Рашидиддин ас-Сурий
Рашидун ас-Сурий | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | милодий 1177 |
| Вафоти | милодий 1241 |
| Дини | Ислом |
| Эра | Айюбийлар сулоласи |
| Ҳудуд | Миср ва Сурия |
| Асосий қизиқиш(лар)и | Тиббиёт, Ботаника |
| Машҳур иш(лар)и | ал-Адвият ал-Муфрадаҳ |
Рашидиддин ас-Сурий (арабча: رشيد الدين الصوري, 1177–1241) 13-асрда яшаган ислом дунёсидаги етакчи табиб ва ботаник бўлган. У Айюбийлар сулоласининг етакчи арбобларига хизмат қилган[1].
Ҳаёти
Ас-Сурий Сурда туғилиб вояга етган, у ўша пайтда салибчилар бошқарувидаги Ливаннинг бир қисми эди ва унинг ас-Сурий нисбаси шаҳар номининг арабча шакли — „Сур“дан келиб чиққан. Сурдаги дастлабки таълимини тугатгач, у Айюбийлар назорати остидаги Қуддусга кўчиб ўтган ва у ерда шифохонада табиб бўлиб хизмат қилган. Кейинчалик у 13-аср бошларида Айюбий султони ал-Одил билан учрашиб, унда жуда катта таассурот қолдирган. Ал-Одил ас-Сурийни Қоҳирага олиб келиб, уни ўзининг шахсий табиби этиб тайинлаган. У, шунингдек, ал-Одилнинг ўғли Ал-Муъаззам Исага ва набираси ан-Носир Довудга, яъни Дамашқнинг ўз давридаги барча ҳокимларига ҳам хизмат қилган[1].
Тиббиётдан ташқари, ас-Сурий ўсимликлар оламига ҳам қизиққан ва ботаника тадқиқотчиси бўлган. У ўсимлик ва гиёҳларни уларнинг табиий муҳитида кезиб ўрганар эди[1]. У ўсимликларни ўсишининг турли босқичларида имкон қадар аниқ тасвирлаш ва бўяш учун турли ранглар ҳамда бўёқлардан фойдаланувчи профессионал мусаввирни ёллаган. Ас-Сурийнинг ал-Адвият ал-Муфрадаҳ („Оддий дорилар“) номли китоби бизгача етиб келмаган[2].
Манбалар
Адабиётлар
- Али, Абдул (1996), Исламиc Дйнастиэс оф тҳе Араб Эаст: Стате анд Cивилизатион Дуринг тҳе Латер Медиэвал Тимес, М.Д. Публиcатионс Пвт. Лтд, ИСБН 978-81-7533-008-5