Сабит Оружов
| Сабит Оружов | |
|---|---|
озарбайжонча: Сабит Оруcов | |
|
Мансаб даври 1972-йил 20-сентабр – 1981-йил 20-апрел | |
| Ўтмишдоши | Алексей Кортунов |
| Вориси | Василий Динков |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1912-йил 18 (31)-май Баку, Россия империяси |
| Вафоти |
1981-йил 20-апрел Москва, СССР |
| Фуқаролиги |
|
| Миллати | Озарбайжон |
| Сиёсий партияси | КПСС |
| Илмий унвони | Фан доктори |
| Мукофотлари |
|
| Унвони |
|
Собит Атаевич Оружев (озарбайжонча: Сабит Атабаба оğлу Оруcов; 18 (31 май) 1912-йил, Боку, Россия империяси, – 1981-йил 20-апрел, Москва, РСФСР, СССР) – совет давлат арбоби. СССР газ саноати вазири (1972-йил 20-сентабр – 1981-йил 20-апрел). Озарбайжон ССР Фанлар академиясининг мухбир аъзоси (1967)[1]. Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1980).
Биографияси
1912-йил 18-майда (31-май) Боку (ҳозирги Озарбайжон) шаҳрида ишчи оиласида туғилган. Миллати бўйича – озарбайжон. 1928-йилдан қишлоқ ўқитувчиси бўлиб ишлаган. 1936-йилда АзИИ ни тамомлаган. Ўша йили „Оржоникидзенефт“ трестида компрессор стансияси механиги бўлиб ишлай бошлади[2]. Устоз ёрдамчиси, 5-кон нефт қазиб олиш устаси лавозимларини изчил эгаллаб келмоқда.
1939-йилдан бери „Оржоникидзенефт“ трестида ишлаган, кетма-кет 1-кон бошлиғининг ўринбосари, 9-кон бошлиғи, трест бошлиғи, кейин „Азнефт“ бирлашмаси бошлиғининг ўринбосари, „Сталиннефт“ ва „Бузовнйнефт“ трестлари бошқарувчиси лавозимларида ишлаган.
1946—1948-йилларда – „Краснодарнефт“ уюшмасининг бош муҳандиси. 1948-1949-йилларда – „Азнефтеразведка“ уюшмаси раҳбари. 1949-йилдан – СССР Нефт саноати вазирлиги аппаратида денгиздаги нефт конларини қидириш ва ўзлаштириш бош бошқармаси бошлиғи лавозимида.
1953—1955-йилларда – Ғарбий ҳудудларда нефт қазиб олиш вазирлигининг бош бошқармаси бошлиғи, 1955—1957-йилларда – СССР МНП ўринбосари. 1957—1959-йилларда – Халқ хўжалиги кенгаши раиси, кейин Озарбайжон ССР Вазирлар Совети раисининг ўринбосари.
1960—1962-йилларда – АзССР Вазирлар Кенгашининг СССР Вазирлар Кенгашидаги доимий вакили .
1962-йил январидан – СССР Вазирлар Советининг Ёқилғи саноати бўйича Давлат қўмитаси раисининг ўринбосари. 1963—1964-йилларда – СССР Давлат режа қўмитаси ҳузуридаги Кимё ва нефт саноати давлат қўмитаси раисининг ўринбосари. 1964—1965-йилларда – СССР Давлат режа қўмитаси ҳузуридаги Давлат нефт саноати қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари.
1965-йил октабрдан 1970-йил июнгача – СССР нефт саноати вазирининг биринчи ўринбосари.
1970-йил июндан 1972-йил сентабргача – СССР нефт саноати вазирининг биринчи ўринбосари.
1972-йил сентябрдан – СССР газ саноати вазири.
1939-йилдан КПСС(б) аъзоси. СССР Олий Кенгашининг 3-(1953—1954), 5-(1958—1962), 9—10 (1974-йилдан) чақириқлари депутати. КПСС МК аъзолигига номзод (1976-1981), КПСС МК аъзоси (1981-йил март ойидан). КПСС ХХИ қурултойи делегати[3].
1981-йил 20-апрелда вафот этган. У Москвада Новодевичй қабристонига дафн этилган.
Мукофотлар ва мукофотлар
- Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1980-йил 16-май).
