108 Ст Георгес Терраcе (Палаcе Тоwер номи билан ҳам танилган; аввал Соутҳ32 Тоwер, Банкwест Тоwер, Бонд Тоwер ва Р&И Тоwер деб аталган)— Австралиянинг Ғарбий Австралия штатидаги Перт шаҳрида жойлашган эллик қаватли офис биноси. Лойиҳа 1981-йилда бошланган ва 1988-йилда якунланган. Бинонинг томигача бўлган баландлиги 214 метр (702 фут), алоқа антеннасининг учигача эса 247 метр (810 фут) ни ташкил этади. Қуриб битказилгач, мазкур бино Cентрал Парк уни 1992-йилда ортда қолдиргунига қадар Пертдаги энг баланд бино бўлган. Ҳозирда у Пертдаги учинчи энг баланд бино ҳисобланади.

108 Ст Георгес Терраcе

108 Ст Георгес Терраcе биноси, 2017-йил
Умумий маълумот
Тури Офис биноси
Манзили 108 Ст Георгес Терраcе
Шаҳар Перт
Мамлакат Австралия
Координаталар 31°57′16″С 115°51′25.5″Э / 31.95444°С 115.857083°Э / -31.95444; 115.857083
Қурилиши бошланган 1981-йил
Қурилиши тугаган 1988-йил
Нархи 120 миллион А$
Эгаси Лендлеасе
Реалсиде Финанcиал
Баландлиги
Антенна / Шпил 247 метр (810 фт) 247 метр (810 фут)
Томи 214 метр (702 фт)
Техник ҳолати
Қаватлар сони 50 (ер остида яна 2 қават)
Бинонинг ички майдони 39,500 сқуаре метре (425,000 кв фт)
Лифтлар сони 15
Дизайн ва конструксия
Меъмор Cамерон Чишолм Ниcол
Қурувчи Мултиплех (Бош пудратчи)
палаcетоwер.cом.ау

Ушбу минорани меъморий фирма Cамерон Чишолм Ниcол лойиҳалаштирилган бўлиб, табиий ёруғликдан максимал фойдаланиш ва кўпроқ бурчак кабинетларини яратиш мақсадида учбурчак кесим ва поғонасимон олд фасад билан ишланган. Бинонинг экстремал об-ҳаво шароитларига бардош бера олишини таъминлаш учун кенг қамровли синовлар ўтказилган. Якуний иншоот 43 та ғумбазсимон бетон-пўлат қозиқлар устига қурилган бўлиб, 16 метр чуқурликдаги ерости қавати сув кириб келишининг олдини олувчи диафрагма девор билан ҳимояланган.

Бино қурилган ҳудуд илгари Палаcе меҳмонхонаси жойлашган майдон бўлган. Кўҳна меҳмонхонани бузиб ташлаб, унинг ўрнига офис минораси қурилишига қарши жамоатчилик норозилик билдирган. Кейинчалик бизнесмен Алан Бонд ушбу жойни сотиб олди ва минора меҳмонхонанинг катта қисмини сақлаб қолган ҳолда қурилиш учун рухсат олинди ҳамда шундай тарзда барпо этилди. Бино дастлаб Бонднинг компаниялари штаб-квартираси сифатида хизмат қилган, уларнинг инқирозидан сўнг эса Банкwест (аввалги Р&И Банк) штаб-квартирасига айланган ва 2012-йилгача шундай хизмат қилган. 2015-йилда эса у тоғ-кон ширкати Соутҳ32нинг Бош офиси бўлиб қолди.

Дизайн

Минора Cамерон Чишолм Ниcол меъморий фирмаси томонидан лойиҳалаштирилган. Меъморларга „барча офис майдонлари Сwан дарёси томонга қараган бўлиши керак“ деган талаб қўйилган[1]. Ушбу талаб доирасида улар иншоотга учбурчак кесим танладилар[2]. Бу шакл табиий ёруғликни иш қаватларининг катта қисмига етиб боришини таъминлаб[3], очиқ режа офисларни самарали ташкил қилиш имконини берарди. Бинонинг олд қисмидаги поғонасимон фасад эса ҳар бир қаватда иложи борича кўпроқ бурчак кабинетларини яратиш имконини берди. Бинонинг шарқий ва шимолий томонлари слип-форм технологиясида қуйилган темир-бетон кесишма деворлари бўлиб, уларда деразалар сони кам. Ушбу қисмларда лифт шахталари, зинапоялар ва бошқа хизмат блоклари жойлашган. Лойиҳалаш босқичида деворларнинг юқори беш қавати яқинида ҳосил бўладиган диагонал қияликларни қандай бажариш бўйича муаммо туғилди: одатий бетон қуйиш техникасини бу ерда қўллаб бўлмасди. Шунинг учун махсус темир-бетон панеллар бошқа жойда тайёрланиб, кейин иншоотга ўрнатилди[4].

