Ōdate
Ōдате (японча: 大館市, Ōдате-ши) Япониянинг Акита префектурасида жойлашган шаҳардир. 2020-йил 1-январ ҳолатига кўра, шаҳарда 31.634 та хонадонда 71.558 нафар аҳоли истиқомат қилган ва аҳоли зичлиги ҳар квадрат километрга 82 киши (ҳар квадрат километрга 212 киши) тўғри келади[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 913,22 квадрат километр (352,60 ми²) ни ташкил этади.
Ōдате 大館市 | |
|---|---|
| Шаҳар | |
|
| |
| Мамлакат | Япония |
| {{{минтақа_тури}}} | Тоҳоку вилояти |
| Асос солинган | 1889-йил 1-апрел |
| Майдон | 91,322 км2 (35,260 кв ми) |
| Иқлим тури | нам континентал иқлим |
| Расмий тил(лар)и | япон |
| Аҳолиси (2020-йил январ) |
71 558 |
| Зичлиги | 82 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+9:00 |

Географияси
Ōдате шимолий Акита префектурасининг жойлашган бўлиб, шарқда Оу тоғлари билан ўралган ва шимолда Аомори префектураси билан чегарадош. Шаҳар ҳар томондан тоғлар билан ўралган ҳавзада жойлашган. Шаҳарнинг бир қисми Товада-Ҳачимантаи миллий боғи чегараларида жой олган. Шаҳар ҳудудининг катта қисми ўрмон билан қопланган. Ички жойлашуви туфайли шаҳар қишда кучли қор ёғиши билан ажралиб туради.
Қўшни муниципалитетлар
- Акита префектураси
- Аомори префектураси
Иқлими
Ōдате нам континентал иқлимга эга (Кöппен иқлим таснифи Дфа) бўлиб, катта мавсумий ҳарорат фарқлари кузатилади, иссиқдан иссиқ (ва кўпинча нам) ёз ва совуқ (баъзан қаттиқ совуқ) қиш фасли мазкур ҳудуд иқлимига хосдир. Ёғингарчилик йил давомида сезиларли бўлса-да, лекин августдан октябргача энг кучли даражаси қайд этилган. Одада ўртача йиллик ҳарорат 10.3 °C (50.5 °Ф) ни ташкил этади. Йиллик ўртача ёғин миқдори 1,741.0 мм (68.54 ин) бўлиб, энг серёғин ой июл ҳисобланади. Августда энг юқори ҳарорат 23.6 °C (74.5 °Ф) атрофида ва энг паст ҳарорат январда, тахминан −2.0 °C (28.4 °Ф) атрофида бўлади.
| Ōдате (1991−2020) иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 10,8 | 17,6 | 20,8 | 30,8 | 33,2 | 35,1 | 37,5 | 38,3 | 37,0 | 28,6 | 23,3 | 16,2 | 38,3 |
| Ўртача максимал, °C | 1,6 | 2,9 | 7,1 | 14,8 | 20,8 | 24,7 | 27,6 | 29,0 | 24,9 | 18,2 | 10,9 | 4,0 | 15,5 |
| Ўртача минимал, °C | −5,9 | −5,8 | −2,7 | 2,3 | 8,7 | 13,9 | 18,6 | 19,4 | 14,5 | 7,0 | 1,3 | −3,1 | 5,7 |
| Мутлақ минимал, °C | -−19,0 | −17,9 | −14,9 | −8,5 | −2,1 | 4,6 | 9,4 | 9,9 | {{{Сен_м_мин}}} | −2,1 | −8 | −15,8 | −19 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 108,2 | 92,6 | 106,1 | 118,5 | 126,4 | 121,6 | 216,6 | 214,0 | 164,8 | 163,2 | 162,0 | 139,2 | 1 741 |
| Манба: Япон Метеорология Агентлиги[2][3] | |||||||||||||
Демографияси
Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[4], Ōдате аҳолиси сони 1960-йилларда энг юқори чўққига чиққан ва ўшандан буён пасайиш кузатилмоқда.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1920 | 64,055 | — |
| 1930 | 70,629 | +10.3% |
| 1940 | 75,333 | +6.7% |
| 1950 | 96,841 | +28.6% |
| 1960 | 103,531 | +6.9% |
| 1970 | 97,856 | −5.5% |
| 1980 | 95,529 | −2.4% |
| 1990 | 90,098 | −5.7% |
| 2000 | 86,288 | −4.2% |
| 2010 | 78,951 | −8.5% |
| 2020 | 69,237 | −12.3% |
Тарихи
Ҳозирги Ōдате ҳудуди қадимги Дева вилоятининг бир қисми бўлган. Ҳудуд Ҳеиан давригача Ямато судининг назорати остида сақланган. Эдо даврида, ҳудуд Кубота домени томидан вилоятнинг шимолий учдан бир қисми бошқарилган ва Ōдате қал’асида иккинчи даражали истеҳкомни сақлаб қолган Сатаке сулоласининг назорати остида бўлди. Қал’а Бошин уруши пайтида вайрон қилинган.
