Шаҳринисо бегим
| Шаҳринисо бегим | |
|---|---|
| Бобурийлар империясининг маликаси | |
| Туғилиши | Номаълум |
| Вафоти | 1653-йил 1-январ |
| Турмуш ўртоғи |
Шоҳрух Мирзо (турм. 1594; воф. 1607) |
| Уй | Темурийлар |
| Отаси | Акбар |
| Онаси | Биби Давлат Шод |
| Дини | Сунний ислом |
Шаҳринисо бегим [1] (1653-йил 1-январда вафот этган) – бобурийзода малика, император Акбар Жалолиддин Муҳаммаднинг қизи.
Ёшлиги
Шаҳринисо бегим Фатеҳпур Сикрида Акбар ва Биби Давлат Шод оиласида туғилган. Унинг Оромбону бегим исмли кенжа ўгай синглиси бўлган[2].
Шаҳринисо бегим отасининг қарамоғида улғайган, хушфеъл, яхши табиатли ва барчага нисбатан меҳрибон бўлган. Жаҳонгир ўзининг бу синглисини жуда яхши кўрган ва қадрлаган[3].
Никоҳи ва оиласи

1594-йилда Акбар унинг никоҳини Бадахшон ҳукмдори Сулаймон Мирзонинг набираси Иброҳим Мирзонинг ўғли Шоҳрух Мирзога режалаштирган[5]. Шоҳрух Мирзонинг онаси – Маҳмуд Хоннинг набираси Шоҳ Муҳаммад Султон Чағатойнинг қизи Муҳтарима Хоним эди[6]. Никоҳ 1594-йил 2-сентабрда маликааси Ҳамидабону бегим саройида бўлиб ўтган[7].
Шоҳрух Мирзо, шунингдек, Шаҳринисо бегимнинг амакиваччаси – Муҳаммад Ҳаким-Мирзонинг қизи Кобули Бегимга ҳам уйланган эди[8].
Шоҳрух Мирзо 1607-йилда вафот этгач, Шаҳринисо бегим бева қолган. «Жаҳонгирнома»га кўра, у ортидан тўғри тўрт ўғил – Ҳасан Мирзо ва Ҳусайн Мирзо (эгизаклар), Султон Мирзо, Бади-уз-Замон Мирзо ҳамда уч қиз қолдирган[9].
1605-йилда Акбар вафот этгач, у акаси Жаҳонгирга таъсир ўтказиб, ўгай оналари Марям уз-Замоний ва Салима Султон бегим билан биргаликда Жаҳонгирнинг тўнғич ўғли Султон Хусрав-мирзони кечиришига эришишда ёрдам берган[10]. Унинг ўғиллари кейинчалик империя сиёсатида турлича мавқеларга эга бўлишган. Жумладан, Мирза Шужо Нажабат Хон Аврангзеб армиясидаги энг юқори мартабали офицерлардан бирига айланган ва тахтга ўтиргач, Аврангзеб уни Малва ҳокими этиб тайинлаган[11].
Вафоти

Шаҳринисо бегим 1653-йил 1-январда вафот этган. У Акбарободдан Шоҳжаҳонободга кетаётган вақтда оламдан ўтган ва Сикандрадаги отаси – Акбарнинг мақбарасига дафн этилган[12][13].
Манбалар
- ↑ „Портраит оф Мирза Шаҳ Рукҳ“ (эн). www.рcт.ук.
- ↑ Беале, Тҳомас Wиллиам; Кеэне, Ҳенрй Георге. Ан Ориэнтал Биограпҳиcал Диcтионарй: Фоундед он Материалс Cоллеcтед бй тҳе Лате Тҳомас Wиллиам Беале. W.Ҳ. Аллен, 1894 — 107-бет.
- ↑ Жаҳангир, Эмперор; Рогерс, Алехандер; Беверидге, Ҳенрй. Тҳе Тузук-и-Жаҳангири; ор, Мемоирс оф Жаҳангир. Транслатед бй Алехандер Рогерс. Эдитед бй Ҳенрй Беверидге. Лондон Роял Асиатиc Соcиэтй, 1909.
- ↑ „Портраит оф Мирза Шаҳ Рукҳ“ (эн). www.рcт.ук.
- ↑ Варма, Рамеш Чандра. Фореигн Полиcй оф тҳе Греат Мугҳалс, 1526 - 1727 А.Д.. Шива Лал Агарwала, 1967 — 49-бет.
- ↑ Бегум, Гулбадан. Тҳе Ҳисторй оф Ҳумаюн (Ҳумаюн-Нама). Роял Асиатиc Соcиэтй, 1902 — 247, 267-бет.
- ↑ Беверидге, Ҳенрй. Акбарнама оф Абу'л-Фазл ибн Мубарак - Волуме ИИИ. Асиатиc Соcиэтй, Cалcута, 1907 — 990-бет.
- ↑
- ↑ Жаҳангир, Эмперор; Тҳаcкстон, Wҳеэлер МcИнтош. Тҳе Жаҳангирнама: мемоирс оф Жаҳангир, Эмперор оф Индиа. Wашингтон, Д. C.: Фреэр Галлерй оф Арт, Артҳур М. Саcклер Галлерй, Смитҳсониан Институтион; Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 1999 — 303–4-бет. ИСБН 978-0-19-512718-8.
- ↑ Хавиэр, Жесуит. Миссоэс Жесуитас На Индиа. Бритиш Либрарй Лондон, МС 9854, 1606 — 44-бет.
- ↑ Шаҳнаваз Кҳан Аурангабади; Ҳ. Беверидге & Баини Прашад (транслаторс), *Маʾāṣир ал-Умара оф Шаҳнаваз Кҳан Аурангабади*, Вол. 2, Асиатиc Соcиэтй, Cалcутта, п. 371.
- ↑ Кҳан, Инаят; Беглей, Wайне Эдисон. Тҳе Шаҳ Жаҳан Нама оф 'Инаят Кҳан: ан абридгед ҳисторй оф тҳе Мугҳал Эмперор Шаҳ Жаҳан, cомпилед бй ҳис роял либрариан: тҳе нинетеэнтҳ-cентурй манусcрипт транслатион оф А.Р. Фуллер (Бритиш Либрарй, адд. 30,777). Охфорд Университй Пресс, 1990 — 489-бет.
- ↑ Канбо, Муҳаммад Салеҳ. Амал э Салеҳ ал-Маусоом Ба Шаҳжаҳан Нама (Персиан) - Волуме 3 — 117-бет.