Миноранинг қават плиталари анъанавий темир-бетон нурлар ва плиталар орқали барпо этилган[3]. Бинодаги 14 та йўловчи лифти учта зона бўйича ажратилган: пастки зона – Г–17-қаватлар, ўрта зона – 18–29-қаватлар[5], юқори зона – 30–51-қаватлар. Бу конфигурация Австралияда илк бор қўлланган тизим бўлгани айтилади[1].

Фое дастлаб Палаcе меҳмонхонаси қолдиқлари билан минора ўртасида очиқ майдон сифатида режалаштирилган эди[4]. Бироқ Мурдоч университети қошидаги Табиацҳунослик институти томонидан ўтказилган кенг қамровли аэроэластик шамол синовлари натижасида ушбу ҳудудни шиша айвон билан ёпиш зарур деб топилди[4][1].

Минора учун мўлжалланган парда девор панеллари ҳам синовдан ўтказилиб, улар довул кучидаги шамол ва зилзила тебранишларига бардош беришини таъминлаш мақсадида белгиланган юкламанинг 1,5 баравари билан синовдан ўтказилди.

Бинонинг деразаларида яшил рангга бўялган икки қатламли шиша, хизмат ядроси ва конструктив қисмларида эса алюминий қоплама ишлатилган бўлиб, у оч кулранг флорополимер бўёқ билан қопланган.

Қурилиш якунланганда бинонинг ер устидаги умумий массаси 66 000 тонна (146 000 000 фунт) бўлган[5]. Иншоот 43 та гумбазсимон бетон-пўлат қозиқлар устига қурилган бўлиб, ҳар бир қозиқнинг ўртача узунлиги 30 метр (98 фут)[4][5]. Улар „уч қатламли ботқоқлик“дан ўтиб, зич алевролит жинсига таянган. Қозиқлар диаметри 2,5 метрдан 2,9 метргача (8 фут 2 дюйм – 9 фут 6 дюйм) фарқланади[4]. Бинонинг 16 метрлик (52 фут) ерости қавати эса сув киришини тўсиш учун 0,5 метрлик диафрагма девор билан ҳимояланган[4].

Қурилиш давом этаётган пайтда, 1987-йил 21-сентябрда Пертҳ шаҳар кенгаши минора тепасига 48 метрлик шпил ўрнатиш лойиҳасини маъқуллади. Бу шпил телевизион ва радио антенналари, микротўлқинли антенналар, навигацион чироқлар ва кузатув камераларини жойлаштириш учун мўлжалланган эди. Кузатув камераларининг вазифаси ҳақида сўралганда[6], Р&И Банк вакили Террй Пилбеам бу ҳақда ҳеч қандай маълумотга эга эмаслигини билдирган.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Cамерон Чишолм Ниcол Арчитеcц. Р&И Тоwер, Тҳе Арчитеcт (Wестерн Аустралиа), 1989 — 16–17-бет. 
  2. ↑ Полиcе гет тҳе дроп он стунт жумперс. Тҳе Сйдней Морнинг Ҳералд (1987-йил 28-апрел), с. 11.
  3. ↑ 3,0 3,1 Роберц, А.; Рян, Д.C. (1987). "Тҳе Р анд И Банк Тоwер, Пертҳ". Фирст Натионал Струcтурал Энгинеэринг Cонференcе 1987: Препринц оф Паперс (Cанберра: Институтион оф Энгинеэрс, Аустралиа): 679–684. ҳттп://сеарч.информит.cом.ау/доcументСуммарй;дн=648389541056009;рес=ИЭЛЕНГ. Қаралди: 7 Новембер 2008. 108 Ст Георгес Терраcе]]
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Жоҳн, Ҳ.. Банк Тоwер реачес неw ҳеигҳц, Cонструcтион Индустрй Интернатионал, Новембер 1987 — 35–37-бет. 
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 МаcДоналд, Роб. 214м тоwер ис алл сет то опен фор бусинесс. Даилй Неwс (1988-йил 8-июл), с. 14.
  6. ↑ Wаинwригҳт, Роберт. Бид то адд спире то Р&И Тоwер. Тҳе Wест Аустралиан (1987-йил 22-сентябр), с. 3.

Ҳаволалар