан ярим доира ёки бошқа геометрик ёки функционал шаклда жойлаштирилган. Синф хоналарида имтиҳонлар пайтида, алдашнинг олдини олиш учун жадваллар баъзан ҳар бир столга битта ўқувчидан иборат устунларга жойлаштирилади (агар хонанинг имкониятлари рухсат этилган бўлса); кўпгина мактабларда бу фақат мактабнинг охирги икки йилидаги баъзи имтиҳонлар учун, яъни ўрта мактаб аттестатидаги якуний баҳо учун ҳисобланган баъзи имтиҳонлар учун шундайдир.
- Одатда мактаб формаси ёки кийиниш коди мавжуд эмас. Кўпгина хусусий мактабларда соддалаштирилган кийиниш қоидалари мавжуд, масалан, „шорциз, сандалсиз, тешикли кийимсиз“. Баъзи мактаблар мактаб формасини синовдан ўтказмоқда, аммо улар Буюк Британиядаги каби расмий эмас. Улар асосан оддий козок/кўйлак ва маълум бир рангдаги жинси шимлардан иборат бўлиб, баъзида мактаб белгиси бўлади. Бироқ, Гймнасиум, Реалсчуле ва Ҳаупцчуледа битирув синфи кўйлакларини лойиҳалаш одатий ҳолдир.
- Мактаб одатда эрталаб соат 7.30 дан 8.15 гача бошланади ва 12 дан эрта тугаши мумкин; қуйи синфларда дарсларАндоза:Қайси деярли ҳар доим тушликдан олдин тугайди. Юқори синфларда Андоза:Қайси кундузги дарслар жуда кенг тарқалган ва даврлар ўқитувчи назоратисиз узоқроқ бўлиши мумкин. Одатда, пешиндан кейинги машғулотлар ҳар куни ва/ёки тўхтовсиз кечгача кечгача таклиф этилмайди, бу эса ўқувчиларнинг тушдан кейин катта қисмини мактабдан озод қилади; баъзи кун бўйи ишлайдиган мактаблар (Ганзтагссчулен), аммо ўқув соатларини кўпайтириш ўрнига ўқувчилар учун назоратни таклиф қилиш учун тушдан кейин дарслар ёки асосан назорат қилинадиган машғулотларни таклиф қилади. Пешиндан кейинги дарслар соат 6 га қадар давом этиши мумкин.
- Мактабга қараб, ҳар бир даврдан кейин 5 дан 20 минутгача танаффуслар мавжуд. Тушлик танаффуси йўқ, чунки мактаб одатда кичик мактаб учун соат 1:30 дан олдин тугайди. Бироқ, Начмиттагсунтерричт (пешиндан кейинги машғулотлар) соат 1:30 дан кейин тугайдиган мактабларда тушлик танаффуси 45 дан 90 минутгача бўлиши мумкин, гарчи кўпгина мактабларда умуман махсус танаффус йўқ. Баъзи мактабларда ҳар бир дарс ўртасида 5 дақиқалик мунтазам танаффуслар мавжуд ва иккинчи ва тўртинчи дарсдан кейин қўшимча 10 ёки 15 дақиқалик танаффуслар мавжуд.
- Германия давлат мактабларида дарслар роппа-роса 45 дақиқа давом этади. Ҳар бир фан одатда ҳафтада икки-уч давр учун (математика, немис ёки чет тиллари каби асосий фанлар тўртдан олтитагача ўқитилади) ва одатда икки даврдан кўп бўлмаган ҳолда ўқитилади. Ҳар бир даврнинг бошланиши ва одатда танаффус қўнғироқ каби овозли сигнал билан эълон қилинади.
- Имтиҳонлар (ҳар доим назорат остида) одатда бир нечта танловга эмас, балки иншога асосланган. 11-синфдан бошлаб имтиҳонлар одатда учтадан кўп бўлмаган алоҳида машқдан иборат. Умумтаълим мактабларининг биринчи синфларида имтиҳонларнинг аксарияти одатда 90 дақиқадан ошмаса, 10-12-синфлардаги имтиҳонлар тўрт ёки ундан ортиқ даврни (танаффусларсиз) ўз ичига олиши мумкин.
