Ше'р тизими
Ше'р тизими-ма'лум о'лчов принсипига асосланган ше'рий вазнлар мажмуи.Ше'р тизими ше'р тузулишининг асосини,унинг асосий қонуниятларини белгилаб беради.Ҳар бир халқ ше'риятидаги[1] ше'р тизими о'ша халқ тилининг о'зига хос хусусиятларидан келиб чиқади .Мавжуд ше'р тизимларининг барчасида асосий о'лчов бирлиги сифатида бо'г'ин олинган.Бо'г'ин эса,ма'лумки,турли тилларда турлича сифатий ва миқдорий ко'рсатгичларга эга.Шунга ко'ра,жаҳон халқлари ше'риятларида мавжуд ше'р тизимлари бо'г'иннинг миқдори,ург'ули ёки ург'усизлиги,чо'зиқ ёки қисқалиги,баланд ёки пастлиги,талаффуз қилиниши каби жиҳатларни о'лчов асоси қилиб олади.Шунингдек,бира то'ла икки жиҳатни асос қилиб олган ше'р тизимлари ҳам мавжуд.Ма'лумки,илмий термин муайян фан тармог'и доирасида фақат битта тушунчани англатиши мақсадга мувофиқ,бироқ амалиётда бундан ко'п чекилинади.Шундай ҳол ше'р тизими ва вазнларни ишлатишда ко'п кузатилади.Масалан,биз аниқ бир г'азал ҳақида "аруз вазнида ёзилган", адабиёт тарихи ҳақида гапиратуриб эса "аруз вазни мусулмон шарқ шериятида етакчи мавқени эгаллаган" деб айтамиз.
Манба
Д.Қуронов,Ш.Мамажонова,М.Шералиева Адабиёцҳунослик луг'ати 359-бет Тошкент-2013 академнашр
- ↑ Д.Қуронов,З.Мамажонова,М.Шералиева Адабиёцҳунослик луг'ати 359-бет Тошкент-2013 академнашр.