Меидзи даври бошлангандан сўнг, ҳудуд 1878-йилда Акита префектурасининг Китаакита округи таркибига киритилди. Ōдате шаҳри 1889-йил 1-апрелда замонавий муниципалитетлар тизимининг ўрнатилиши билан ташкил этилган. Меидзи даврида „қора руда“ (сфалерит ва галенит — рух, қўрғошин, олтин, кумуш ва бошқа қимматбаҳо металлар аралашмаси) кашф этилиши бу ҳудудда кўплаб конларнинг, жумладан, Ҳанаока конининг ривожланиши содир бўлди[5], аммо ресурслар Шова даврининг ўрталарида тугаган.
2005-йил 20-июнда Ҳинаи ва Таширо шаҳарлари (иккаласи ҳам Китаакита туманидан) Одатега бирлаштирилди.
Ҳукумат
Одате тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 26 аъзодан иборат бир палатали шаҳар қонун чиқарувчи органи билан мер-кенгаш бошқарув шаклига эга. Шаҳар Акита префектураси ассамблеясига учта аъзони қўшиш ҳуқуқи мавжуд. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг 2-акита тумани таркибига киради.
Иқтисодиёти

Ōдате иқтисодиёти асосан қишлоқ хўжалиги, ўрмон хўжалиги ва мавсумий туризмга асосланган.
Таълим тизими
Ōдате шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган 17 та давлат бошланғич мактаби ва саккизта давлат ўрта мактаби шунингдек битта миллий ўрта мактаб фаолият юритади. Шаҳарда Акита префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган учта давлат ўрта мактаби ҳам мавжуд. Префектурада ногиронлар учун учта махсус таълим мактаби бунёд этилган. Шаҳарда Акита ҳамширалик Университети жойлашган.
Транспорти
Аэропортлар
Темир йўл
Шарқий Япония темир йўл компанияси — Оу магистрал линияси
- Ҳаягучи — Шимокавазои — Ōдате — Ширасава — Жимба
Шарқий Япония темир йўл компанияси — Ҳанава линияси
- Саважири — Жūнишо — Ōтаки-Онсен — Ōгита — Ҳигаши-Ōдате — Ōдате
Магистрал йўллар
- Акита тескор йўли
- Миллий йўналиш 7
- Миллий йўналиш 103
- Миллий йўналиш 285
Ōдате шаҳридан чиққан таниқли одамлар
- Гинко Абукава-Чиба, гимнастикачи
- Ясуши Акаши, Бирлашган Миллатлар Ташкилоти бошқарувчиси (2001-йил январ — 2003-йил июн)
- Шоэки Андо, файласуф
- Ҳироҳиде Ишида, сиёсатчи
- Ҳироси Ишикава, режиссёр
- Такижи Кобаяши, ёзувчи
- Фуюкичи Маки, актёр
- Масаҳико Нагасава, режиссёр
- Нобуҳиро Омия, сиёсатчи
- Такуя Сугавара, профессионал курашчи
- Дик Того, профессионал курашчи
- Бин Уэҳара, қўшиқчи
- Кеизо Ямада, узоқ масофага югурувчи
Манбалар
- ↑ Ōдате Cитй оффиcиал статистиcс (японча)
- ↑ „жа:観測史上1~10位の値(年間を通じての値)“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
- ↑ „жа:気象庁 / 平年値(年・月ごとの値)“. ЖМА. Қаралди: 25-март 2022-йил.
- ↑ Ōдате популатион статистиcс
- ↑ „Минерал депосиц оф Нортҳерн Асиа“. доcстоc.cом (2012). Қаралди: 10-июл 2013-йил.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Ōдате“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Расмий веб -сайт (японча)