Фанcй Беар
Фанcй Беар (инглиз тилидан. – Фашион Беар[1] ёки Фанcй Беар) (шунингдек, Фанcй Беарс, АПТ28, Софаcй, Паwн сторм, Седнит ва Стронтиум) хакерлар гуруҳидир. 2004-йилдан бери фаолият кўрсатмоқда. Хорижий давлатларнинг ҳукумат, ахборот, ҳарбий ва бошқа тузилмаларига, шунингдек, россиялик мухолифатчилар ва журналистларга киберҳужумлар билан танилган[2]. Америкалик киберхавфсизлик мутахассислари гуруҳни Россия разведка хизматлари билан боғлайди[3].
2018-йилда Қўшма Штатларда бир қатор рус ҳарбий разведка ходимларига нисбатан расмий айблов қўйилди, бу эса 26165 (махсус хизматнинг 85-бош маркази) ва 74455-сонли ҳарбий қисм ҳарбий хизматчилари Фанcй Беар[4][5] ортида турганлигини кўрсатди.[6] 2020-йилда Германия Бош прокуратураси 2015-йилда Фанcй Беар аъзоси ва ГРУ[7] ходими сифатида Бундестагга киберҳужум содир этганликда гумон қилинган Дмитрий Бадинни ҳибсга олишга ордер берди. Европа Иттифоқи ва Буюк Британия ГРУнинг 85-Махсус хизматлар бош маркази (ГРУ 26165, Фанcй Беар) ва Дмитрий Бадинга Бундестаг (2015) ва ОПCW (2018) га киберҳужумлар учун санксиялар киритди[8].
Хавфсизлик хизматлари рейтинги
Ҳаcкерлар гуруҳига лақаб Американинг CроwдСтрике антивирус компаниясининг киберхавфсизлик бўйича мутахассиси Дмитрий Алперович томонидан гуруҳ томонидан “шахмат стратегиясига ўхшаш аниқ нишонга ҳужум қилиш учун икки ёки ундан ортиқ тегишли воситалар/тактикалардан” фойдаланганлиги сабабли берилган[9], пиён ҳужуми сифатида танилган. У, шунингдек, бошқа хакерлар гуруҳини Cозй Беар деб атади, у ҳам Россия махсус хизматлари билан боғланган[10].
ФиреЭе тармоқ хавфсизлиги фирмаси 2014-йил октябр ойида Фанcй Беар ҳақида ҳисобот чиқарди. Гуруҳ “Адванcед Персистент Тҳреат 28” деб номланади, унинг аъзолари хакерлик ҳужуми пайтида Миcрософт Wиндоwс ва Адобе Флашда нол кунлик заифликдан фойдаланган[11]. Ҳужжатда тезкор маълумотларга асосланиб, гуруҳнинг асоси “Москвадаги давлат ҳомийси” деб номланади. Ушбу хулосани қўллаб-қувватлаш учун терговчилар зарарли дастур кодидаги рус тилида сўзлашувчиларга хос бўлган услубни, шунингдек, дастур Москва вақт зонасида иш вақтида таҳрирланганлигини таъкидлайдилар[12]. ФиреЭе компаниясининг таҳдидлар бўйича директори Лаура Галанте гуруҳнинг фаолиятини “давлат жосуслиги”[13] деб таърифлади, бу ҳам “оммавий ахборот воситалари ёки таъсир ўтказувчилар”[14][15] ни нишонга олади.
ЭСЕТ маълумотларига кўра, хакерлар ўнлаб давлатлар элчихоналари, Аргентина, Бангладеш, Туркия, Жанубий Корея ва Украина мудофаа вазирликлари, НАТО ходимлари, украиналик сиёсатчилар ва Шарқий Европадан келган журналистларга ҳужум қилган. ФиреЭе’га ўхшаб, ЭСЕТ мутахассислари хакерларнинг фаоллиги УТC+3 соат 9:00 дан 17:00 гача (Москвага тўғри келади) тўғри келишини та’кидладилар.
Атрибутли киберҳужумлар
Германия
Германия Конституциясини ҳимоя қилиш федерал хизмати Россияни Германия давлат муассасаларига киберҳужумларда айблайди[2]. 2016-йил 13-май куни хизмат раҳбари Ҳанс-Георге Маассен 2015-йилда Бундестаг ахборот тизимига қилинган ҳужумлар ортида ва раҳбари немис бўлган Германия Христиан-Демократик Иттифоқига қилинган ҳужумлар ортида айнан Софаcй турганини айтди. Маассеннинг сўзларига кўра, гуруҳ ўн йилдан кўпроқ вақт давомида немис ахборот тизимларига кириб боришга ҳаракат қилган ва шу вақт давомида немис контрразведкаси уни кузатган[2]. Ҳукумат муассасаларидан ташқари, электр стансиялари ва бошқа муҳим саноат ва инфратузилма обектлари киберҳужумлар нишонига айланди[2].
