Ziyosfera

Bosh Sahifa: Versiyalar orasidagi farq

Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
{{coord|53.303|67.645|type:city|display=title}}
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />


'''Botay madaniyati''' — miloddan avvalgi [[Arxeologik madaniyat|arxeologik madaniyat]] (miloddan avvalgi taxminiy 3700–3100-yillar)<ref name="MairHickman">{{cite book |last1=Mair |first1=Victor H. |author-link1=Victor H. Mair |last2=Hickman |first2=Jane |date=8 September 2014 |title=Reconfiguring the Silk Road: New Research on East-West Exchange in Antiquity |url=https://books.google.com/books?id=mflvBAAAQBAJ |publisher=[[University of Pennsylvania Press]] |page=15 |isbn=978-1-934536-69-8 |access-date=13 June 2015}}</ref> boʻlib, [[Markaziy Osiyo|shimoliy Markaziy Osiyo]] hududida joylashgan. U bugungi shimoliy Qozogʻistondagi [[Botay]] qishlogʻi nomi bilan atalgan. Botay madaniyatining yana ikki yirik manzili bor: [[Krasniy Yar]] va [[Vasilkovka]]<ref name="Olsen-2006">{{Cite book|last1=Olsen |first1=Sandra  |last2=Bradley |first2=Bruce |last3=Maki |first3=David |last4=Outram |first4=Alan |year=2006 |chapter=Community organisation among Copper Age sedentary horse pastoralists of Kazakhstan |editor-last1=Peterson |editor-first1=D. L. L.M. |editor-last2=Popova |editor-first2=L. M. |editor-last3=Smith |editor-first3=A. T. |title=Beyond the Steppe and the Sown: proceedings of the 2002 University of Chicago Conference on Eurasian Archaeology |series=Colloquia Pontica #13 |location=Leiden |publisher=Brill |pages=89–111 |isbn=978-90-04-14610-5 |url=https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/31517383/Peterson_et_al__eds__-_Beyond_the_Steppe_and_the_Sown___Proc_(1)-with-cover-page-v2.pdf?Expires=1659203849&Signature=a8rAoWL~sZN6HoFmMpRY8PwcJPdE8N1T5A~NCJOaQgZaPTd304NvwQZAY8e6oc3F-RkKCBLcyCeqzve-caETlZKGST2LY0chpJ9LcAsRo1C4TJaS0gu1HF3eHShoHtfZOJIkZmr1wk2Tv8uLU8KTd6sRJPa8xRoqk1NZnJTm9cPgGGE~-BpmVOXHxzUWzu~Bg4cN1zpuckPbgbnITesB3wremTN7mBwjXWwrWJkSR9GEcrYPiRRTLP2NubHzOKsuEajhEkLmPFW8CUasPH8jkRBxKFRA~rpzm~RK4QxMAItT8HOYW~LrMCcH33sMY~cKZnJQOSDugOCdXF61H0BNNg__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA#page=114}}</ref>.
<div class="ziyo-home">


Botay manzili [[Ishim]] daryosining irmogʻi boʻlgan [[Imanburliq]] boʻyida joylashgan. Bu yerda kamida 153 ta uy aniqlangan. Manzilgohning bir qismi daryo eroziyasi (hali ham davom etmoqda) va oʻrmonzor hududlarini oʻzgartirish ishlari natijasida vayron boʻlgan.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


== Arxeologiya ==
<div class="ziyo-hero-right">
Botay madaniyati turli hayvonlarni ovlashga asoslangan [[koʻchmanchi]] [[Ovchilar va terimchilar|ovchi-yigʻuvchi]] turmush tarzidan, asosan [[Qazi|ot goʻshti]]ga tayangan [[Gipodinamiya|oʻtroq turmush]] tarziga oʻtish jarayonida shakllangan.
<div class="ziyo-stat-grid">
Botaylarning manzillari yer uylaridan iborat boʻlib, nisbatan yirik va doimiy yashash joylari boʻlgan; eng kattasi — Botaydagi tipik manzil boʻlib, 160 tadan ortiq uylarni oʻz ichiga olgan. Botay madaniyati aholisi ot boqishning eng qadimiy dalillari bilan bogʻlanadi. Botay manzili ichida va atrofiga juda koʻp ot suyaklari, otxonaga oʻxshash inshootlar, shuningdek katta miqdorda ot axlati topilgan; bu Botay aholisi otlarni boqqan yoki hatto ularni xonakilashtirganini koʻrsatadi. Arxeologik maʼlumotlar Botaylar oʻtroq chorvadorlar boʻlganini va itlarni ham xonakilashtirganini koʻrsatadi<ref name=Olsen>{{Cite web|last=Olsen|first=Sandra |date=27 June 2014 |title=The Early Horse Herders of Botai|url=https://biodiversity.ku.edu/archaeology/research/early-horse-herders|url-status=live|access-date=16 September 2021|website=KU Biodiversity Institute & Natural History Museum|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150501205353/https://biodiversity.ku.edu/archaeology/research/early-horse-herders |archive-date=1 May 2015}}</ref>.
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


