Ziyosfera

Bosh Sahifa: Versiyalar orasidagi farq

Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
{{Masjid
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />
|Oʻzbekcha nomi        =
|Asl nomi  = مسجد ومدرسة الأشرف برسباي
|Tasvir            = Cairo_-_Sultan_Ashref_Barsbey_Mosque_Exterior.jpg
|Tasvir imzosi    =
|Tasvir kengligi      =
|Mamlakat                  =
|Hudud turi            =
|Hudud                  =
|Joylashuv nomi =
|Joylashuvi          = {{coord|30.0474403|31.2578523|type:landmark_region:EG|display=inline,title}}
|Manzil                  = [[Muizz koʻchasi]], [[Islomiy Qohira]], [[Qohira]], [[Misr]]
  |lat_dir =N|lat_deg =|lat_min =|lat_sec =
  |lon_dir =E|lon_deg =|lon_min =|lon_sec =
  |region    = 
  |CoordScale =
|Maqomi                  =
|Maktab yoʻnalishi          =
|IDB                    =
|Mulkdor            =
|Masjid turi              =
|Meʼmoriy uslub    = [[Islom arxitekturasi|Islom]]<br>[[Mamluk arxitekturasi|Mamluk]]
|Loyiha muallifi          =
|Meʼmor              =
|Binokor              =
|Binokorlik tashabbuschisi =
|Homiylar          =
|Asosiy sana          = {{Diqqatga sazovor joylar/Sana||||||}}
|Qurila boshladi    = ?
|Qurilib bitkazildi = 826 hijriy <br> 1424 milodiy
|Imom                    =
|Holati              =
|Umumiy maydoni          =
|Oʻlchami                =
|Bino maydoni      =
|Hajmi            =
|Gumbazlar soni      =
|Balandligi                  =
|Gumbaz balandligi          =
|Gumbaz yoʻgʻonligi          =
|Minoralar soni    =
|Minoralar balandligi        =
|Qurilish materiali                =
|Tarovih                =
|Saharlik va iftor          =
|Kutubxona              =
|Madrasa                =
|Sayt                    =
|Qoʻshimcha maʼlumotlar = <!--{{mosque-stub}} -->
}}
'''Al-Ashrof masjidi''' yoki '''Sulton al-Ashrof Barsbay masjidi-madrasasi''' ({{Lang-ar|مسجد ومدرسة الأشرف برسباي}}) – [[Misr|Misrning]] [[Qohira]] shahrida joylashgan [[masjid]] va [[Madrasa|madrasalarning]] tarixiy majmuasi. Masjid [[Mamluklar]] davrida [[Burjiylar|Burji]] [[Sulton]] [[Barsbay|Al-Ashrof Al-Barsbay]] tomonidan qurilgan<ref name=":3" />. Majmua masjid-madrasa, maqbara va [[Tasavvuf|soʻfiylarning]] turar joylaridan iborat<ref name=":3" />. Masjid oʻzining marmar va vitraj oynalarini oʻzida aks ettirgan dizayni bilan ajralib turadi.


== Tarixi ==
<div class="ziyo-home">
Masjid majmuasi 825/1422-yildan 841/1438-yilgacha Mamluklar imperiyasini boshqargan [[Cherkaslar|cherkes]] sultoni Barsbay tomonidan qurilgan<ref name=":0" />. Barsbayning hashamatli tovarlarga cheklovlar va qalampir kabi ziravorlar uchun qatʼiy narxlarni oʻz ichiga olgan monopolistik savdo siyosati uning fuqarolarini nochor qilib qoʻydi va Misr va Yevropa oʻrtasidagi savdoni toʻxtatdi. Biroq, savdo yoʻllarini nazorat qilish va diniy ozchiliklardan olinadigan soliqlar mamluklarga Qohirada koʻplab kichik va oʻrta hajmdagi binolarni, jumladan, koʻpincha madrasa va [[Xonaqoh|xonaqohlarni]] oʻz ichiga olgan nisbatan kichik masjidlarni qurishni moliyalashtirishga imkon berdi<ref>{{Kitob manbasi |title=The art and architecture of Islamic Cairo |url=https://archive.org/details/artarchitectureo0000yeom_l8p7 |last=Yeomans |first=Richard |date=2006 |isbn=1859641547 }}</ref>. Natijada Barsbay Qohirada turli inshootlar qurdirdi<ref>{{Kitob manbasi |title=Renaissance of Islam: Art of the Mamluks |last=Esin |first=Atil |year=1981 |isbn=0874742145}}</ref>. U Al-Ashrof masjidida qurilishni hijriy 826/1424-yilda boshlagan<ref name=":3">{{Kitob manbasi |title=Islamic monuments in Cairo : the practical guide |url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000park_j5o1 |last=Williams |first=Caroline |publisher=Cairo : American University in Cairo Press |year=2002 |isbn=9774246950 |pages=[https://archive.org/details/islamicmonuments0000park_j5o1/page/n242 215]–217}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams2002">Williams, Caroline (2002). ''Islamic monuments in Cairo : the practical guide''. Cairo : American University in Cairo Press. pp.&nbsp;215–217. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9774246950|<bdi>9774246950</bdi>]].</cite></ref>.


