Çarşaf sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|Turkiyada keng tarqalgan islomiy ayollar ustki kiyimi}}
{{Islomiy ayol libosi}}
[[File:Women in shiraz 2.jpg|thumb|[[Sheroz]]da çarşaf kiygan ayollar]]
'''Çarşaf''' ({{Lang-ota|چارشاف}}), ''charshaf'' deb ham yoziladi<ref>{{cite journal|journal=Maltese Folklore Review|last=Cassar Pullicino|first=Joseph|date=1962|title=200 Maltese Folk-Songs|url=http://melitensiawth.com/incoming/Index/Maltese%20Folklore%20Review/Maltese%20Folklore%20Review.%201(1962)1/03.pdf|page=25|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416220419/http://melitensiawth.com/incoming/Index/Maltese%20Folklore%20Review/Maltese%20Folklore%20Review.%201(1962)1/03.pdf|archive-date=16 April 2016|access-date=2026-02-26|archivedate=2016-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160416220419/http://melitensiawth.com/incoming/Index/Maltese%20Folklore%20Review/Maltese%20Folklore%20Review.%201(1962)1/03.pdf}}</ref>, oddiy, keng va boʻsh turuvchi ustki kiyim boʻlib, aslida xalatga oʻxshash libos, [[abaya]], [[Niqob (islom)|niqob]] va [[Chadra|chodra]]ga oʻxshaydi.

Çarşaf odatda qora boʻladi. [[Eron]]iy chodrada boʻlgani kabi, çarşaf ham odatda yuzning pastki qismini yopadi va mato burun ostiga qoʻyilgan igna bilan biriktiriladi. Baʼzan yuzning pastki qismini yopib turadigan mato qismi yon tomondan ham qadab qoʻyiladi. Chodradan farqli ravishda, çarşaf odatda ikki qismdan iborat: belgacha osilib tushadigan ustki qism va keng, polgacha yetadigan yubka kabi bichilgan pastki qism.

Çarşaf anʼanaviy islomiy kiyim turi boʻlishdan koʻra, ilk bor 19-asr oxirlariga kelib, [[Abdulhamid II]] (1876–1908) hukmronligi davrida Gʻarb taʼsirlarini rad etish shakli sifatida keng tarqala boshlagan. Shundan soʻng u sobiq [[Usmoniylar davlati|Usmonlilar imperiyasi]]ning chekka hududlarida, masalan [[Yaman]]da keng qoʻllanib keldi va u yerda bugun ham keng tarqalgan.

2012-yilgi tadqiqotga koʻra (N/I, N/A 6%), [[Turkiya]]dagi ayollarning 2%idan kam qismi uni kiygan, [[Iroq]]da esa bu koʻrsatkich 5% boʻlgan<ref>{{cite news|title=El Ezher 'kara çarşaf' tartışmasını kapattı|url=http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&Date=&ArticleID=957869&CategoryID=81|access-date=13 March 2016}}</ref>. Boshqa bir soʻrovga koʻra, 2012-yilda turkiyalik ayollarning atigi 0,1% qismi çarşaf kiygan<ref name=TESEV07p64>{{cite book|last=Fromm|first=Ali Çarkoğlu, Binnaz Toprak ; translated from Turkish by Çiğdem Aksoy|title=Religion, society and politics in a changing Turkey|year=2007|publisher=TESEV publications|location=Karaköy, İstanbul|isbn=978-975-8112-90-6|page=64|url=http://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/b1d06f12-4c13-4e18-a3b3-8c1555d915d7/RSP%20-%20Turkey%2011%202006.pdf|access-date=2013-06-05|archive-date=2013-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017200148/http://www.tesev.org.tr/Upload/Publication/b1d06f12-4c13-4e18-a3b3-8c1555d915d7/RSP%20-%20Turkey%2011%202006.pdf|url-status=dead}}</ref>.

Biroq, u ayollar tomonidan asosan namoz paytida kiyiladi. Bu holat Musulmon Janubi-sharqiy Osiyoda [[mukena]] libosidan foydalanishga oʻxshaydi.

Çarşaf so'zini „choyshab“ deb tarjima qilish mumkin<ref>{{Cite web |title=Tureng - çarşaf - Türkçe İngilizce Sözlük |url=https://tureng.com/tr/turkce-ingilizce/%C3%A7ar%C5%9Faf |access-date=2025-07-06 |website=tureng.com}}</ref>, biroq bunday tarjimani diniy asosda qoʻllash masalasi bahsli hsoblanadi.

== Yana qarang ==
* [[Għonnella]]
* [[Burqa]]
* [[Chadra]]
* [[Hijob]]

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

{{DEFAULTSORT:Çarşaf}}
{{Tashqi_havolalar}}

[[Turkum:Islomiy ayollar kiyimi]]
[[Turkum:Usmonlilar imperiyasi kiyimlari]]
[[Turkum:Xalatlar va plashlar]]