- Ҳар бир турдаги мактабда ўқувчилар камида беш йил давомида битта чет тилини (кўп ҳолларда инглиз тилини) ўрганишади. Бироқ, Гймнасиумда тилларни ўрганиш анча жиддийроқ ва адабиётга йўналтирилган. Гймнасиумда талабалар кенгроқ тиллардан (асосан инглиз, франсуз, рус – асосан шарқий немис Бундеслäндер – ёки лотин тилларида) биринчи тил сифатида танлашлари мумкин. 5-синф, 7-синфда эса иккинчи мажбурий тил. Гймнасиум нинг айрим турлари, шунингдек, қўшимча учинчи тилни (масалан, испан, италян, рус, лотин ёки қадимги юнон тиллари) ёки муқобил фанни (одатда бир ёки иккита бошқа фанга асосланган, масалан, Британия сиёсати) талаб қилади. 9 ёки 11-синфда инглиз тили ва сиёсат), диэтология (биология) ёки медиашунослик (санъат ва немис тили). Гимназиялар одатда 11-синфдан бошлаб қўшимча фанларни таклиф қилади, баъзи мактабларда эса тўртинчи чет тилини таклиф қилади.
- Бир пайтлар бир қатор мактабларда Раучереcке (чекувчилар бурчаги) бўлган, у ерда ўн саккиз ёшдан ошган ўқувчиларга танаффусда чекишларига рухсат берилган кичик майдон бўлган. Ушбу махсус ҳудудлар Берлин, Гессен ва Гамбург, Бранденбург штатларида 2005-06 ўқув йили бошида тақиқланган эди. (Бавария, Шлезвиг-Голштейн, Қуйи Саксония 2006–07)). Бу штатлардаги мактаблар ўқувчилар ва ўқитувчилар учун чекишни тақиқлайди ва мактабдаги ҳуқуқбузарликлар жазоланади. Европа Иттифоқининг чекиш бўйича қоидаларидан сўнг Германиянинг барча бошқа штатлари шунга ўхшаш қонунларни киритдилар.
- Давлат мактаблари жамоат бўлгани сабабли, бинолар ичида чекиш умуман тақиқланган. Чекувчи ўқитувчилардан одатда мактабда ёки унинг ёнида чекмасликлари сўралади.
- 14 ёшдан ошган ўқувчиларга баъзи мактабларда танаффус вақтида мактаб биносини тарк этишга рухсат берилади. Ўқитувчилар ёки мактаб ходимлари ёш ўқувчиларнинг эрта кетишига ва бегона одамларнинг рухсатисиз бинога киришига тўсқинлик қилади.
- Синф хонаси ва мактаб ҳовлисини тартибга солиш кўпинча ўқувчиларнинг ўз иши. Агар кўнгилли талабалар гуруҳи бўлмаса, одамлар кетма-кет танланади.
- Кўпгина мактабларда спорт, мусиқа ёки актёрлик каби тушдан кейин машғулотлар учун „АГ“ ёки Арбеицгемеинсчафтен (клублар) мавжуд, аммо қатнашиш шарт эмас. Баъзи мактабларда ўз синфдошлари ёки кичик ёшдаги талабалар ўртасидаги низоларни ҳал қилиш учун ўқитилган талаба кўнгилли воситачилар ҳам мавжуд.
- Бир нечта мактабларда бошқа мактаблар билан рақобатлашадиган ҳақиқий спорт жамоалари мавжуд. Мактабда спорт жамоаси бўлса ҳам, ўқувчилар буни жуда яхши билишлари шарт эмас.[манба керак]
- Талаба газеталари XX аср охиригача жуда кенг тарқалган бўлиб, ҳар икки ойда бир марта янги нашрлар чиқарилса, ҳозир уларнинг кўпчилиги жуда қисқа умр кўради, одатда синфни тугатгандан сўнг йўқолади. Талабалар газеталари кўпинча реклама орқали молиялаштирилади.
- Мактабларда кўпинча ўз радиостансиялари ёки телеканаллари мавжуд эмас; йирик университетларда кўпинча талабалар томонидан бошқариладиган маҳаллий радиостансия мавжуд.