2020-йилнинг май ойида Германия Бош прокуратураси россиялик Дмитрий Бадинни 2015-йилда Бундестагга ҳужум уюштирганликда гумон қилинган Фанcй Беар гуруҳи аъзоси ва ГРУ ходими сифатида ҳибсга олиш учун ордер берди. 2020-йил 13-майда канслер Меркел 2015-йилда Бундестагга уюштирилган киберҳужумга Россиянинг алоқадорлиги ҳақида далиллар борлигини ма’лум қилди. Меркелнинг таъкидлашича, ҳужум гибрид уруш стратегиясининг бир қисми бўлиб, унда нотўғри маълумот бериш ва йўналишни йўқотиш ҳам киради[7][16][17].
Франсия
2015 -йил 8-апрелда Франсиянинг ТВ5 Монде телеканали киберҳужум қурбони бўлди; каналнинг эфири уч соатга тўхтатилди[18]. Дастлабки версияга кўра, ҳужум ортида “Ислом давлати ” террорчилик ташкилотига алоқадор CйберCалипҳате хакерлик гуруҳи турган. Бироқ, кейинчалик франсуз терговчилари ҳужум ортида Софаcй гуруҳи[19] бўлиши мумкинлиги ҳақида шубҳа уйғотди. Франсия Бош вазири Мануэл Валлс ҳужумни “ахборот эркинлигига йўл қўйиб бўлмайдиган ҳужум” деб атади[20].
АҚШ ва НАТО
2015-йил август ойида Софаcй Оқ уй ва НАТО ахборот тизимларига фирибгарлик ҳужумини амалга оширди. Хакерлар элеcтрониcфронтиэрфоундатион.орг[21][22] нинг сохта УРЛ манзили билан “фишинг ” усулидан фойдаланган.
2016-йилнинг ёзида АҚСҲ Демократик партиясининг ички тармоғига хакерлик ҳужуми содир бўлганида, хакерлик оқибатларини бартараф этган CроwдСтрике компанияси буни Фанcй Беар ва Cозй Беар гуруҳлари ташкил қилганини маълум қилган эди.[23]
Халқаро ташкилотлар
- WАДА
Фанcй Беар 2016-йил август ойида Бутунжаҳон антидопинг агентлиги веб-сайтини бузиб кирганликда айбланмоқда. Хакерлик халқаро ташкилот Россияни спортчилар учун давлат томонидан қўллаб-қувватланадиган допинг тизимини яратишда айблаган ҳисоботини эълон қилганидан кейин амалга оширилди[24].
2016-йилда Фанcй Беар Бутунжаҳон антидопинг агентлигининг АДАМС электрон тизими маълумотларига кириш ҳуқуқига эга бўлди ва баъзи материалларни ўз веб-сайтида эълон қилди. Агентлик материалларнинг ҳақиқийлигини тасдиқлади.
13-сентабр куни допинг-тестлари ижобий бўлган спортчиларнинг биринчи рўйхати хакерлар гуруҳи[25][26][27][28] сайтида э’лон қилинди. Ҳаммаси бўлиб бешта рўйхат[29] ва АҚШ Допингга қарши агентлиги ходимининг ёзишмалари эълон қилинди, улар 2015-йилда Қўшма Штатлардан 200 дан ортиқ спортчилар терапевтик мақсадларда допинг деб ҳисобланган тақиқланган дори воситаларидан фойдаланишга рухсат олганлар[30].
2018-йил январ ойида Халқаро олимпия қўмитаси ходимлари ва WАДА ўртасидаги ёзишмалар чоп этилди[31].
Wиндоwс
2016-йил ноябр ойи бошида Миcрософт Wиндоwснинг сўнгги версиясини бузганини эълон қилди. Киберхавфсизлик бўйича мутахассисларнинг фикрича, бузғунчиликни Стронтиум (Фанcй Беар) хакерлар гуруҳи амалга оширган.
Манбалар
- ↑ „Кто такие Фанcй Беарс?“. 2016-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 18-сентябр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „«Руссиа 'wас беҳинд Герман парлиамент ҳаcк'»“. 2016-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 14-май.
- ↑ „Познакомьтесь с Cозй Беар и Фанcй Беар — российскими группами, стоящими за взломом сети Национального комитета Демократической партии“. 2018-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-январ.
- ↑ „Индиcтинг 12 Руссиан Ҳаcкерс Cоулд Бе Муэллер'с Биггест Мове Ет“. Wиред.cом. 2021-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-октябр.
- ↑ „Козачек, он же Казак, он же блаблабла1234565 12 сотрудников ГРУ обвинили во вмешательстве в американские выборы. Кто они и что сделали (по версии США)“. Медуза (2018-йил 13-июл). 2018-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 17-ноябр.
- ↑ „Козачек, он же Казак, он же блаблабла1234565 12 сотрудников ГРУ обвинили во вмешательстве в американские выборы. Кто они и что сделали (по версии США)“. Медуза (2018-йил 13-июл). 2018-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 17-ноябр.
