Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
{{Infobox food|name=Xachapuri|image=File:Adjarian khachapuri in an oven.png|image_size=260px|caption=[[Adjaria]]n khachapuri|alternate_name=hachapuri, xachapuri|country=[[Georgia (country)|Georgia]]|region=[[South Caucasus]]|creator=|course=[[pastry]] / [[filled pastry]]|type=non|served=hot|main_ingredient=[[Pishloq]], [[tuxum]], [[un]]|variations=open, closed|calories=|other=}}
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />
[[Fayl:Old_Tbilisi,_Georgian_khachapuri,_Georgia.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Old_Tbilisi%2C_Georgian_khachapuri%2C_Georgia.jpg/220px-Old_Tbilisi%2C_Georgian_khachapuri%2C_Georgia.jpg|thumb| Megrelian xachapuri]]
'''Xachapuri''' ( {{Lang-ka|ხაჭაპური}}  ''xach'apuri'' <ref>{{Veb manbasi|url=https://termcoord.eu/2021/02/i-ate-term-of-the-week-khachapuri/?fbclid=IwAR3eirpGk03PFK9WpFvGD4TFIBiPhx1nNAym3jeEPau1uFC_MygmFKlcKYc|sarlavha=I-ATE Term of the Week: Khachapuri|nashriyot=Terminology Coordination Europian Parlament|kirish sanasi=6 May 2021}}{{Oʻlikhavola|date=sentabr 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> - pishloq bilan toʻldirilgan nondan iborat an'anaviy gruzin taomidir. Xamirturushli xamir qoriladi va oshiriladi, turli shakllarga solinadi, soʻngra oʻrtasiga pishloq (yangi yoki koʻpincha maxsus Xachapuri pishloqi), tuxum va boshqa ingredientlar aralashmasi bilan toʻldiriladi.<ref>{{Kitob manbasi|last=Goldstein|first=Darra|title=The Georgian feast: the vibrant culture and savory food of the Republic of Georgia|publisher=University of California Press|pages=136–139|isbn=0-520-21929-5|url=https://books.google.com/books?id=3PM_FnWgPBAC|year=1999}}</ref> Non qobigʻi an'anaviy ravishda yirtilib, pishloqga botiriladi.


Bu taom Gruziyada ham restoranlarda, ham koʻcha taomlari sifatida juda mashhur. Gruziyaning asosiy oziq-ovqat mahsuloti sifatida, xachapuri tayyorlash narxi Gruziyaning turli shaharlarida [[Tbilisi davlat universiteti|Tbilisi davlat universitetining Xalqaro iqtisodiyot maktabi]] tomonidan ishlab chiqilgan "xachapuri indeksi" boʻyicha inflyatsiya oʻlchovi sifatida ishlatiladi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Svensson |first=Therese |date=April–May 2010 |title=Tracking monetary policy one big mac – and one khachapuri – at a time |work=Investor.ge |publisher=American Chamber of Commerce |url=http://www.investor.ge/issues/2010_2/02.htm |url-status=dead |access-date=29 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111007010149/http://www.investor.ge/issues/2010_2/02.htm |archive-date=7 October 2011}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.iset-pi.ge/index.php?article_id=715|sarlavha=Khachapuri Index Project|nashriyot=International School of Economics at Tbilisi State University|kirish sanasi=29 April 2010}}</ref> Bu Gruziyaning nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan Gruziya milliy taomidir .<ref>Jones, A. [http://georgiatoday.ge/news/14205/Khachapuri-Granted-Cultural-Heritage-Status Khachapuri Granted Cultural Heritage Status] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20190703205551/http://georgiatoday.ge/news/14205/Khachapuri-Granted-Cultural-Heritage-Status |date=2019-07-03 }} Georgia Today, 2019</ref> Gruziya Gastronomik Assotsiatsiyasi tashabbusi bilan 27-fevral milliy xachapuri kuni deb e'lon qilindi, bu Gruziyaning mashhur pishiriqlarini nishonlash hamda uning xalqaro miqyosda tan olinishini targʻib qilish uchun.
<div class="ziyo-home">


== Turlari ==
<div class="ziyo-hero">
Gruziyaning turli mintaqalarida xachapurining bir nechta oʻziga xos turlari mavjud:
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


