Kontent qismiga oʻtish

Rudolf August Oetker

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Rudolf August Oetker

Oetker 1966-yilda
Tavalludi 20-sentyabr 1916-yil
Vafoti 16-yanvar 2007-yil(2007-01-16)
(90 yoshda)
Gamburg
Kasbi Oetker-Gruppe egasi va bosh ijrochi direktori
Partiyasi NMilliy sotsialistik nemis ishchilar partiyasi (1930-yillar–1945)
Bolalari 8
Qarindoshlari August Oetker (bobosi)
Richard Kaselowsky (oʻgay otasi)

Rudolf August Oetker (1916-yil 20-sentyabr — 2007-yil 16-yanvar) R. A. Oetker nomi bilan ham tanilgan, nemis sanoatchisi, tadbirkori, kema egasi va xayriyachisi. Oetker, eng avvalo, bobosi August Oetker asos solgan Dr. Oetker kompaniyasini xalqaro oziq-ovqat konserniga aylantirgani bilan mashhur. Ikkinchi jahon urushi davrida Oetker Nazi Party aʼzosi boʻlgan[1].

Ilk hayoti va taʼlimi

Oetker 1916-yil 20-sentyabrda Bielefeld, Germaniya imperiyasida tugʻilgan. U kimyogar Rudolf Oetker (1889–1916) va Ida Oetkerning (qizlik familiyasi Meyer; 1891–1944) ikkinchi farzandi edi. Uning otasi oʻgʻli tugʻilishidan oldin Verdun jangida halok boʻlgan. Oetkerning Ursula Oetker (1915–2005) ismli opasi boʻlgan.

Oetker 1941–1944-yillarda Waffen-SS safida xizmat qilgan va koʻngilli boʻlgan. Oʻgay otasi Richard Kaselowsky havo hujumi oqibatida halok boʻlgach, Oetker 1944-yilda oilaviy biznes prezidenti boʻlgan. Bu biznes unga bobosi August Oetkerdan meros qolgan boʻlib, bobosi mashhur baking powder aralashmasini ixtiro qilgan[2][3][4][5].

Faoliyati

Urushdan keyin Oetker Paderborn yaqinidagi Staumühle internat lageriga joylashtirilgan. Uning chap qoʻltigʻi ostidagi SS blood group tattoo aniqlangach, lager qoʻriqchilari tomonidan shafqatsizlarcha kaltaklangan. Urushdan keyin uzoq yillar davomida u yurish uchun hassa ishlatishga majbur boʻlgan. 1947-yilda ozodlikka chiqqach, u kompaniyani Germaniyada keng tanilgan brendga aylantirgan. Oetker-Gruppe mamlakatning Ikkinchi Jahon urushidan keyingi tiklanish davri ramzlaridan biri hisoblangan[6].

1960-yillarda Oetker SS faxriylari, qochqinlari va urush jinoyatlarida aybdor deb topilgan shaxslarni qoʻllab-quvvatlovchi Stille Hilfe tashkilotini moliyalashtirgan[7].

Oetker 1981-yilda bosh ijrochi direktor lavozimidan isteʼfoga chiqib, bu lavozimni oʻgʻli August Oetkerga topshirgan.

2006-yilda „Forbes“ jurnali uning boyligini 8,0 milliard AQSh dollari deb baholagan[8].

Manbalar

  1. ↑ Ignatzi, Christian „Another German company reveals its Nazi past“. Deutsche Welle (2013-yil 22-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 9-sentyabr.
  2. ↑ de Jong, David. „Nazi-Forged Fortune Creates Hidden German Billionaires“ (2014-yil 3-fevral). Qaraldi: 2016-yil 1-aprel.
  3. ↑ „German pizza giant Dr Oetker reveals Nazi-era past“. BBC News (2013-yil 18-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 13-may.
  4. ↑ „Dr. Oetker“. Holocaust Online. 2018-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 13-may.
  5. ↑ „The Rudolf-August Oetker collection compensates the Emma Budge heirs for a silver cup in the Oetker collection since 2009“. Lootedart.com (2017-yil 19-may). — „In 2011, the representative of the estate of Emma Budge published a search notice for the silver cup on a database for artworks lost in consequence of Nazi persecution.“. Qaraldi: 2017-yil 21-may.
  6. ↑ Jürgen Finger, Sven Keller, Andreas Wirsching: Dr. Oetker und der Nationalsozialismus. Geschichte eines Familienunternehmens 1933–1945. Verlag C. H. Beck, München 2013, ISBN 978-3-406-64545-7, S. 380
  7. ↑ Jong, David De „Bakpoeder, puddingmix en swastika's: 'De familie Oetker was een steunpilaar van de nazisamenleving'“ (nl). HUMO (2022-yil 15-avgust). Qaraldi: 2023-yil 28-oktyabr.
  8. ↑ „Rudolf August Oetker & family“. Forbes. Qaraldi: 2016-yil 1-aprel.