{{Multiple image|perrow=2|total_width=500|caption_align=center
<div class="ziyo-hero-bottom">
| align    = right
<div class="ziyo-hero-links">
| direction =horizontal
[[Special:Search|Qidiruv]]
| image1  =Историческое поселение Ботай.jpg
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
| caption1 = 1980-yilda kashf qilingan qadimgi Botay manzilgohi.
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
| image2  = Illustration-2.png
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
| caption2 = Botay uy-joyi 3D rekonstruksiyasi
[[Special:Statistics|Statistika]]
}}
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
Qator tadqiqotchilar otlar xonakilashtirilgani Botaylar tomonidan aynan shu yerda roʻy berganini taʼkidlaydilar<ref name=Science5919_06032009>{{cite journal |last1=Outram |first1=Alan K. |last2=Stear |first2=Natalie A. |last3=Bendrey |first3=Robin |last4=Olsen |first4=Sandra |last5=Kasparov |first5=Alexei |last6=Zaibert |first6=Victor |last7=Thorpe |first7=Nick |last8=Evershed |first8=Richard P. |display-authors=1 |date=6 March 2009 |title=The Earliest Horse Harnessing and Milking |journal=Science |volume=323 |issue=5919 |pages=1332–35 |doi=10.1126/science.1168594 |issn=0036-8075 |pmid=19265018 |bibcode=2009Sci...323.1332O|s2cid=5126719 |url=https://www.science.org/doi/10.1126/science.1168594 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |last=Outram |first=A.K. |date=1 April 2014 |editor1-last=Cummings |editor1-first=Vicki |editor2-last=Jordan |editor2-first=Peter |editor3-last=Zvelebil |editor3-first=Marek |title=The Oxford Handbook of the Archaeology and Anthropology of Hunter-Gatherers |publisher=Oxford University Press |pages=749–66 |doi=10.1093/oxfordhb/9780199551224.001.0001 |isbn=978-0-19-955122-4 }}</ref>{{R|Science5919_06032009}}<ref>{{Cite book |last=Zaibert |first=V. F. |title=Botaiskaya Kultura |date=2009}}</ref><ref name=AnthonyB_2011>{{cite journal |last1=Anthony |first1=David W. |last2=Brown |first2=Dorcas R. |title=The Secondary Products Revolution, Horse-Riding, and Mounted Warfare |journal=Journal of World Prehistory |volume=24 |issue=2/3 |date=2011 |pages=131–60 |doi=10.1007/s10963-011-9051-9 |jstor=41289965 |s2cid=39814042 }}</ref><ref>{{Cite book |title=Horses and Humans: The Evolution of Human-Equine Relationships |date=2006 |publisher=University of Michigan Press |isbn=978-1-84171-990-0 |editor-last=Olsen |editor-first=Sandra L. |location=Ann Arbor, MI |doi=10.30861/9781841719900 |editor-last2=Grant |editor-first2=Susan |editor-last3=Choyke |editor-first3=Alice M. |editor-last4=Bartosiewicz |editor-first4=László}}</ref>{{Sfnp|Gaunitz va boshq.|2018|loc=Supplementary Material pp. 2, 7-9,20-1}}{{Sfnp|Damgaard va boshq.|2018|loc=Supplementary Material p. 3}}.
</div>
</div>
</div>