* Imeretian (Imeruli) xachapuri - oq Imeretian tuzli pishloq bilan toʻldirilgan xamirturushli xamiridan tayyorlangan eng mashhur turi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://georgiaabout.com/2012/07/27/about-food-imeruli-imeretian-khachapuri/|sarlavha=About Food – Imeruli (Imeretian Khachapuri)|sana=2012-07-27}}</ref>
<div class="ziyo-hero-right">
* [[Ajariya|Adjar]] — qayiq shaklidagi xachapuri, oʻrtasida pishloq, sariyogʻ va tuxum sarigʻi bor.
<div class="ziyo-stat-grid">
* Megrelian xachapuri (Megruli) Imeretianga oʻxshaydi, lekin ustiga koʻproq pishloq qoʻshiladi.
<div class="ziyo-stat">
* [[Abxaziya]]dan kelgan Achma koʻp qatlamli va soussiz [[lazanya]]ga oʻxshaydi.
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
* [[Guria]]n (Guruli) xachapuri ichida qaynatilgan tuxumni maydalab, yarim oy shaklidagi kalzonga oʻxshaydi. Guriyaliklar ularni Rojdestvo uchun yasashadi va ularni oddiygina "Rojdestvo pirogi" deb atashadi. Gruziyaning qolgan qismida u "Gurian pirogi" deb ataladi.
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
* Osetiya (Osuri) xachapurida toʻldirish uchun kartoshka va pishloq mavjud. U odatda xabizgini deb ataladi.
</div>
* Svanuri lemzira
<div class="ziyo-stat">
* Rachuli xachapuri
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
* Samtsxe- Javaxetiya penovani xachapuri pishloq bilan toʻldirilgan pirojnoe xamiridan tayyorlanadi, buning natijasida pirog turli xil boʻladi.
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


== Gruziyadan tashqarida ==
<div class="ziyo-hero-bottom">
Xachapuri [[Sobiq sovet davlatlari|postsovet mamlakatlarida]], shu jumladan [[Rossiya]]da mashhur.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Mosolova |first=Tanya |date=15 April 1998 |title=What Is It? : Georgian Cheese Pies Come in Many Varieties |work=[[The Moscow Times]] |url=http://www.themoscowtimes.com/sitemap/free/1998/4/article/what-is-it--georgian-cheese-pies-come-in-many-varieties/292282.html |quote=One of the indispensable dishes of a celebratory meal in Georgia, khachapuri, has become very popular in Russia as well. |access-date=2022-09-02 |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713032452/http://www.themoscowtimes.com/sitemap/free/1998/4/article/what-is-it--georgian-cheese-pies-come-in-many-varieties/292282.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Veb manbasi|muallif=Bryant|ism=Jordan|sarlavha=Хачапури: The Big Cheese!|url=http://www.sras.org/khachapuri|ish=sras.org|nashriyot=School of Russian and Asian Studies|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141118203551/http://www.sras.org/khachapuri|arxivsana=18 November 2014|sana=2 March 2013}}</ref> [[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2014-yilda Sochida bo‘lib o‘tgan qishki Olimpiya o‘yinlari]] davomida 175 ming dona xachapuri iste’mol qilingani ma’lum qilingan edi.<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=24 February 2014 |script-title=ru:В Сочи гости Олимпиады съели 175 тысяч хачапури и 34 тонны шашлыка |language=ru |work=[[Argumenty i Fakty]] |url=http://www.kuban.aif.ru/society/1112160}}</ref> Xachapuri [[Armaniston]]da mashhur koʻcha taomidir, u yerda restoranlar va maktab oshxonalarida keng tarqalgan.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Grigoryan |first=Hasmik |date=7 August 2011 |script-title=hy:Ի՞նչ է մատուցվում այսօր դպրոցների բուֆետներում |language=hy |agency=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] Armenian Service |url=http://www.azatutyun.mobi/a/24352461.html |quote=....վաճառվում են հիմնականում բուլկեղեն, խաչապուրի, կարկանդակ, հոթ դոգ ու նույնիսկ մաստակ ու չիպսեր:}}</ref> U gruzin yahudiylari tomonidan olib kelingan [[Isroil]]da nonushta sifatida tobora ommalashib bormoqda.<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Norris |first=Anna |date=3 July 2014 |title=10 mouthwatering dishes of Israel you should really try |publisher=From The Grapevine |url=http://www.fromthegrapevine.com/food/10-israeli-dishes-try}}</ref>
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


== Manbalar ==
<div class="ziyo-main">
{{Manbalar}}


== Havolalar ==
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">


* [https://www.georgianjournal.ge/georgian-cuisine/34580-khachapuri-revolution-53-varieties-of-cheese-bread-discovered-in-georgia.html Xachapuri inqilobi]
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
* [http://www.recipesource.com/baked-goods/breads/02/rec0276.html RecipeSource da retsept]
<div class="ziyo-box-head">
* [https://cooking.nytimes.com/recipes/4666-khachapuri-georgian-cheese-bread Nyu-York Taymsdagi retsept]
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
*  
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
*
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>
 
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Kun tasviri