Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
[[Fayl:Каскад водопадов Гадельша - panoramio.jpg|thumb]]
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />


<div class="ziyo-home">


'''Gadelsha''' ({{lang-ba|Ғәҙелша}}) — Janubiy Uraldagi [[sharshara]][[Boshqirdiston|, Boshqirdiston Respublikasi]] ([[Rossiya]]) hududida joylashgan. U Irendiq togʻ tizmasining etaklarida oqib oʻtuvchi Xudolaz daryosining yuqori oqimida joylashgan. Sharsharaning umumiy balandligi 15 m dan oshadi, bu koʻrsatkichga koʻra Gadelsha koʻrsatkichkaliga koʻra Boshqirdistondagi eng baland sharshara sifatida tan olingan<ref name="ЕУ">{{Veb manbasi|muallif=Н. Рундквист, О. Задорина|url=http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|sarlavha=Гадельша // Урал. Иллюстрированная краеведческая энциклопедия. — Издательство «Квист», 2013.|til=ru|ish=quist.pro|sana=|kirish sanasi=2021-04-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201127144026/http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|arxivsana=2020-11-27}}</ref>.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


1965-yil 17-avgustda u gidrologik tabiat yodgorligi deb e'lon qilindi. Mashhur sayyohlik joylariga tegishli. U '''Tuyalyas''', '''Tuyalas''', '''Tualyas''' va '''Ibragimovskiy sharsharasi'''<ref name="ЕУ">{{Veb manbasi|muallif=Н. Рундквист, О. Задорина|url=http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|sarlavha=Гадельша // Урал. Иллюстрированная краеведческая энциклопедия. — Издательство «Квист», 2013.|til=ru|ish=quist.pro|sana=|kirish sanasi=2021-04-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201127144026/http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|arxivsana=2020-11-27}}</ref><ref>http://oopt.aari.ru/ref/1000</ref> mahalliy nomlari bilan ham tanilgan. Birinchi uchta variant Xudolaz daryosining boshqirdcha nomidan kelib chiqqan.
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


== Joylashuvi ==
<div class="ziyo-hero-bottom">
[[Fayl:Водопад_Гадельша_-_panoramio.jpg|left|thumb| Gadelshaning pastki qismi]]
<div class="ziyo-hero-links">
Maʼmuriy jihatdan Gadelsha sharsharasi Boshqirdistonning Baymak tumanida, Baymak oʻrmon xoʻjaligi yerlarida joylashgan. Xuddi shu nomdagi qishloq ilgari sharsharadan 6,5 km janubi-gʻarbda joylashgan edi (hozir tashlab ketilgan)<ref name="ЕУ">{{Veb manbasi|muallif=Н. Рундквист, О. Задорина|url=http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|sarlavha=Гадельша // Урал. Иллюстрированная краеведческая энциклопедия. — Издательство «Квист», 2013.|til=ru|ish=quist.pro|sana=|kirish sanasi=2021-04-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201127144026/http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|arxivsana=2020-11-27}}</ref><ref>http://oopt.aari.ru/ref/1000</ref>, sharsharadan 4 km janubi-gʻarbda Abzakovo qishlogʻi joylashgan. Bundan tashqari, sharsharadan 1,5 km uzoqlikda Boshqird mis-oltingugurt zavodining [[Sanatoriy|dam olish markazi]] qurildi<ref name="ЕУ" />.
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


== Gidrologiya ==
<div class="ziyo-main">
[[Fayl:Пороги_реки_Худолаз_ниже_водопада_Гадельша.jpg|left|thumb| Hudolaz sharshara ostidagikichik sharshara]]
Sharshara [[Ural|Uralning]] daryosining oʻng irmogʻi boʻlgan Xudolaz daryosining oqimidan hosil boʻlgan. Gadelsha kaskad tipidagi sharsharalarga mansub boʻlib, uchta qirradan iborat. Sharsharaning umumiy balandligi 15 m dan oshadi, bu koʻrsatkichga koʻra u Janubiy Uraldagi eng baland sharshara<ref name="ЕУ">{{Veb manbasi|muallif=Н. Рундквист, О. Задорина|url=http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|sarlavha=Гадельша // Урал. Иллюстрированная краеведческая энциклопедия. — Издательство «Квист», 2013.|til=ru|ish=quist.pro|sana=|kirish sanasi=2021-04-28|arxivurl=https://web.archive.org/web/20201127144026/http://quist.pro/books/ural_04.g.1.php|arxivsana=2020-11-27}}</ref>. Sharsharaning birinchi qirrasi mayin boʻlib, balandligi 1,2 m dan oshmaydi, suv undan egilgan truba kabi oqadi. Har birining balandligi 7 m boʻlgan ikkinchi va uchinchi togʻaylar ikkalasi ham tik, ulardan oqib oʻtadigan suv alohida soylarga boʻlinadi. Koʻpgina togʻ sharsharalarida boʻlgani kabi, Gadelshning oqimi yil vaqtiga qarab juda katta farq qiladi. Qishda bu sharshara muzlab qoladi. U orqali eng katta suv bahorda, choʻqqilarda qor erishi bilan oʻtadi, bu vaqtda sharshara ayniqsa xushmanzara. Yoz va kuzda undagi suv oqimi ancha kam, yozda oqim [[Debit|tezligi]] 10 l/s ni tashkil qiladi


== Galereya ==
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
<gallery class="center" caption="Sharshava mavsumlarda">
Fayl:Водопад в апреле - panoramio.jpg|aprel
Fayl:Гадельша, май 2015.JPG|may
Fayl:Водопад в июне - panoramio.jpg|iyun
Fayl:Hadelsha autumn lo.jpg|iyul
Fayl:Водопад Гадельша в сентябре.jpg|sentabr
</gallery>


== Manbalar ==
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
{{Manbalar}}
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


== Havolalar ==
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>


* {{YouTube||Водопад Гадельша}}
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
* {{YouTube||Путешествие на водопад Гадельша весной}}
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
[[Turkum:Sharsharalar]]
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Stariy most v Mostare
Stariy most v Mostare
Kun tasviri