- Аксарият немис мактаблари ва давлат университетларида ҳар бир талаба учун компютер билан жиҳозланган ўқув хоналари бўлмаса-да, мактабларда одатда камида битта ёки иккита компютер хоналари мавжуд ва кўпчилик университетлар ҳар бир партада компютерлар ўрнатилган чекланган миқдордаги хоналарни таклиф этади. Давлат мактаб компютерлари одатда бутун шаҳарда бир хил эксклюзив пудратчи томонидан таъминланади ва аста-секин янгиланади. Интернетга кириш кўпинча телефон компаниялари томонидан бепул тақдим этилади.
- Мактабда ўқишни тугатгандан сўнг, ўқувчилар одатда ёзма ва оғзаки имтиҳондан ўтадилар (Абитур абитуриент Гймнасиэн ёки Абсчлусспрüфунг Реалсчулен ва Ҳаупцчулен) танлаши мумкин. Гимназияни тарк этган ўқувчилар олий ўқув юртларига ўқишга киришда имтиёзни қўлга киритадилар
- 10-синфдан сўнг Гймнасиум ўқувчилари, агар улар давом этишни истамасалар, камида бир йиллик касбий таълим учун мактабни тарк этишлари мумкин. Реалсчуле ва Абсчлусспрüфунг дан ўтган Ҳаупцчуле талабалари Гймнасиумда ўқишни давом эттиришга қарор қилишлари мумкин, лекин баъзан қўлга олиш учун қўшимча курслар талаб қилинади.
- Жисмоний жазо 1949-йилда Шарқий Германияда ва 1973-йилда Ғарбий Германияда тақиқланган.
- Тўртинчи синф (ёки олтинчи, штатга қараб) кўпинча паст даражадаги ўқувчилар ва уларнинг оилалари учун жуда қийин ҳисобланади. Кўпчилик Гймнасиум га жойлашишга ҳаракат қилганда ёки ҳеч бўлмаганда Ҳаупцчуле га жойлашмасликка ҳаракат қилганда жуда катта босимни ҳис қилади. Германия бошқа ғарб мамлакатлари билан солиштирганда ўзига хос хусусиятга эга бўлиб, ўқувчиларни академик ютуқларга кўра эрта ажратишган.
Ўқув йили
Ўқув йили ёзги тағтилдан кейин бошланади (штатдан штатга фарқ қилади, одатда август ойининг охири/ўрталарида) ва икки даврга бўлинади. Одатда давлат байрамларидан ташқари 12 ҳафталик дам олиш кунлари ҳам бор. Аниқ саналар штатларда фарқ қилади, лекин одатда олти ҳафта ёз ва икки ҳафта Рождество байрами мавжуд. Бошқа дам олиш кунлари баҳорда (Пасха якшанбаси атрофида) ва кузда (олдинги ўрим-йиғим даврида, фермерлар болаларини дала ишларига муҳтож бўлган) содир бўлади. Баъзи штатларда мактаблар ҳар бир семестрда икки ёки учта махсус дам олиш кунларини белгилашлари мумкин.
Жадваллар
Талабалар ҳафтасига 45 дақиқадан тахминан 30-40 та даврага эга (йил ва штатга қараб), лекин айниқса, ўрта мактаблар 90 дақиқалик дарсларга ўтган (Блоcк) иккита „анъанавий“ дарс деб ҳисобланади. Ҳафтада уч ёки беш дарс ўтиладиган синфларни бошқаришнинг иккита умумий усули мавжуд. Вақти 90 дақиқа бўлган баъзи мактабларда ҳар куни 45 дақиқалик битта дарс бор, асосан биринчи иккита блок ўртасида; бошқа мактабларда бу фанлар ҳафталик ёки ярим йиллик алмашувда ўқитилади. Тахминан 12 та мажбурий фан мавжуд: учтагача чет тили (биринчиси кўпинча бошланғич мактабда, иккинчиси 6 ёки 7-синфда, учинчиси эса 7-11-синфларда бошланади), физика, биология, кимё, фуқаролик/ ижтимоий/сиёсий фанлар, тарих, география (5-7-синфдан бошлаб), математика, мусиқа, тасвирий санъат, немис тили, жисмоний тарбия ва диний таълим/ахлоқ (бошланғич мактабдан бошлаб олинади). Таклиф қилинадиган тушдан кейин машғулотлар оралиғи мактабдан мактабга фарқ қилади; аммо, энг немис мактаблари хор ёки оркестр таклиф ва баъзан спорт, театр ёки тиллар. Уларнинг кўпчилиги ярим схоластик АГс сифатида таклиф этилади (Арбеицгемеинсчафтен -сўзма-сўз „ишчи гуруҳлар“) талабаларнинг ҳисоботларида қайд этилган, лекин расман баҳоланмаган. Бошқа умумий дарсдан ташқари машғулотлар Германияда жуда машҳур бўлган хусусий клублар сифатида ташкил этилган.
