Туҳаф ал-уқул (арабча: تُحَفُ العُقول في ما جاءَ مِنَ الحِکَمِ وَ المَواعِظَ مِن آلِ الرَّسول‎‎, маъноси: «Расул аҳлидан келган ҳикмат ва панд-насиҳатлар ҳақидаги ақл дурдоналари») — Абу Муҳаммад ал-Ҳасан ибн Али ибн ал-Ҳусайн ибн Шу’ба ал-Ҳарроний томонидан ёзилган ҳадис китоби бўлиб, у ҳижрий ИВ аср (милодий ХИ аср)даги шиа исломи уламоларидан бири эди

Туҳаф ал-уқул фи ма жаа мина ал-ҳиками ва ал-маваоиз мин Али ар- Расул
Асл номи تُحَفُ العُقول في ما جاءَ مِنَ الحِکَمِ وَ المَواعِظَ مِن آلِ الرَّسول
Муаллиф(лар) Ибн Шу’ба ал-Ҳарраний
Тил арабча

Муаллиф

Абу Муҳаммад ал-Ҳасан ибн Али ибн ал-Ҳусайн ибн Шу’ба ал-Ҳарроний, Ибн Шу’баҳ номи билан ҳам танилган, ҳижрий ИВ асрда яшаган шиа олимларидан биридир[1]. У Ибн Бобавайҳнинг замондоши ва Аш-Шайх ал-Муфид устозларидан бири бўлган[1][2]. У Ҳарронда туғилган бўлиб, бу шаҳар Суриядаги Ҳалаб атрофидаги шаҳарчалардан биридир[3].

Ёзилишдан кўзланган мақсад

Муаллиф бу китобни ёзишдан мақсади бошқа шиа олимлари томонидан етарлича эътибор берилмаган ахлоқ, маънавият ва ҳикматга доир Муҳаммад ҳамда имомлар таълимотларидан фойдаланишни осонлаштириш эканини баён қилади[4].

Китоб мазмуни

Туҳаф ал-уқулда исломнинг пайғамбар ва расуллари ҳамда шиа имомларидан (бундан Муҳаммад ал-Маҳдий мустасно) ривоят қилинган кўплаб ҳадислар келтирилган[4].

Китобда келтирилган мавзулардан баъзилари:

Бошқаларнинг назарида китоб ва муаллифнинг ўрни

Туҳаф ал-уқул ва Ибн Шу’баҳ бошқа шиа олимлари томонидан олқишланган. Муҳаммад Бақир Мажлисий[5][6] ва Шайх Абдул Ҳусайн Амини[7] ўз асарларида ушбу китоб ва унинг муаллифини эътироф этган олимлар сирасидандир. Шунингдек, бу китоб алавийлар орасида ҳам жуда эъзозланган[8]. Бироқ, Ибн Шу’баҳнинг фазилати ва кучли тақвосини тан олган ҳолда, Абу ал-Қосим ал-Хоий ҳадислар иснодларини бутунлай келтирмагани сабабли Туҳаф ал-уқулни фиқҳ масалаларида ишончли манба деб ҳисобламаган[9][10].


Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 ал-Амин, Сейед Моҳсен. Шиа нотаблес. Беирут: Дар ал-Та'ароф лил мотали'ат — 185-бет. 
  2. ↑ Собҳани, Жа'фар. Энcйcлопедиа лаерс оф счоларс — 150-бет. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Кешмири, Моҳаммад Реза. Детаилед библиограпҳй оф Исламиc счоолс — 360-бет. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Пакниа, Абдул карим. "Интродуcтион то примарй соурcес оф Шиа (Туҳаф ал-Уқул)". Мобаллеқан (111): 207–208. 
  5. ↑ Мажлеси, Мулла Муҳаммад Бақир. Биҳар ал-Анwар — 29-бет. 
  6. ↑ Ал-Ҳурр ал-Аамили. Амал ал-Амел(Ҳопе оф ҳопес) — 74-бет. 
  7. ↑ Алламе Амини. "Талк абоут этҳиcс анд фамилиаритй". Сафинаҳ (28): 69–77. 
  8. ↑ Зия'и, 'Али Акбар. Фиҳрис масадир ал-фирақ ал-Исламийяҳ, Беирут — 81-бет. 
  9. ↑ Таwҳиди, Муҳаммад Али. Мисбаҳ ал-фиқаҳаҳ, cласс сcрипц оф Аятоллаҳ Абу ал-Қасим ал-Кҳоэи — 5–9-бет. 
  10. ↑ Моаллем, Моҳаммад Али. Усул 'Илм ал-Рижал байн ал-назарийят wа ал-татбиқ — 274–277-бет. 

Ҳаволалар