Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Bosh Sahifa: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
{{Til bilgiqutisi
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />
| nomi = Isroil imo-ishora tili
| asl_nomi = שפת הסימנים הישראלית<br>''s'fàt ha-simaním ha-yisre'elít''<br>שס"י ''shássi''
| qisqartma = ISL, Shassi
| tasvir =
| mamlakatlar= [[Isroil]]
| soʻzlashuvchilarning_umumiy_soni= 10 000
| sana = 2003
| til_turi = Imo-ishora tili
| til_oilasi = [[Nemis imo-ishora tillari oilasi]]
| lahjalar =
| ISO_639_3 = isr
| Glottolog = isra1236
| Glottolog_nomi = Israeli Sign Language
}}
'''Isroil imo-ishora tili''' ({{lang-he| שפת הסימנים הישראלית}}), shuningdek, '''Shassi'''<ref>{{cite journal|last1=גויכמן|first1=רפאלה|title=גילי בית הלחמי כובשת את הרשת בשפת הסימנים|url=https://www.themarker.com/advertising/MAGAZINE-1.6492832|journal=TheMarker|access-date=1 June 2021|language=Hebrew}}</ref> yoki '''ISL''' nomi bilan ham tanilgan — [[Isroil|Isroildagi]] [[karlar hamjamiyati]] tomonidan eng keng qoʻllaniladigan [[imo-ishora tili]]. Isroilda boshqa bir qancha imo-ishora tillaridan ham foydalaniladi, ular orasida [[Al-Sayyid badaviy imo-ishora tili]] ham mavjud.


== Tarixi ==
<div class="ziyo-home">
Isroil imo-ishora tilining tarixi 1873-yilga, germaniyalik yahudiy Marcus Reich tomonidan [[Germaniya|Germaniyada]] yahudiy kar bolalar uchun maxsus maktab ochilgan davrga borib taqaladi. Oʻsha paytda ushbu muassasa oʻz yoʻnalishida eng yaxshilaridan biri hisoblangan, bu esa uning nafaqat butun dunyodagi yahudiy kar bolalar, balki yahudiy boʻlmaganlar orasida ham ommalashishiga sabab boʻlgan. 1932-yilda mazkur maktabning bir nechta oʻqituvchilari [[Quddus]] shahrida yahudiy kar bolalar uchun dastlabki maktabni ochdilar. Quddusdagi maktabda qoʻllanilgan imo-ishora tili [[nemis imo-ishora tili]] taʼsirida shakllangan edi, biroq muhojirlar tomonidan olib kelingan boshqa imo-ishora tillari yoki tizimlari ham endigina shakllanayotgan va dastlab [[pijin]] vazifasini oʻtagan ushbu tilga oʻz hissasini qoʻshdi. Vaqt oʻtishi bilan bu yerda mahalliy [[kreol tili]] shakllandi va u keyinchalik Isroil imo-ishora tiliga aylandi<ref name="MSPA">{{cite book |year=2010 |chapter=Chapter 18: Emerging sign languages |title=Oxford Handbook of Deaf Studies, Language, and Education |publisher=[[Oxford University Press]] |location=New York |isbn=978-0-19-539003-2 |oclc=779907637 |access-date=2023-12-08 |last1=Meir |first1=Irit |last2=Sandler |first2=Wendy |last3=Padden |first3=Carol |author-link3=Carol Padden |last4=Aronoff |first4=Mark |author-link4=Mark Aronoff |chapter-url=https://signlab.haifa.ac.il/wp-content/uploads/2013/01/Emerging-Sign-Languages.pdf |editor1-last=Marschark |editor1-first=Marc |editor2-last=Spencer |editor2-first=Patricia Elizabeth |url=https://books.google.com/books?id=0mmJAgAAQBAJ |volume=2}}</ref>.


Shassi hozirgi kunda ham nemis imo-ishora tili bilan koʻplab umumiy xususiyatlar va lugʻat birliklariga ega, biroq bugungi kunga kelib ular bir-biridan shu darajada uzoqlashganki, Shassini nemis imo-ishora tilining shevasi deb hisoblab boʻlmaydi.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


1940-yillarda Shassi [[Quddus]] va [[Tel-Aviv|Tel-Avivdagi]] yahudiy karlarining hamjamiyati tiliga aylandi. Bugungi kunda Isroil imo-ishora tili Isroilda eng koʻp qoʻllaniladigan va oʻqitiladigan imo-ishora tili boʻlib, u mamlakatdagi aksariyat karlar, jumladan, yahudiylar, musulmon va xristian arablar, [[darziylar]] hamda badaviylar uchun asosiy muloqot vositasi boʻlib xizmat qilmoqda. Ayrim arab, darziy va badaviy shaharlari hamda qishloqlari oʻzlarining shaxsiy imo-ishora tillariga ham ega.
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Isroil imo-ishora tilidan tashqari, kar bolalarga [[Ibroniy (Ivrit) tili|ivrit tilini]] oʻrgatishda hamda karlar va eshituvchi insonlar oʻrtasidagi muloqotda yordamchi vosita sifatida qoʻllaniladigan „ivritlashtirilgan imo-ishora nutqi“ ham mavjud.
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