| Вақт | душанба | сешанба | чоршанба | Пайшанба | Жума |
|---|---|---|---|---|---|
| 08.00–08.45 | Инглиз | Физика | Биология | Физика | юнонча |
| 08.45–09.30 | Тарих | Инглиз | Кимё | Математика | Кимё |
| 09.30–09.40 | танаффус | ||||
| 09.40–10.25 | лотин | юнонча | Математика | лотин | Иқтисодиёт |
| 10.25–11.10 | немис | География | Диншунослик | юнонча | немис |
| 11.10–11.30 | танаффус | ||||
| 11.30–12.15 | Мусиқа | Математика | География | немис | Биология |
| 12.15–13.00 | Диншунослик | Фуқаролик таълими | Иқтисодиёт | Инглиз | лотин |
| 13.00–14.00 | танаффус | ||||
| 14.00–14.45 | Санъат | Интенсив курс | |||
| 14.45–15.30 | Интенсив курс | юнонча | |||
| 15.30–16.15 | ПЕ | ||||
| 16.15–17.00 | ПЕ | ||||
Ҳар бир дарс 45 дақиқадан иборат бўлган учта дарс блоки мавжуд. Ҳар бир блокдан кейин 15-20 дақиқалик танаффус, шу жумладан олтинчи дарсдан кейин (дарслар сони йилдан-йилга ўзгариб туради, шунинг учун бири соат 4 га қадар мактабда бўлиши мумкин). Небенфäчер (кичик таълим йўналишлари) ҳафтасига икки марта ўқитилади; Ҳауптфäчер (асосий фанлар) уч марта ўқитилади.
11–13, 11–12 ёки 12–13-синфларда (мактаб тизимига қараб) ҳар бир ўқувчи икки ёки учта фан бўйича таълим олади (Леистунгскурсе)), унда одатда ҳафтасига бешта дарс бор. Бошқа фанлар (Грундкурсе) одатда ҳафтада уч марта ўқитилади.
| Вақт | душанба | сешанба | чоршанба | Пайшанба | Жума |
|---|---|---|---|---|---|
| 08.00–08.45 | Инглиз | Диншунослик | франсуз | Физика | немис |
| 08.50–09.35 | Инглиз | Диншунослик | франсуз | Физика | немис |
| 09.55–10.40 | немис | География/ижтимоий фанлар (инглиз тилида ўқитилади) | Математика | География/ижтимоий фанлар (инглиз тилида ўқитилади) | Математика |
| 10.45–11.30 | немис | География/ижтимоий фанлар (инглиз тилида ўқитилади) | Математика | География/ижтимоий фанлар (инглиз тилида ўқитилади) | Математика |
| 11.50–12.35 | Физика | Сиёсат-иқтисод | Тарих | Инглиз | франсуз |
| 12.40–1.25 | Физика | Сиёсат-иқтисод | Тарих | Инглиз | франсуз |
| 1,40–2,25 | Санъат | „Семинарфач“+ | Тарих | ПЕ (курс сифатида тақдим этиладиган турли спорт турлари) | |
| 2.30–3.15 | Санъат | „Семинарфач“+ | Тарих | ПЕ (курс сифатида тақдим этиладиган турли спорт турлари) |
Семинарфач – ҳар бир талаба семестр охирида ўз тадқиқот ишини топширишга тайёр бўладиган мажбурий дарс. Дарс талабаларнинг кейинчалик университетда зарур бўладиган илмий тадқиқот кўникмаларини ўргатишдан иборат.