Ilgari topilgan ot qoldiqlarining aksariyati kamon, oʻq va nayzalar bilan ovlangan yovvoyi tur — ''[[Equus ferus]]'' boʻlgan deb hisoblangan. Biroq 2009-yilda chop etilgan, qulun suti qolgan sopol idishlar va xonakilashtirilgandan keyingi naslchilik izlari koʻrinib turgan ot suyaklari haqidagi dalillar Botay madaniyati miloddan avvalgi taxminan 3500-yillarga kelib, uy otlarining yirik foydalanuvchisiga aylanganini ancha kuchliroq tasdiqladi; bu avvalgi ilmiy konsensusdan qariyb 1000 yil oldinroqdir. Botay otlari aslida [[Prjevalskiy oti]]larning asosiy ajdodlari boʻlgan va zamonaviy xonaki [[Ot (hayvon)|ot]]larga 2,7% genetik ulush qoʻshgan. Shunday qilib, zamonaviy otlar boshqa markazlarda ham xonakilashtirilgan boʻlishi mumkin{{Sfnp|Gaunitz va boshq.|2018|loc=Supplementary Material pp. 7-9,20-1}}.
<div class="ziyo-main">


[[File:Illustration of Botai house structure.png|thumb|Botay uyi tuzilishining tasviri.]]
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
Biroq, tish toshini (dental calculus) tahlil qilgan yaqin davrdagi tadqiqotlar Botay madaniyati odamlari sut mahsulotlarini isteʼmol qilmaganini koʻrsatadi. Bu topilma sopol idishlardagi hayvon yogʻlariga tayanib ilgari surilgan „otlar sogʻilgan“ haqidagi xulosalarni shubha ostiga qoʻyadi; bundan mustasno holat — sogʻish jarayoni, masalan, xonaki hayvonlarni qoʻlda parvarishlash kabi boshqa maqsadlarda qoʻllangan boʻlishi mumkin.{{R|Wilkin2021_629633}}


Damgaard va boshqa (2018) Botay otlari keng tarqalgan zamonaviy ot turi — ''[[Ot (hayvon)|Equus caballus]]''ning ajdodlari emasligini tasdiqladi, biroq ularning baribir xonakilashtirilganini yana bir bor taʼkidladilar. Botay otlarining jagʻ suyagida tish va suyak yeyilishi uch xil turi aniqlanib, jilov (yaʼni boʻyinbogʻ yoki jilov) yordamida boshqarilganini koʻrsatadi; shuningdek, ot qoldiqlarida TRPM1 moʻynaning rangi lokusi aniqlangan boʻlib, u leopardsimon dogʻli jun rangiga sabab boʻladi. Bu genning ikkita nusxasiga ega otlarda „turgʻun tungi koʻrlik“ kuzatiladi. Bunday hayvonlarning xira yorugʻlikda koʻra olmasligi keng dashtlarda yovvoyi sharoitda katta kamchilik boʻlib, leopardsimon dogʻli otlar odamlar tomonidan qadrlanib, himoya qilinmagan taqdirda populyatsiyada mustahkam oʻrnashib qolishi ehtimoli juda past{{Sfnp|Gaunitz va boshq.|2018|loc=Supplementary Material pp. 8-9}}. Moʻyna rangining oʻzgarishi xonakilashtirishning ilk belgilaridan biri boʻlib, bu hodisa ''E. caballus''da ham xonakilashtirish bilan bogʻlangan<ref>{{Cite journal |last1=Ludwig |first1=Arne |last2=Pruvost |first2=Melanie |last3=Reissmann |first3=Monika |last4=Benecke |first4=Norbert |last5=Brockmann |first5=Gudrun A |last6=Castaños |first6=Pedro |last7=Cieslak |first7=Michael |last8=Lippold |first8=Sebastian |last9=Llorente |first9=Laura |last10=Malaspinas |first10=Anna-Sapfo |last11=Slatkin |first11=Montgomery |last12=Hofreiter |first12=Michael |date=2009-04-24 |title=Coat Color Variation at the Beginning of Horse Domestication |journal=Science |language=en |volume=324 |issue=5926 |page=485 |doi=10.1126/science.1172750 |pmid=19390039 |pmc=5102060 |bibcode=2009Sci...324..485L }}</ref>.
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