2020-yil 29-noyabrda [[Isroil hukumati]] [[Ivrit tili akademiyasi]] huzurida Isroil imo-ishora tilini saqlash va rivojlantirish ustida ish olib boradigan maxsus boʻlim tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi<ref>[https://www.gov.il/he/departments/policies/dec591_2020 הבטחת שימור ופיתוח שפת הסימנים הישראלית]</ref>.
<div class="ziyo-main">


== Karlar hamjamiyati ==
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
Isroilda karlar hamjamiyati shakllanishining boshlanishi 1944-yilgi [[Purim]] bayrami munosabati bilan [[Tel-Aviv|Tel-Avivda]] oʻtkazilgan paraddan boshlangan boʻlib, oʻshanda Quddus, Tel-Aviv va Xayfa shaharlaridan kelgan karlar guruhlari ilk bor bir joyda uchrashgan edilar. Bu uchrashuv keyinchalik Isroil Karlar assotsiatsiyasining tashkil etilishiga turtki boʻldi<ref name="Currents-Keller">{{cite web |url=https://jewishcurrents.org/june-27-helen-keller-and-the-jews-2/ |title=June 27: Helen Keller and the Jews |date=June 26, 2016 |first=Lawrence |last=Bush |work=Jewish Currents}}</ref>. Assotsiatsiyaning birinchi rasmiy boshqaruvi 1944-yilda saylandi va Moshe Bamberger uning ilk prezidenti boʻldi. Assotsiatsiya turli maʼruzalar, sayohatlar hamda bayram tadbirlarini tashkil qildi. Ikkinchi jahon urushidan qochgan qochqinlar Isroilga koʻchib kelishi bilan hamjamiyat yanada kengaydi. Assotsiatsiya yangi kelgan muhojirlarga Isroil imo-ishora tilini oʻrgatish hamda ish topishda koʻmaklashish orqali ularning Isroil jamiyatiga integratsiyalashuviga yaqindan yordam berdi. Assotsiatsiya 1958-yilda Tel-Avivdagi oʻzining bosh qarorgohi — „Helen Keller uyi“ binosining qurilishini yakunladi.


== Taʼlimi ==
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
Karlar uchun dastlabki maktab 1932-yilda [[Quddus|Quddusda]] [[oralizm]] metodikasi asosida taʼlim beruvchi qatʼiy tartibli internat-maktab shaklida tashkil etildi. Keyinchalik, 1941-yil Tel-Avivda hamda 1949-yil Xayfada xuddi shu yoʻnalishdagi yana ikkita maktab ochildi. 1970-yillarga kelib, Itzhak Schlesinger Isroil imo-ishora tili boʻyicha tadqiqotlar boshlagani hamda 1973-yilda Isroil karlar muammolariga bagʻishlangan Toʻrtinchi xalqaro konferensiyaga mezbonlik qilganidan soʻng, taʼlimda faqat oralizmga tayanish tamoyili oʻzgarishni boshladi.
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


== Manbalar ==
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
{{manbalar|2}}
<div class="ziyo-box-head">
== Adabiyotlar ==
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
* [[Irit Meir|Meir, Irit]] & [[Wendy Sandler|Sandler, Wendy]]. (2007) A Language in Space: The Story of Israel Sign Language. Lawrence Erlbaum Associates.
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
* {{Cite Gallaudet Encyclopedia|title=Israeli|last=Schlesinger|first=I. M.|author-link=:he:יצחק שלזינגר|volume=3|pages=84–85}}
</div>
== Havolalar ==
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
* [http://isl.org.il/en/home-page-2/ Israeli Sign Language Dictionary], Institute for the Advancement of Deaf Persons in Israel
</div>
* [http://signlab.haifa.ac.il/index.php/2013-01-15-07-03-14/11-isl Israeli Sign Language], Sign Language Research Laboratory


{{Authority control}}
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
[[Turkum:Isroil tillari]]
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
[[Turkum:Nemis imo-ishora tillari oilasi]]
<div class="ziyo-box-head">
[[Turkum:Isroil imo-ishora tillari]]
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Shturm Zimnego dvorsa
Shturm Zimnego dvorsa
Kun tasviri