Wалдорфсчулен каби 16 штатнинг ушбу асосий шаблонга муқобил вариантлари ўртасида сезиларли фарқлар мавжуд.
Давлат ва хусусий мактаблар
Германияда Германия конституцияси Грундгесетзнинг 7-моддаси 4-банди хусусий мактаблар ташкил этиш ҳуқуқини кафолатлайди. Ушбу модда фуқаролик ва инсон ҳуқуқларини белгилайдиган Германия асосий қонунининг биринчи қисмига тегишли. Грундгесетз ушбу қисмида кафолатланган ҳуқуқ Фавқулодда вазиятда фақат тегишли моддада бу имконият алоҳида кўрсатилган бўлса, тўхтатилиши мумкин. Ушбу мақолада бундай эмас. Бу ҳуқуқларни бекор қилиш ҳам мумкин эмас. Хусусий мактабларнинг бундай ғайриоддий ҳимояси уларни иккинчи Глеичсчалтунг ҳодисасидан ҳимоя қилиш учун амалга оширилди.
Эрсатзсчулен хусусий шахслар, хусусий ташкилотлар ёки диний гуруҳлар томонидан бошқариладиган оддий бошланғич ёки ўрта мактаблардир. Ушбу мактаблар давлат мактабларида бўлгани каби бир хил турдаги дипломларни таклиф қилади. Бироқ, Эрсатзсчулен, давлатга қарашли ҳамкасблари сингари, ўқитувчилар учун минимал талаб қилинадиган малака ва иш ҳақи баҳолари каби асосий давлат стандартларига бўйсунади. Эрсатзсчуле камида давлат мактабидаги каби академик стандартларга эга бўлиши керак ва Грундгесетз 7-моддаси, 4-банди ижтимоий-иқтисодий ҳолат (Сондерунгсвербот деб аталади). Шунинг учун, кўпчилик Эрсатзсчулен бошқа Ғарбий Европа мамлакатларига нисбатан ўқиш тўловлари жуда паст; стипендиялар ҳам тез-тез мавжуд. Бироқ, бу мактабларни бундай паст тўловлар билан молиялашнинг иложи йўқ: шунга кўра, барча немис Эрсатзсчулен давлат маблағлари ҳисобидан субсидияланади.
Баъзи талабалар ижтимоий субсидиялар орқали хусусий мактабларда ўқишади. Бу кўпинча ўқувчи хавф остида бўлган бола деб ҳисобланса, масалан, ўрганишда нуқсони бўлган, махсус эҳтиёжга эга ёки уй шароитида нотўғри келган ўқувчилар каби бўлади.
Ота-оналарнинг ижтимоий-иқтисодий ҳолатини ҳисобга олган ҳолда, хусусий мактабларда ўқиётган болалар давлат мактабларидагидек қобилиятга эга эмаслар. Масалан, Халқаро талабаларни баҳолаш дастурида (ПИСА) ижтимоий-иқтисодий тоифани ҳисобга олган ҳолда, хусусий мактаблар ўқувчилари давлат мактабларидаги ўқувчилардан пастроқ натижаларга эришдилар.[12] Бироқ, бу маълумотни талқин қилишда эҳтиёт бўлиш керак: бундай талабалар хусусий мактабда ўқиганлари учун кам ўқимаган бўлиши мумкин, лекин улар кам ўқиганлари учун хусусий мактабда ўқишади. Баъзи шахсий Реалсчулен ва Гймнасиэн оммавий Реалсчулен қараганда камроқ кириш талаблари бор.
