Jump to content

Ҳомила

From Ziyosfera
10 ҳафталик ҳомила

Ҳомила — она қорнида 2-ойнинг охиридан (9-ҳафта) бошлаб туғилиш вақтигача (40-ҳафта) ривожланаётган пушт (эмбрион). 9-ҳафтада Ҳ. инсон қиёфасига киради (бу даврда Ҳ.нинг боши, кўзи, бурни, оғзи, танаси, қўлоёқлари аниқ бўлади).

Ҳомила тараққиёти

 Bir akusherlik oyi(28-kun)da homila tuxumidan pusht va uning pardasi rivojlanib, H. shakllana boshlaydi. 2-oyning oxirida H. boʻyi 3,5 sm, vazni 4 g; 3-oyning soʻngida H. boʻyi 8—9 sm, vazni 40 g cha boʻlib, boshi kattalashadi, jinsi shakllanadi, qoʻl-oyoq harakatlari sust boʻladi. 4-oy oxiriga kelib H. boʻyi 16 sm, vazni 120 g ga yetadi, qoʻl-oyoq harakatlari faollashadi (lekin hali onaga sezilmaydi), jinsi aniqlashadi. H. 5 oylik boʻlga-nida boʻyi 24—26 sm, vazni 280—300 g, terisi nozik, qip-qizil badani mayin tuklar bilan qoplanadi; harakatlari onaga sezila boshlaydi. Ona qorniga quloq tutilganda H. yuragi urayotgani bilinadi. 6-oyning oxirida H. serharakat boʻlib, boʻyi 30 sm, vazni 600—700 g ga yetadi. 7-oyning soʻngida H. boʻyi 35 sm, vazni 1000— 1200 g ga yetadi (rasm); bu davrda H. tirik tugʻilishi mumkin, lekin chala hisoblanadi, biroq maxsus parvarish qilinsa, yashab ketadi (qarang Chala tugʻilgan bola); 8 oylikda H.ning boʻyi 40 sm, vazni 1500—1600 g cha keladi. 9-oyning oxirida H. boʻyi 45 sm, vazni 2400—2500 g ga yetadi, teri osti yogʻ qavati qalinlashadi, badanidagi tuklar kamayadi, terisi silliqlashib, pushti rangga kiradi, sochlari uzayadi. 10-oy oxirida (9 kalendar oyiga toʻgʻri keladi) H. yetilib tugʻiladi; boʻyi 50 sm, vazni 3200—3500 g boʻladi.

Тараққиётининг о'зига хослиги

Ҳ. тараққиётининг ўзига хослиги унинг она қорнида бўлиши билан ифодаланади; унда бош мия пўстлоғи тўла-тўкис тараққий этмаган бўлиб, асосий ҳаётий функсиялар (озиқланиш, нафас олиш, ажратиш) пласента билан узвий боғланган орқа мия орқали бошқарилади; плацента Ҳ. билан киндик орқали боғланади. Ҳ. она организмидан ўзининг ўсиши ва ривожланиши учун зарур озиқ моддалар (оқсил, ёғ, углеводлар), туз, сув, витаминлар, шунингдек, кислородни қон томирлар орқали олиб, моддалар алмашинуви натижасида ҳосил бўлган чиқиндиларни чиқаради ва ҳоказо Шунинг учун айрим касалликлар (юрак пороклари, гипертония, қандли диабет, инфексион касалликлар), нотўғри овқатланиш, режим бузилиши, атроф-муҳитдаги зарарли омиллар (ишлаб чиқаришдаги заҳарли моддалар, вибрация, нурланиш), ичкилик ичиш, чекиш ва бошқа натижасида плацента функсиясининг бузилиши Ҳ.нинг ўсишига, айниқса, ҳомила-дорликнинг дастлабки 3-ойида, ҳомила аъзоларининг тараққиёт даврида ёмон таъсир кўрсатади. Бу даврда Ҳ.нинг ўсишида қатор ўзгариш ва нуқсонлар пайдо бўлиши, жумладан, Ҳ. тўла етилмаслиги, у мажруҳ бўлиши, ўлик туғилиши ёки ўз-ўзидан тушиши, шунингдек, асфиксия, калла суягининг шикастланиб туғилиш ҳоллари учраши мумкин. Ҳомиладорликнинг 4-ойидан Ҳ.нинг турли таъсиротларга нисбатан сезгирлиги бир қадар пасаяди. Гигиена қоидаларига риоя қилиш — овқатланиш, меҳнат қилиш ва дам олишни тўғри уюштириш Ҳ.нинг нормал ўсишини таъминлайди, шунингдек, юзага келиши мумкин бўлган нохушликларни (ўлик туғиш, чилла даврида ўлиш ва ҳоказо) олдини олади.

Манбалар