Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
Berninidan farqli o‘laroq, uning raqibi, [[barokko me’morchiligi]]ning ikkinchi yirik vakili Franchesko Borrominining (1599-1667) ishi ushbu uslubdagi ekspressiv an’analarning keskinlashuviga misoldir.
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />


== Ijodi ==
<div class="ziyo-home">


Mahoratli me’mor Bernini shaharsozlik xarakteridagi yirik ishlardan va diniy buyurtmalardan biroz chetga chiqqandan so‘ng Borromini me’morchilikda diniy inshootlar qurilishi va klerikalizm tarafdorlari buyurtmalari asosida o‘z yo‘lini topdi.
<div class="ziyo-hero">
Borromini ijodining ilk davrida – [[filippin rohiblari]]ning [[oratoriya]]sida (1637-yilda qurilishi boshlangan) uning me’morchilik san’atidagi xususiyatlari o‘z ifodasini topgan.
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


== Italiya me'morchiligida ==
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
Italiya me’morchiligida ilk marta bosh fasadni ikki qavatga bo‘lish g‘oyasini inshootlarning bosh fasadi orqali ko‘rsatib berdi.  Mazkur fasad egilgan shakllarda ikki qavatga ajratilishi, orderlar tizimiga oid pilyasterlar bilan bezatilgan, murakkab bosh ustunlarga tayangan holda o‘sib boruvchi bezaklar hamda o‘ziga xos fronton bilan bezatilgan. Borrominining keyingi ishlarida borgan sari bunday murakkab shaklda loyihalar soni ortib bordi.
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


== Eng harakterli ijodi ==
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
Borromini ijodidagi eng harakterli qurilish loyihalarini mafkuraviy qarashlari, badiiy jihatlari Rimdagi [[San Karlo alle kuatro fontane]] (1635-1667) va [[Sant Ivo]] (1642-1660) cherkovlarida o‘z ifodasini topgan.
[[Special:Search|Qidiruv]]
Cherkovlar rejalari juda murakkabligi bilan ajralib turadi va olti burchakli (San-Ivo) shakldan keyin romb (San-Karlo) yoki uchburchak va sferik nishalarning chiziqlaridan keyin bir tomoni qavariq va bir tomoni botiq devorlarining ritmik almashinuviga asoslangan. Rejaning g‘aroyib shakllari dinamik bo‘lib, ichki tuzilmani doimiy ravishda o‘zgartirish holatida bo‘ladi. Turli burchaklarda bir vaqtning o‘zida ko‘rinadigan ustunlar, pilasterlar, derazalar, nishalar, cheksiz va xilma-xil ko‘rinadi, tomoshabinni o‘ziga jalb qilgan holda butun strukturani anglash, makonning haqiqatini va shakllarning obyektivligini his qilish imkoniyatidan mahrum qiladi.
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
   
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
== Fazoviy dinamika ==
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
Fazoviy dinamika, ayniqsa, Sant Ivo cherkovining ichki qismida yaqqol namoyon bo‘ladi, u yerda devorlarning o‘tkir uchburchak shakllari tashqi tomondan ochiq osmono‘par toj bilan o‘ralgan, yuqoriga intiluvchi g‘ayrioddiy spiral tojsimon gumbaz bilan tugagan. Cherkovning gumbazi spiralsimon pog‘onali bo‘lib, o‘ta hashamdor, metall figuralar orqali “Toj” taqilgan. Bu esa papa tiarasi (Tiara – rim papasining bosh kiyimi) timsolidir. Nafis konstruksiya oltin shar va xoch bilan boyitilgan. Sant-Ivo va San-Karlo cherkovlarining ichki interyerlari nisbatan kichikroq bo‘lib, qandaydir sirli va g‘ayritabiiy harakatlar bilan to‘ldirilganga o‘xshaydi. Kesson va haykaltarosh bezaklar bilan bezatilgan yorug‘lik bilan to‘ldirilgan plafonlar bunday harakatni chegaralamaydi, aksincha, unga cheksizlik xususiyatini beradi. Botiq nishalar orasida o‘rnatilgan ko‘plab haykallar me’morchilikning hissiy ifodasini oshiradi. Cherkovning o‘lchami unchalik katta emas. Uning tuzilishi Borrominining rejasiga binoan me’moriy an’analardan biroz chetlashgan holda, ya’ni markazlashgan rejali emas. (Buni yana biz San – Karlo alle Kuatro Fontane cherkovida ham ko‘rishimiz mumkin) Mohir me’mor italyan barokkosi uslubidagi cherkovda ossimetrik sxemadan foydalanadi. Bunda bir biriga aniq joylashtirilgan uchburchak hosil qilinadi. Natija esa David yulduzini yodga soladi.
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


== Manba ==
<div class="ziyo-main">
•"Umumsan'at tarixi" Abdullayev Obidjon Oripovich Toshkent-2020


{{Turkumsiz|date=Aprel 2024}}
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
 
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>
 
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Stariy most v Mostare
Stariy most v Mostare
Kun tasviri