Махсус мактаблар
Аксарият немис болалари алоҳида эҳтиёжли Фöрдерсчуле мактабида ўқишади ёки Сондерсчуле (махсус мактаб) фақат шундай болаларга хизмат қилади. Германияда махсус мактабларнинг бир нечта турлари мавжуд, масалан:
- Сондерсчуле фüр Лернбеҳиндерте—ўрганишда қийинчиликларга дуч келган болаларга хизмат кўрсатадиган махсус мактаб
- Счуле мит дем Фöрдерсчwерпункт Геистиге Энтwиcклунг—ўрганишда жуда оғир қийинчиликларга дуч келган болаларга хизмат кўрсатадиган махсус мактаб
- Фöрдерсчуле Счwерпункт эмотионале унд созиале Энтwиcклунг—алоҳида ҳиссий эҳтиёжлари бўлган болаларга хизмат кўрсатадиган махсус мактаб
Ҳар 21 немис боласидан фақат биттаси бундай махсус мактабда ўқийди. Ушбу мактабларнинг ўқитувчилари университетда ўқиётганда махсус эҳтиёжлар бўйича таълимга ихтисослашган малакали мутахассислардир. Махсус мактаблар кўпинча бошқа мактаблар билан солиштирганда жуда қулай талаба-ўқитувчи нисбатига эга. Махсус мактаблар танқид қилинди. Махсус таълим ногирон ёки бошқача бўлганларни ажратиб туради ва уларни камситади, деб таъкидланади. Баъзи алоҳида эҳтиёжли болалар махсус мактабларга бормайдилар, лекин улар Ҳаупцчуле ёки Гесамцчуле (умумтаълим мактаби) ва/ёки камдан-кам ҳолларда Реалсчуле ёки ҳатто Гймнасиумда ўқитилади.
Иқтидорли болалар учун махсус мактаблар жуда кам. Немис мактабларида болаларнинг ИҚ даражаси синовдан ўтказилмагани сабабли, кўпчилик интеллектуал қобилиятли болалар ушбу тоифага кирганликларини билишмайди. Немис психологи Детлеф Х. Рост иқтидорли болалар бўйича Марбургер Ҳочбегабтенпрожект деб номланган кашшоф узоқ муддатли тадқиқот ўтказди.. 1987/1988-йилларда у 7000 та учинчи синф ўқувчиларини Cаттелл Cултуре Фаир ИИИ тестининг немис версиясига асосланган тестда синовдан ўтказди. Ўртача кўрсаткичдан камида иккита стандарт оғиш тўплаганлар иқтидорли деб таснифланди. Тадқиқотда 136 назорат гуруҳи билан бирга жами 151 нафар иқтидорли суб’эктлар иштирок этди. Тадқиқотнинг барча иштирокчилари кўр-кўрона синовдан ўтказилди, натижада улар қобилиятли ёки йўқлигини аниқлай олишмади. Ўрганиш натижасида иқтидорли болалар мактабда жуда яхши ўқиганликлари аниқланди. Кўпчилик кейинчалик Гймнасиум қатнаган ва яхши баҳоларга эришди. Бироқ, 15 фоизи Реалсчуле учун муваффақияциз деб таснифланган (иккита ҳолатда) ёки Ҳаупцчуле (битта ҳолат), баҳони такрорлаган (тўртта ҳолат) ёки уларни ўз синфининг пастки ярмига қўйган баҳоларга эга бўлган (қолган ҳолатлар). Ҳисоботда, шунингдек, иқтидорли одамларнинг аксарияти ўзини юқори баҳолайди ва яхши психологик саломатликка эга деган хулосага келди.[13] Ростнинг айтишича, у иқтидорлилар учун махсус мактаблар тарафдори эмас. Иқтидорли болаларга Германиянинг мавжуд мактаб тизими яхши хизмат кўрсатаётганга ўхшарди.[14]
Халқаро мактаблар
2015-йил январ ойи ҳолатига кўра, Халқаро мактаблар бўйича маслаҳат (ИСC)[15] Германияни 164 та халқаро мактаблар рўйхатига киритган[16]. ИСC „халқаро мактаб“ни қуйидаги атамаларда белгилайди: „Агар мактаб инглиз тилида сўзлашувчи давлатдан ташқарида тўлиқ ёки қисман инглиз тилида мактабгача, бошланғич ёки ўрта мактаб ўқувчиларининг ҳар қандай комбинациясига ўқув дастурини етказиб берса, ИСC халқаро мактабни ўз ичига олади. агар инглиз тили расмий тиллардан бири бўлган мамлакатдаги мактаб ўз миллий ўқув дастуридан ташқари инглиз тилида ўқув дастурини таклиф қилса ва ўз йўналиши бўйича халқаро бўлса“[16] Ушбу таъриф нашрлар, жумладан Тҳе Эcономист томонидан қўлланади[17]. 1971-йилда Германияда биринчи Халқаро бакалавр мактаби ташкил этилди[18]. Бугунги кунда 70 та мактаб бир ёки бир нечта ИБ дастурларини таклиф қилади, шу жумладан иккитаси ИБ мартаба билан боғлиқ янги дастурни таклиф қилади[19].
