Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
{{Shaxsiyat bilgiqutisi
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />
| ismi                    = Leyla Saz
| tasvir                  = Leyla Saz.gif
| tasvir_eni              =
| izoh                    =
| asl_ismi                = <!-- bu parametrga faqat kishining ona tili lotin yozuviga asoslanmagan hollarda qiymat kiritilishi kerak (masalan, kirill, arab, xitoy yozuvlarida va h.k.). -->
| tavallud_paytidagi_ismi  =  
| tavallud_sanasi          = 1850<!-- {{tugʻilgan sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS}}-->
| tavallud_joyi = [[Usmoniylar imperiyasi]]
| vafot_sanasi = 6.12.1936<!-- {{vafot sanasi va yoshi|YYYY|OO|SS|YYYY|OO|SS}}-->
| vafot_joyi = [[Istanbul]], [[Turkiya]]
| fuqaroligi =
| taʼlimi =
| kasbi =Bastakor, shoir va yozuvchi
| dini =
| faoliyat_yillari =
| asarlari =
| boʻyi =
| unvoni =
| turmush_oʻrtogʻi =[[Giritli Sırrı Pasha]]
| bolalari =[[Vedat Tek]] (oʻgʻli)
| otasi =
| onasi =
| qarindoshlari =
| mukofotlari =
| veb-sayt = <!-- {{URL|sayt havolasi}}-->
| imzosi =
}}
Leyla Saz (1850-1936) – Usmonli, keyinroq [[turk]] bastakor, [[shoir]] va yozuvchi.


== Biografiya ==
<div class="ziyo-home">
1850-yilda tugʻilgan, u (koʻpincha Hekim Ismoil Posho (Ismoil Posho tabib) deb ataladi) [[Hekim Ismail Posho]]ning qizi edi. Leyla Saz bolaligining koʻp qismini Dolmabahche saroyida [[imperator]] haramida oʻtkazdi. 1876-yildan boshlab, u bir italyan pianinochidan turk musiqasini oʻrgandi. Oʻshanda Saz 7 yoshda edi. Shuningdek, fransuz tilidan, keyinroq esa qadimgi [[yunon]] tilidan va ilohiyotdan saboq olgan. Kritlik [[yozuvchi]] va siyosatchi Elisavet Contaxaki unga yunon tilini oʻrgatgan <ref>{{Cite journal |last=Hanoum |first=Leila |date=15 January 1928 |title=Childhood wanderings in Crete |url=https://archive.org/details/sim_living-age_1928-01-15_334_4322/page/162/mode/2up |journal=The Living Age |volume=334 |issue=4322 |via=163}}</ref>.


U asli Kritdan boʻlgan Usmonlilarning yuqori martabali boshqaruvchisi, keyinchalik bosh vazir va oʻziga xos shoir]] Giritli Sirri Poshoga turmushga chiqdi. Turmush oʻrtogʻi bilan birgalikda u [[Anadolu]] va [[Bolqon]] boʻylab sayohat qildi. 1873-yilda Vedat ismli oʻgʻil tugʻdi. Oʻgʻli Vedat meʼmor boʻldi. 1895-yilda erining vafotidan keyin Saz [[Istanbul]]ga joylashdi va Usmonli saroyi bilan yaqin aloqada boʻldi.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


1895-yildan boshlab turk va [[Yevropa]] maktablarida oʻzini sheʼriyat va musiqaga bagʻishladi. U [[pianino]] saboqlarini olib, oʻz saroyidagi [[san'at]] va ilm ahlini xursand qildi.
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Saz sheʼrlari ilk bor 1887-yilda „Muruvvet“ ayollar jurnalida chop etilgan<ref>Serpil Çakır, Osmanlı Kadın Hareketi, İstanbul 2011, ss. 66-67.</ref>. U shuningdek, „Xanimlara Maxsus Gazete“ (Ayollar gazetasi)ning yozuvchi shtabi boʻlgan. Uning uyi, shuningdek, [[rassom]]lar, yozuvchilar va [[musiqachi]]lar intellektual masalalarni muhokama qiladigan va musiqa ijro etadigan adabiy bazmxona edi.
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


U 200 ga yaqin [[vokal]] va cholgʻu asarlarini, shu jumladan ellikdan ortiq qoʻshiqlarni ijro etgan, ularning matnlari zamonaviy [[romantik]] shoirlar tomonidan yozilgan. Uning qoʻshiqlari texnikasi kuchli, hissiy va Usmonli [[klassik]] musiqasi anʼanalariga chambarchas bogʻliqdir.
<div class="ziyo-main">


Leyla Xonim [[nasr]]da ham yozgan va „Sultonlarning imperator harami: Leyla (Saz) Hanimefendining xotiralari“ nomli xotiralarini nashr etgan boʻlib, unda ingliz tiliga tarjima qilingan Usmonli [[saroy]]ining ichki hayoti va hikoyalari aniq tafsilotlar bilan tushuntirilgan. Asl xotiralar va boshqa koʻplab asarlari haqida yozilgan asari Usmonlilar [[qarorgoh]]ida sodir boʻlgan yongʻinda yonib ketgan. Uning 52 ta asari bugungi kungacha yetib kelgan. Bu asarlar orasida [[Hicaz (musiqa)|Hicaz]] ohangidagi „''Sevgi gulim, tojim“'' qoʻshigʻi bor. U mumtoz asarlar bilan bir qatorda respublikaning ilk yillarida juda mashhur boʻlgan „Yaslı Gittim Şen Geldim“ madhiyasining ham bastakoridir.
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">


Leyla Saz 1934-yilda [[Turkiya]]da Familiyalar toʻgʻrisidagi qonun doirasida „Saz“ (turk cholgʻu asboblari oilasi) familiyasini qabul qilgan. U turk [[mumtoz]] musiqasi anʼanalarida bastakor boʻlishdan tashqari, umrining oxirlarida yozgan xotiralari orqali 19-asr oxirida Usmonlilar haramida gi tarixchilar qtoridan joy olgan.
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


U 1936-yil 6 dekabrda vafot etdi va Istanbuldagi Edirnekapi shahidlar qabristoniga dafn qilindi.
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>


== Gʻarbiy kompozitsiya ==
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
Saz turkiy uslubdagi musiqadan tashqari, [[haram]]da gʻarb anʼanalari musiqasiga ham duch kelgan. Baʼzi sultonlar oʻzi hukmronlik qilayotgan saroyda gʻarb musiqasi ijro etilishini xohlay boshladilar. Jumladan, [[Sulton Mahmud]] II yevropalik sozandalarni saroyga taklif qilib, [[musiqa]] ijro etishini va oʻz saroydagi ijodkorlarga dars berishini soʻragan. Shunday shaxslardan biri opera bastakorining ukasi [[Juzeppe Donizetti]] edi. Sazning [[gʻarb]] klassik musiqasi ustozi Nikogos ogʻa boʻlgan.
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>


==Snoskalar ==
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
*Xanum, Leyla (1928 yil 15 yanvar). "Kritdagi bolalik sarguzashtlari". Yashash davri. 334 (4322) - 163 orqali.
<div class="ziyo-box-head">
*Serpil Çakir, Osmanlı Kadın Hareketi, Istanbul 2011, ss. 66-67.
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
*"Leyla Saz". ww.istanbulkadinmuzesi.orgi.
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>
 
</div>
 
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Stariy most v Mostare
Stariy most v Mostare
Kun tasviri