Jump to content

Аласка географияси

From Ziyosfera
(Redirected from Geography of Alaska)

Аляска (инглизча: Аласка) – қитъанинг чекка шимоли- ғарбий қисмида жойлашган, Чукчи ярим оролидан (Россия) Беринг бўғози билан ажратилган, шарқда Канада билан, ғарбда Беринг бўғозининг кичик қисмида — Россия билан чегарадош. У материк ва кўп сонли ороллардан иборат: Александр архипелаги, Алеут ороллари, Прибилоф ороллари, Кодиак ороли, Сент-Лоренс ороли . Шимолий Муз ва Тинч океанлари томонидан ювилади. Тинч океани соҳилида — Аляска тизмаси ; ички қисми шарқда 1200м баландликда ғарбда 600 м гача бўлган плато; пастга тушади. Шимолда Брукс тизмаси жойлашган бўлиб, ундан кейин Арктика пасттекислиги жойлашган . Жануби-Шарқий Аляска — Тинч океани ва Британия Колумбияси ўртасидаги тор чизиқ. Энг ғарбий ва шарқий нуқталар орасидаги масофа тахминан Маями ва Лос-Анжелес орасидаги масофага тўғри келади.

Штатнинг майдони 1 717 854 км² бўлиб, у штатлар орасида энг каттаси. Ўрмон майдони −129 миллион акр, тахминан 516 минг км² 51,6 миллион гектар, штат ҳудудининг 30 % эгаллайди.[1]

Денали тоғи (6190 м) нафақат штатдаги, балки бутун Шимолий Америкадаги энг баланд нуқтадир. Бона вулқони (5005 м) АҚШдаги энг баланд вулқондир. Аляскада АҚШнинг 104 та чўққисидан 23 таси мутлақ баландлиги 4000 метрдан ва нисбий баландлиги 500 метрдан ошади . Америка Қўшма Штатларидаги энг баланд ўнта тоғ чўққиси Аляскада жойлашган, мамлакатнинг ўн учта энг баланд тоғ чўққиларидан ўн иккитаси шу ерда жойлашган. Ҳаммаси бўлиб Аляскада мутлақ баландлиги 3000 метрдан ортиқ бўлган 61 та чўққи бор. Энг паст нуқта — Жаҳон океанининг даражаси.

1912-йилда вулқон отилиши натижасида Ўн минг тутунлар водийси ва янги Новарупта вулқони пайдо бўлди. Штатнинг шимолий қисми тундра билан қопланган. Жанубда ўрмонлар бор. Штат Россияга тегишли Буюк Диомед оролидан (Ратманов ороли) 4 км узоқликда жойлашган Беринг бўғозидаги Кичик Диомед оролини (Крусенстерн ороли) ўз ичига олади.

Тинч океани соҳилида иқлим мўтадил, денгиз ва нисбатан юмшоқ; бошқа ҳудудларда — арктик ва субарктик континентал, қаттиқ қиш билан. Марказий ҳудудларда ёзда иссиқлик, қишда эса Америка қитъасининг паст ҳароратларидан бири бўлиши мумкин.

Эслатмалар

  1. ↑ „Форест Фаcц, Аласка Форест Ассоcиатион“. 2021-йил 26-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 26-август.