Халқаро таққослашлар
ОЭCД томонидан мувофиқлаштирилган Халқаро талабаларни баҳолаш дастури (ПИСА) ОЭCД мамлакатлари ва қатор ҳамкор мамлакатлардаги 15 ёшли ўқувчиларнинг малакасини баҳолайди. 2000-йилги баҳолаш немис ўқувчиларининг ўз фаолиятида жиддий камчиликларни кўрсатди. 41 давлат иштирокидаги тестда Германия ўқиш бўйича 21-ўринни ва математика ва табиий фанлар бўйича 20-ўринни эгаллади, бу эса ислоҳотга чақирди[20]. Йирик газеталар ПИСА натижаларига бағишланган махсус бўлимларни чоп этди, улар радио ва телевидениэда ҳам кенг муҳокама қилинди. Бунга жавобан, Германия давлатлари Германиянинг ёмон ишлаши ортида турган муаммоларни ҳал қилиш учун бир қатор аниқ ташаббусларни ишлаб чиқдилар[21].
2006-йилга келиб, немис мактаб ўқувчилари ўтган йилларга нисбатан ўз мавқеини яхшиладилар, фан кўникмалари бўйича (статистик жиҳатдан) ўртачадан анча юқори (13-ўрин) ва математика кўникмалари (20-ўрин) ва ўқиш кўникмалари (18-ўрин) бўйича статистик жиҳатдан ўртача кўрсаткичдан сезиларли даражада юқори ёки паст эмас эдилар.)[22][23]. 2012-йилда Германия ўқиш, математика ва табиий фанлар бўйича барча уч йўналишда ўртача кўрсаткичдан юқори натижаларга эришди[24].
ПИСА имтиҳони, шунингдек, турли турдаги немис мактабларида таҳсил олаётган ўқувчилар ўртасидаги ютуқларда катта фарқ борлигини аниқлади[25]. Ижтимоий-иқтисодий градиэнт Германияда жуда юқори эди, у ердаги талабаларнинг кўрсаткичлари бошқа мамлакатларга қараганда кўпроқ ижтимоий-иқтисодий омилларга боғлиқ эди[22][23].
Манбалар
- ↑ ПИСА Ресулц ин Фоcус. „ПИСА Ресулц ин Фоcус“. ПИСА (2018).
- ↑ 2,0 2,1 „Эдуcатион ГПС - Германй - Студент перформанcе (ПИСА 2018)“. гпседуcатион.оэcд.орг. Қаралди: 2021-йил 12-май.
- ↑ „ОЭCД Беттер Лифе Индех“ (2016-йил 31-май). 2016-йил 31-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-май.
- ↑ „Ҳуман Ригҳц Меасуремент Инитиативе – Тҳе фирст глобал инитиативе то траcк тҳе ҳуман ригҳц перформанcе оф cоунтриэс“. ҳуманригҳцмеасуремент.орг. Қаралди: 2022-йил 9-март.
- ↑ „Германй - ҲРМИ Ригҳц Траcкер“ (эн). ригҳцтраcкер.орг. 2022-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 13-июн.
- ↑ Ҳ. W. Фогҳт, эд. Cомпаративе эдуcатион (1918), cомпарес Унитед Статес, Энгланд, Германй, Франcе, Cанада, анд Денмарк онлине
- ↑ „Фром тҳе НС арчиве: А счоолгирл ин Германй“ (эн). www.неwстатесман.cом (27-октабр 2020-йил). Қаралди: 3-феврал 2021-йил.
- ↑ А. Ҳаррй Пассоw, эт ал. Тҳе Натионал Cасе Студй: Ан Эмпириcал Cомпаративе Студй оф Тwентй-Оне Эдуcатионал Сйстемс. (1976) онлине овервиэw оф эдуcатион ин Wест Германй ин 1970с.