- ↑ 7,0 7,1 Аусwäртигес Амт. „Аусwäртигес Амт зум Ҳаcкерангрифф ауф ден Деуцчен Бундестаг“ (де). Аусwäртигес Амт. 2020-йил 29-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 28-май.
- ↑ „ЕС ввел санкции против начальника ГРУ и Фанcй Беар — подразделения военной разведки России. Из-за кибератаки на бундестаг и Ангелу Меркель“. медуза.ио (18-ноябр). 2022-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 22-октябр.
- ↑ „Оператион Паwн Сторм: Усинг Деcойс то Эваде Детеcтион“. Тренд Миcро (2014). 2016-йил 13-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-октябр.
- ↑ „Российских хакеров обвинили во взломе сетей штаба Демократической партии“. 2017-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-январ.
- ↑ Менн, Жосепҳ. „Руссиан cйбер аттаcкерс усед тwо ункноwн флаwс: сеcуритй cомпанй“. Реутерс (2015-йил 18-апрел). 2015-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 28-сентябр.
- ↑ Кумар, Моҳит. „АПТ28 — Стате Спонсоред Руссиан Ҳаcкер Гроуп“. Тҳе Ҳаcкер Неwс (2014-йил 30-октябр). 2020-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 30-июн.
- ↑ Мамиит, Аарон. „Меэт АПТ28, Руссиан-баcкед малwаре фор гатҳеринг интеллигенcе фром говернменц, милитариэс: Репорт“. Теч Тимес (2014-йил 30-октябр). 2016-йил 14-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-октябр.
- ↑ „АПТ28: А Wиндоw инто Руссиа'с Cйбер Эспионаге Оператионс?“. ФиреЭе (2014-йил 27-октябр). 2016-йил 11-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-октябр.
- ↑ Wеиссман, Cале Гутҳриэ. „Франcе: Руссиан ҳаcкерс посед ас ИСИС то ҳаcк а Френч ТВ броадcастер“. Бусинесс Инсидер (2015-йил 11-июн). 2016-йил 16-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-октябр.
- ↑ „Меркель не исключила санкций из-за атак «российских хакеров» на бундестаг“ (ру). РБК. 2020-йил 20-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 13-май.
- ↑ Деуцче Wелле (www.дw.cом). „Посол РФ вызван в МИД Германии из-за кибератак на бундестаг | ДW | 28.05.2020“ (ру). ДW.CОМ. 2020-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 28-май.
- ↑ „Исил ҳаcкерс сеизе cонтрол оф Франcе'с ТВ5Монде нетwорк ин 'унпреcедентед' аттаcк“. Даилй Телеграпҳ (2015-йил 9-апрел). 2015-йил 9-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-апрел.
- ↑ „Франcе пробес Руссиан леад ин ТВ5Монде ҳаcкинг: соурcес“. Реутерс (2015-йил 10-июн). 2015-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 9-июл.
- ↑ „Френч медиа гроупс то ҳолд эмергенcй меэтинг афтер Исис cйбер-аттаcк“. Тҳе Гуардиан (2015-йил 9-апрел). 2015-йил 10-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-апрел.
- ↑ Доcтороw, Cорй. „Спеар пҳишерс wитҳ суспеcтед тиэс то Руссиан говернмент спооф факе ЭФФ домаин, аттаcк Wҳите Ҳоусе“. Боинг Боинг (2015-йил 28-август). 2019-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 30-июн.
- ↑ „Неw Спеар Пҳишинг Cампаигн Претендс то бе ЭФФ“. ЭФФ (2015-йил 27-август). 2019-йил 7-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 15-май.
- ↑ Елизавета Фохт. „Ответственность за взлом сетей Демократической партии взял хакер-одиночка“. РБК (2016-йил 16-июн). 2016-йил 16-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 0116-йил 25-июл.
- ↑ Ҳяcинтҳ Масcаренҳас. „Руссиан ҳаcкерс 'Фанcй Беар' ликелй бреачед Олймпиc друг-тестинг агенcй анд ДНC, эхперц сай“. Интернатионал Бусинесс Тимес (2016-йил 23-август). 2021-йил 21-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-август.
- ↑ „Боксёр из РФ Миша Алоян сдал положительный допинг-тест в Рио — Хакеры“. 2016-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 18-сентябр.
- ↑ „Хакеры выложили новые документы о принимающих допинг спортсменах, в том числе о боксёре Алояне“. 2016-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 18-сентябр.
- ↑ „WАДА разрешало принимать допинг сестрам Уильямс и гимнастке Байлз“. 2016-йил 13-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 18-сентябр.
- ↑ „Байлз заявила, что ей нечего стыдиться из-за применения лекарств от СДВГ“. 2016-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 18-сентябр.
- ↑ „Фанcй Беарс выложили пятую часть документов WАДА“. 2016-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 24-сентябр.
- ↑ „Хакеры узнали о 200 американских спортсменах с разрешением на приём допинга“. 2016-йил 9-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 8-октябр.
- ↑ „Макларен оказался орудием против России“. 2020-йил 31-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 10-январ.