Botay madaniyati boshqa Yevroosiyo dashtlaridagi [[Eneolit|mis davri]] va [[Jez davri|ilk bronza davri]] metallga ishlov berish madaniyatlari bilan zamondosh boʻlsa-da, Botay manzillarida [[Metallurgiya|metallurgiya]] izlari aniqlanmagan. Asboblar tosh va ot suyaklaridan yasalgan; tosh qurollarida esa avvalgi koʻchmanchi ovchi madaniyatlarga xos mikrolitlardan yirikroq [[bifas]]larga oʻtish kuzatiladi{{R|AnthonyB_2011}}. Madaniyat sopollari sodda shaklli boʻlib, namunalarining aksariyati kulrang rangda va sirlanmagan. Bezaklari geometriyaga asoslangan: shtrixlangan uchburchaklar va romblar, shuningdek, zinapoya naqshlari uchraydi. Nuqtali naqshlar va doiralar ham bezak sifatida qoʻllangan<ref>{{cite web |url=http://www.carnegiemnh.org/anthro/olsen-botai4.html |title=Carnegie Museum of Natural History: Sandra Olsen |publisher=Carnegiemnh.org |access-date=27 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120128025518/http://www.carnegiemnh.org/anthro/olsen-botai4.html |archive-date=28 January 2012 }}</ref>.
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>


== Manbalar ==
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
{{reflist|25em|refs=
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<ref name=Wilkin2021_629633>{{cite journal |last=Wilkin |first=Shevan |display-authors=etal |date=2021 |title=Dairying enabled Early Bronze Age Yamnaya steppe expansions |journal=Nature |volume=598 |issue=7882 |pages=629–633 |doi=10.1038/s41586-021-03798-4 |pmid=34526723 |pmc=8550948 |bibcode=2021Natur.598..629W |url=https://www.nature.com/articles/s41586-021-03798-4.pdf?pdf=button%20sticky  }}</ref>
<div class="ziyo-box-head">
}}
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>


== Adabiyotlar ==
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
* {{cite journal |last1=Jeong |first1=Choongwon |last2=Wang |first2=Ke |last3=Wilkin |first3=Shevan |title=A Dynamic 6,000-Year Genetic History of Eurasia's Eastern Steppe |journal=Cell |date=12 November 2020 |volume=183 |issue=4 |pages=890–904, Figure 1 A, B, C |doi=10.1016/j.cell.2020.10.015 |pmid=33157037 |pmc=7664836 |issn=0092-8674}}
<div class="ziyo-box-head">
* {{Cite journal |last1=Damgaard |first1=Peter de Barros |display-authors=etal |date=9 May 2018 |title=The first horse herders and the impact of early Bronze Age steppe expansions into Asia - Supplementary Material |journal=Science |volume=360 |issue=6396 |doi=10.1126/science.aar7711 |pmid=29743352 |pmc=6748862 |ref=CITEREFDamgaard et al.2018 |url=https://www.science.org/doi/suppl/10.1126/science.aar7711/suppl_file/aar7711_de_barros_damgaard_sm.pdf }}
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
* {{Cite journal |last1=Gaunitz |first1=A. |display-authors=etal |date=22 February 2018 |title=Ancient genomes revisit the ancestry of domestic and Przewalski's horses |journal=Science |volume=360 |issue=6384 |pages=111–114 |doi=10.1126/science.aao3297 |pmid=29472442 |bibcode=2018Sci...360..111G |hdl=10871/31710 |s2cid=3491575 |ref=CITEREFGaunitz et al.2018 |url=https://www.science.org/doi/suppl/10.1126/science.aao3297/suppl_file/aao3297_gaunitz_sm.pdf }}
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>


== Havolalar ==
</div>
* {{cite web |url=https://www.andrew.cmu.edu/course/60-427/amanda/discovery.htm |title=Botai discovery announcement |publisher=Carnegie Mellon University}}


<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">


{{Tashqi_havolalar}}
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>


{{DEFAULTSORT:Botay madaniyati}}
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>


[[Turkum:Qozogʻiston tarixi]]
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
[[Turkum:Tarixiy madaniyatlar]]
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

483 923
maqola
13
fayl
126
foydalanuvchi

Qidiruv Tasodifiy sahifa So‘nggi o‘zgarishlar Yangi sahifalar Statistika Kerakli sahifalar

Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Yaqinda vafot etganlar:
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun

* Loyiha * O‘zgartirish

Kun tasviri


"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441?oldid=1088265" dan olindi