- Учта Ленин ордени (1942-йил 6-феврал, 1959-йил 19-март, 1980-йил 16-май)
- Октябр инқилоби ордени (1971-йил 25-август)
- Тўртта Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1940-йил 27-апрел, 1948-йил 8-май, 1966-йил 23-май, 1976-йил 5-март)
- „Меҳнатдаги жасорат учун“ медали (1953-йил 31-июл)
- „Меҳнатдаги фарқи учун“ медали (1951-йил 15-май)
- Ленин мукофоти (1970) – Тюмен вилоятида нефт қазиб олишнинг жадал ривожланишини таъминлаган юқори самарали интеграциялашган техник ва технологик эчимларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш учун.
- Учинчи даражали Сталин мукофоти (1950) – нефт қазиб олишни кўпайтиришнинг самарали усулини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш учун.
- Сталин мукофоти, биринчи даражали (1951) – денгиздаги нефт конларини очиш ва ўзлаштириш учун
- Озарбайжон ССРда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1964-йил 8-феврал)
- Озарбайжон ССР нефт устаси (1940-йил 4-ноябр)
Хотира
- Қуйидагилар С.А.Оружов номи билан аталган:
- Уренгой газ ишлаб чиқариш бирлашмаси,
- Надим шаҳридаги қирғоқ,
- „Каспморнефтегазпром“ уюшмасининг йўловчи кемаси, Боку кўчаларидан бири,
- Томск вилояти, Александровский тумани, Александровское қишлоғидаги кўча,
- Ўзбекистонда рус тилидаги мактаб (Хоразм вилояти, Хива шаҳри).
- Новий Уренгой шаҳрида Оружевнинг бюсти ўрнатилди.
- Бокудаги Собит Ўружов яшаган уй деворига ёдгорлик лавҳаси ўрнатилган.
- Москвадаги Оруджев ҳаётининг сўнгги йилларида яшаган уйнинг жабҳасида ёдгорлик лавҳаси ўрнатилди (ҳайкалтарош Л. Петрушин, меъмор М. Каткова).
Манбалар
- ↑ „Оруджев Сабит Атаевич // Национальная академия наук Азербайджана“. 2020-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 18-ноябр.
- ↑ Байрам Байрамов. Нефт Даşларı — туфанлар қойнунда ҳəят
- ↑ Делегати Внеочередного ХХИ-го съэзда КПСС 27.1 – 5.2.1959 (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-07-15 санасида архивланган) // Справочник по истории Коммунистической партии и Совецкого Союза 1898—1991
Адабиёт
- Мир-Бабаэв М. Ф. Озарбайжон нефтининг қисқача тарихи. – Боку, СОCАР нашриёти, 2008-йил. – 370 с.
- Мир-Бабаев М. Ф. Биринчи Озарбайжон денгиз конлари – „Озарбайжон нефт иқтисодиёти“, 2013-йил, № 5, 73-78-бетлар.
- Рунов В. А., Седйх А. Д. Оруджев. – М.: Ёш гвардия, 2012-йил. – 304 б.: касал. – (Ажойиб одамларнинг ҳаёти), жилд. 1386. – ИСБН 978-5-235-03557-7 .
Ҳаволалар
- Сабит Атаэвич Оруджев (рус.). Сайт „Герои страни“.
- СССР. Биографическиэ справки – статя из Болшой совецкой энсиклопедии.
- В Москве открита мемориалная доска Сабиту Оруджеву – РУССИАН ОИЛ Русская Нефт
- Газета Труд, № 092 за 31.05.2002. Земля Оруджева
- Ленин ордени соҳиблари
- Меҳнат Қизил Байроқ ордени соҳиблари
- Октабр Инқилоби ордени соҳиблари
- Социалистик Меҳнат Қаҳрамонлари
- Қорақалпоғистон АССР Миллатлар Кенгаши депутатлари
- Ленин мукофоти лауреатлари
- Шавкатли меҳнат учун медали соҳиблари
- 1981-йилда вафот этганлар
- 20-апрелда вафот этганлар
- 1912-йилда туғилганлар
- 31-майда туғилганлар
- 1956-йилда туғилганлар
- 1991-йилда вафот этганлар

