Мустафо Залмий
| Мустафо Залмий | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
Мустафо Иброҳим Муҳаммад Амин 1-июл 1924-йил |
| Вафоти |
4-июн 2016-йил (91 ёшда) |
| Касби | курд профессори ва исломшунослик ҳамда шариат ҳуқуқи бўйича мутахассис |
| Унвони | профессор |
| Мақоми | профессор |
Мустафо Залмий (курдча: مستەفا زەڵمی; 1924-йил 1-июлда туғилган — 2016-йил 4-июнда вафот этган) — курд профессори ва исломшунослик ҳамда шариат ҳуқуқи бўйича мутахассис. Залмий 1924-йилда Ироқ Курдистонининг Сулаймония вилоятидаги Ҳаврамон ҳудудидаги Залм қишлоғида туғилган. У 1934-йилда маҳаллий диний мактабларда таълим ола бошлаган ва ҳам Ироқда, ҳам Эронда таҳсил олган. Диний таълимини 1946-йилда Кўя шаҳрида тамомлаган. Залмий ҳаёти давомида ислом ва шариат ҳуқуқига қўшган салмоқли ҳиссаси учун кўплаб муҳим сертификат ва мукофотларни олган. У 50 дан ортиқ китоб муаллифи бўлиб, уларнинг кўпи Ироқ, Иордания, Индонезия ва Ямандаги кўплаб университетларда асосий ўқув дастури сифатида ўқитилади. Залмий исломшунослик ва шариат ҳуқуқи бўйича учта магистрлик ва учта докторлик даражасини олган. Мусулмон мамлакатларида 65 тадан ортиқ маҳаллий ва халқаро мукофотларга сазовор бўлган, унинг ислом ва шариат ҳуқуқи талқинига оид ишлари Курдистон, Ироқ, Иордания, Туркия ва Малайзияда ўрганилади[1].
Ҳаёти
Залмий ҳаётининг бошиданоқ таълим ва илм олишга жуда қизиққан. Ёшлигининг бошларида Залмий Ҳаврамондаги ўзининг Залм қишлоғида таълим олишни бошлаган. Сўнгра у Эрон Курдистони ва Ироқ Курдистонига кўчган. Шундан кейин у мусулмон имоми сифатида таълимни тугатганлик ҳақидаги сертификатни олган. 1946-йилда у исломшунослик бўйича ҳам сертификат олган. Кейин Ироқ армиясига кириб, Ироқ жанубидаги Жалавло шаҳрида ҳарбий қўшинлар учун имом сифатида хизмат қилган. Залмий 1958-йилдаги 14-июл инқилобига катта таъсир кўрсатган[2].
1959-йилда у тайёрлов мактаби таълимини тугатган, 1965-йилда Бағдод университетида ҳуқуқ бўйича бакалавр даражасини олган, 1969-йилда Бағдод университетида ислом ҳуқуқи бўйича магистр даражасини олган, 1973-йилда Ал-Азҳар университетида магистр даражасини олган, 1975-йилда эса ўша университетда докторлик даражасини қўлга киритган[3].
Профессор Залмий Ироқ университетларининг ҳуқуқ бўлимларидаги энг машҳур профессорлардан бири эди. У Саддам Ҳусайн ҳукмронлиги даврида ҳукумат томонидан Ироқ университетларида фаол профессор сифатида умрининг охиригача қолиши ва ўз ишидан нафақага чиқмаслиги ҳақида махсус фармойиш олган илк профессор бўлган, бунга унинг профессор сифатидаги юксак маҳорати ва муваффақияти сабаб бўлган. Залмий Ироқ университетларида ҳуқуқ ва исломшунослик соҳалари бўйича университетнинг барча босқичлари учун ўқув дастурларини шакллантиришга ҳисса қўшган. Унинг тўртта китоби Ҳуқуқ бўлимида биринчи босқичдан охирги босқичгача университет ўқув дастурининг бир қисми сифатида ўқитилади. Унинг китобларидан бири ҳуқуқ бўйича магистрлик даражаси учун, яна бири эса докторлик даражаси учун ўқитилади. Китоблари, шунингдек, Ироқ, Иордания, Индонезия ва Яманда ҳам ўрганилади.
2016-йил 4-июнда у Эрбил шаҳридаги Пар касалхонасида вафот этган[3].
Сертификатлари
- 1946 – Маҳаллий диний мактаб сертификати.
- 1965 – Ҳуқуқ бўйича бакалавр даражаси.
- 1969 – Ислом ҳуқуқи бўйича магистр даражаси.
- 1971 – Ислом фиқҳи бўйича магистр даражаси.
- 1973 – Қоҳира университетида ҳуқуқ бўйича магистр даражаси.
- 1975 – Ислом фиқҳи бўйича докторлик даражаси (шариат ҳуқуқини чуқур тушуниш).
- 1981 – Бағдод университетида доцент.
- 1985 – Бағдод университетида доктор (Др.).
- 1987 – Бағдод университетида профессор.
- 2005 – Бағдод университетида ҳуқуқ бўйича докторлик даражаси.
Манбалар
- ↑ Курдиш счолар оф Исламиc лаw Др. Мустафа Залми ҳоноред ин Ирақи Курдистан
- ↑ Тҳе жоурней оф мй лифе. Аутҳор: Профессор Мустафа Залми
- ↑ 3,0 3,1 Курдиу – Биограпҳй оф тҳе Исламиc счолар, Профессор Мустафа Залми
Адабиётлар
- Тҳе жоурней оф мй лифе. Муаллиф: профессор Мустафо Залмий
- 1-июлда туғилганлар
- 1924-йилда туғилганлар
- 2016-йилда вафот этганлар
- 4-июнда вафот этганлар
- Курд олимлари
- Курд ёзувчилари
- 20-аср уламолари
- Мисрдаги ироқлик муҳожирлар
- Ироқ ёзувчилари
- Ҳалабжалик кишилар
- Бағдод университети битирувчилари
- Ал-Азҳар университети битирувчилари
- Қоҳира университети битирувчилари
- Бағдод университети академик ходимлари