Barsbay oʻzining iqtisodiy muvaffaqiyatsizliklari va ekspansionizmi, jumladan, [[Kipr Respublikasi|Kiprni]] bosib olishi bilan mashhur boʻlsa-da, oʻrta asr manbalari uni diniy binolarni qurish va tiklashga sarmoya kiritgan taqvodor odam sifatida ham taqdim etadi<ref name=":0">{{Cite journal|last=Leonor|first1=Fernandes|date=2013|title=Barsbāy, al-Malik al-Ashraf|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/barsbay-al-malik-al-ashraf-COM_23996|journal=Encyclopaedia of Islam|language=en|volume=3rd}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFLeonor2013">Leonor, Fernandes (2013). [https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/barsbay-al-malik-al-ashraf-COM_23996 „Barsbāy, al-Malik al-Ashraf“]. ''Encyclopaedia of Islam''. '''3rd'''.</cite></ref>. Bu Misrda hukmron diniy anʼana sifatida [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniylikni]] qayta tiklagandan keyin oʻzlarini islom dinining homiylari deb hisoblagan Mamluk hukmdorlariga xos edi<ref name=":4" />.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


== Arxitekturasi ==
<div class="ziyo-hero-right">
Al-Ashrof masjidi ikki [[Sevil(favvora)|sevil]], masjid-madrasa, maqbara va soʻfiylar turar joylaridan iborat Sulton Al-Ashrof Barsbayning kattaroq majmuasi ichida joylashgan. Soʻfiylarning turar joylari vayron qilingan
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Masjidning uzunligi oʻn besh-yigirma metr. Masjidning ichki qismi marmar mozaikadan yasalgan yoʻlaklardan, har ikki tomonida koʻtarilgan [[Ayvon|ayvonlari]] boʻlgan markaziy yoʻlakdan, klassik [[kapitel]] arklardan va ikki qator derazalardan iborat. Masjidning janubi-sharqiy devorida [[mehrob]] va minbar joylashgan. Barsbay [[Kenotaf|kenotafi]] mehrob oldida joylashgan boʻlib, marmardan qilingan<ref name=":3" />.
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


Al-Ashrof masjidi qurilish hunarmandchiligining tabiati va quruvchilarning boshqa hunarmandlarga nisbatan nisbatan harakatsizligi tufayli aniq mintaqaviy oʻziga xoslikni saqlab qoladi – vizual tashqi koʻrinish anʼanalar va texnika bilan bogʻliq<ref name=":4">{{Kitob manbasi |title=Cairo of the Mamluks : a history of the architecture and its culture |last=Behrens-Abouseif |first=Doris |date=2007 |publisher=I.B. Tauris |isbn=9781845115494 |location=London |oclc=156831779}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFBehrens-Abouseif2007">Behrens-Abouseif, Doris (2007). ''Cairo of the Mamluks : a history of the architecture and its culture''. London: I. B. Tauris. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9781845115494|<bdi>9781845115494</bdi>]]. [[OCLC (identifikator)|OCLC]]&nbsp;[https://www.worldcat.org/oclc/156831779 156831779].</cite></ref>. Gumbazli ayvonlar atrofidagi asosiy yozuv toshga oʻyilgan qogʻozning nodir namunasi boʻlib, bino nazoratchilariga texnik xizmat koʻrsatish va xodimlar uchun ajratilgan pullar qanday sarflanishi haqida doimiy eslatma boʻlib xizmat qiladi. Bu xususiyat Sulton va Qohira aholisi oʻrtasidagi shaffoflik va muloqot hissiga ishora qiladi<ref name=":3">{{Kitob manbasi |title=Islamic monuments in Cairo : the practical guide |url=https://archive.org/details/islamicmonuments0000park_j5o1 |last=Williams |first=Caroline |publisher=Cairo : American University in Cairo Press |year=2002 |isbn=9774246950 |pages=[https://archive.org/details/islamicmonuments0000park_j5o1/page/n242 215]–217}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFWilliams2002">Williams, Caroline (2002). ''Islamic monuments in Cairo : the practical guide''. Cairo : American University in Cairo Press. pp.&nbsp;215–217. [[ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9774246950|<bdi>9774246950</bdi>]].</cite></ref>.
<div class="ziyo-main">


== Yana qarang ==
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
{{Portal|Islom|Misr}}


* [[:turkum:Masjidlar roʻyxati|Masjidlar roʻyxati]]
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
* [[Afrikadagi masjidlar roʻyxati]]
<div class="ziyo-box-head">
* [[Misrdagi masjidlar roʻyxati|Misrdagi masjidlar roʻyxati]]
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
* [[Mamluk arxitekturasi]]
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
* [[Mamluklar davlati|Mamluklar sultonligi]]
</div>
* [[Xonqa-Sulton Barsboy maqbarasi|Sulton Barsbay maqbarasi va xonaqohi]] (Shimoliy qabriston)
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


== Manbalar ==
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
{{Commons turkum}}
<div class="ziyo-box-head">
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
[[Turkum:Qohiradagi masjidlar]]
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
[[Turkum:Gumbazli masjidlar]]
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>
 
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

483 923
maqola
13
fayl
124
foydalanuvchi

Qidiruv Tasodifiy sahifa So‘nggi o‘zgarishlar Yangi sahifalar Statistika Kerakli sahifalar

Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Yaqinda vafot etganlar:
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Litso Linkolna, visechennoe v gore Rashmor
Litso Linkolna, visechennoe v gore Rashmor

* Loyiha * O‘zgartirish

Kun tasviri


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441?oldid=1088265" dan olindi