- ↑ Мартинко. „'Ачтунг Бабй: Ан Америcан Мом он тҳе Герман Арт оф Раисинг Селф-Релиант Чилдрен' (боок ревиэw)“. Треэҳуггер (8-феврал 2018-йил). Қаралди: 8-феврал 2018-йил.
- ↑ Фриэцч, Раинер (Новембер 2003). „"Интенсивиэрунг" вон Билдунгсабсчлüссен зwисчен 1970–2000“ (ПДФ). Студиэн зум деуцчен Инноватионссйстем. № 5–2004. ИССН 1613-4338. 7-октабр 2007-йилда асл нусхадан (ПДФ) архивланди.
{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ Моэллер. Калеидоскоп, 2013 — 125-бет. ИСБН 978-1-111-34420-7.
- ↑ Органисатион фüр wирцчафтличе Зусамменарбеит унд Энтwиcклунг: „ПИСА 2006 – Счуллеистунген им интернатионален Верглеич – Натурwиссенсчафтличе Компетензен фüр диэ Wелт вон Морген“. 2007. Бертелсманн Верлаг, п. 268 – 270
- ↑ Бранд, Грегор (2001). „Ҳочбегабте унд ҳочлеистенде Жугендличе: Анмеркунген зум Марбургер Ҳочбегабтенпрожект“. Лабйринтҳ. 24-жилд, № 69. 10–15-бет.
- ↑ Фасел, Андреас. „Ҳочбегабтен-Ҳйстериэ ҳат Деуцчланд эрфасст“ (де). Диэ Wелт (31-январ 2010-йил). Қаралди: 28-октабр 2014-йил.
- ↑ „Ҳоме – Интернатионал Счоол Cонсултанcй“. исcресеарч.cом. Қаралди: 28-декабр 2017-йил.
- ↑ 16,0 16,1 {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда
сарлавҳа=параметрини белгилашингиз керак. „“. 4-март 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-июл 2016-йил. - ↑ „Тҳе неw лоcал“. Тҳе Эcономист (17-декабр 2014-йил). Қаралди: 28-декабр 2017-йил.
- ↑ „ГЕРМАНЙ“. Қаралди: 28-декабр 2017-йил.
- ↑ „Финд ан ИБ Wорлд Счоол“. Қаралди: 28-декабр 2017-йил.
- ↑ Эхперц: Германй Неэдс то Степ уп Счоол Реформс Деуцче Wелле. 12 Април 2006. Ретриэвед 2006, 12–04
- ↑ ОЭCД „Чаптер 9: Германй: Онcе Wеак Интернатионал Стандинг Промпц Натионwиде Реформс фор Рапид Импровемент“, . Лессонс фром ПИСА фор тҳе Унитед Статес: Стронг Перформерс анд Суccессфул Реформерс ин Эдуcатион. ОЭCД Публишинг, 2011 — 208–209-бет. ИСБН 9789264096660.
- ↑ 22,0 22,1 Программе фор Интернатионал Студент Ассессмент. Эхеcутиве Суммарй, ПИСА 2006: Сcиэнcе Cомпетенcиэс фор Томорроw'с Wорлд Волуме 1: Аналйсис (
ПДФ), Франcе: ОЭCД, 2007. ИСБН 978-92-64-04000-7. Қаралди: 15-декабр 2007-йил.
- ↑ 23,0 23,1 Программе фор Интернатионал Студент Ассессмент. ПИСА 2006: Сcиэнcе Cомпетенcиэс фор Томорроw'с Wорлд Волуме 1: Аналйсис (
ПДФ), Франcе: ОЭCД, 2007. ИСБН 978-92-64-04000-7. Қаралди: 15-декабр 2007-йил.
- ↑ „Ресулц фром ПИСА 2012: Германй – Кей финдингс“. ОЭCД. Қаралди: 9-ноябр 2016-йил.
- ↑ Эҳмке эт ал., 2004, Ин: ПИСА-Консортиум Деуцчланд (Ҳрсг.): ПИСА 2003 – Дер Билдунгсстанд дер Жугендличен ин Деуцчланд – Эргебниссе дес 2. интернатионален Верглеичес, Мüнстер/Неw Ёрк: Wахманн, п. 244