Mustafo Zalmiy
| Mustafo Zalmiy | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
Mustafo Ibrohim Muhammad Amin 1-iyul 1924-yil |
| Vafoti |
4-iyun 2016-yil (91 yoshda) |
| Kasbi | kurd professori va islomshunoslik hamda shariat huquqi bo‘yicha mutaxassis |
| Unvoni | professor |
| Maqomi | professor |
Mustafo Zalmiy (kurdcha: مستەفا زەڵمی; 1924-yil 1-iyulda tugʻilgan — 2016-yil 4-iyunda vafot etgan) — kurd professori va islomshunoslik hamda shariat huquqi bo‘yicha mutaxassis. Zalmiy 1924-yilda Iroq Kurdistonining Sulaymoniya viloyatidagi Havramon hududidagi Zalm qishlog‘ida tug‘ilgan. U 1934-yilda mahalliy diniy maktablarda taʼlim ola boshlagan va ham Iroqda, ham Eronda tahsil olgan. Diniy taʼlimini 1946-yilda Ko‘ya shahrida tamomlagan. Zalmiy hayoti davomida islom va shariat huquqiga qo‘shgan salmoqli hissasi uchun ko‘plab muhim sertifikat va mukofotlarni olgan. U 50 dan ortiq kitob muallifi bo‘lib, ularning ko‘pi Iroq, Iordaniya, Indoneziya va Yamandagi ko‘plab universitetlarda asosiy o‘quv dasturi sifatida o‘qitiladi. Zalmiy islomshunoslik va shariat huquqi bo‘yicha uchta magistrlik va uchta doktorlik darajasini olgan. Musulmon mamlakatlarida 65 tadan ortiq mahalliy va xalqaro mukofotlarga sazovor bo‘lgan, uning islom va shariat huquqi talqiniga oid ishlari Kurdiston, Iroq, Iordaniya, Turkiya va Malayziyada o‘rganiladi[1].
Hayoti
Zalmiy hayotining boshidanoq taʼlim va ilm olishga juda qiziqqan. Yoshligining boshlarida Zalmiy Havramondagi o‘zining Zalm qishlog‘ida taʼlim olishni boshlagan. So‘ngra u Eron Kurdistoni va Iroq Kurdistoniga koʻchgan. Shundan keyin u musulmon imomi sifatida taʼlimni tugatganlik haqidagi sertifikatni olgan. 1946-yilda u islomshunoslik bo‘yicha ham sertifikat olgan. Keyin Iroq armiyasiga kirib, Iroq janubidagi Jalavlo shahrida harbiy qo‘shinlar uchun imom sifatida xizmat qilgan. Zalmiy 1958-yildagi 14-iyul inqilobiga katta taʼsir ko‘rsatgan[2].
1959-yilda u tayyorlov maktabi taʼlimini tugatgan, 1965-yilda Bagʻdod universitetida huquq bo‘yicha bakalavr darajasini olgan, 1969-yilda Bag‘dod universitetida islom huquqi bo‘yicha magistr darajasini olgan, 1973-yilda Al-Azhar universitetida magistr darajasini olgan, 1975-yilda esa o‘sha universitetda doktorlik darajasini qo‘lga kiritgan[3].
Professor Zalmiy Iroq universitetlarining huquq bo‘limlaridagi eng mashhur professorlardan biri edi. U Saddam Husayn hukmronligi davrida hukumat tomonidan Iroq universitetlarida faol professor sifatida umrining oxirigacha qolishi va o‘z ishidan nafaqaga chiqmasligi haqida maxsus farmoyish olgan ilk professor bo‘lgan, bunga uning professor sifatidagi yuksak mahorati va muvaffaqiyati sabab bo‘lgan. Zalmiy Iroq universitetlarida huquq va islomshunoslik sohalari bo‘yicha universitetning barcha bosqichlari uchun o‘quv dasturlarini shakllantirishga hissa qo‘shgan. Uning to‘rtta kitobi Huquq bo‘limida birinchi bosqichdan oxirgi bosqichgacha universitet o‘quv dasturining bir qismi sifatida o‘qitiladi. Uning kitoblaridan biri huquq bo‘yicha magistrlik darajasi uchun, yana biri esa doktorlik darajasi uchun o‘qitiladi. Kitoblari, shuningdek, Iroq, Iordaniya, Indoneziya va Yamanda ham o‘rganiladi.
2016-yil 4-iyunda u Erbil shahridagi Par kasalxonasida vafot etgan[3].
Sertifikatlari
- 1946 – Mahalliy diniy maktab sertifikati.
- 1965 – Huquq bo‘yicha bakalavr darajasi.
- 1969 – Islom huquqi bo‘yicha magistr darajasi.
- 1971 – Islom fiqhi bo‘yicha magistr darajasi.
- 1973 – Qohira universitetida huquq bo‘yicha magistr darajasi.
- 1975 – Islom fiqhi bo‘yicha doktorlik darajasi (shariat huquqini chuqur tushunish).
- 1981 – Bag‘dod universitetida dotsent.
- 1985 – Bag‘dod universitetida doktor (Dr.).
- 1987 – Bag‘dod universitetida professor.
- 2005 – Bag‘dod universitetida huquq bo‘yicha doktorlik darajasi.
Manbalar
- ↑ Kurdish scholar of Islamic law Dr. Mustafa Zalmi honored in Iraqi Kurdistan
- ↑ The journey of my life. Author: Professor Mustafa Zalmi
- ↑ 3,0 3,1 Kurdiu – Biography of the Islamic scholar, Professor Mustafa Zalmi
Adabiyotlar
- The journey of my life. Muallif: professor Mustafo Zalmiy
- 1-iyulda tugʻilganlar
- 1924-yilda tugʻilganlar
- 2016-yilda vafot etganlar
- 4-iyunda vafot etganlar
- Kurd olimlari
- Kurd yozuvchilari
- 20-asr ulamolari
- Misrdagi iroqlik muhojirlar
- Iroq yozuvchilari
- Halabjalik kishilar
- Bagʻdod universiteti bitiruvchilari
- Al-Azhar universiteti bitiruvchilari
- Qohira universiteti bitiruvchilari
- Bagʻdod universiteti akademik xodimlari