| |
|
|
| '''Maks Vertxaymer''' (1880-yil 15-aprel — 1943-yil 12-oktyabr) – [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|avstro-Vengriya]] psixologi boʻlib, [[Koffka Kurt|Kurt Koffka]] va Volfgang Köhler bilan birga geshtalt [[Geshtaltpsixologiya|psixologiyasining]] uchta asoschilaridan biri edi. U oʻzining " ''Mahsulotli fikrlash'' " kitobi va Geshtalt psixologiyasidagi ishining bir qismi sifatida phi fenomenini tasavvur qilgani bilan mashhur.
| | <templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" /> |
|
| |
|
| Vertxaymer psixologiyaga qiziqib qoldi va [[Berlin universiteti|Berlin universitetida]] Karl Stumpf qoʻl ostida tahsil oldi<ref name="Hothersall, D. 2003">Hothersall, D. (2003)</ref>. Vertxaymer 1904-yilda Vyurtsburg universitetida [[Oswald Külpe|Osvald Külpe qo‘lida]] doktorlik darajasini oldi <ref name="Hothersall, D. 2003" /> va keyin o‘zining intellektual faoliyatini Frankfurt universiteti qoshidagi Ijtimoiy tadqiqotlar institutida o‘qituvchilik faoliyatini boshladi. Qisqa vaqt ichida u Frankfurtdan Berlin Psixologiya Institutida ishlash uchun ketdi, lekin 1929-yilda toʻliq [[professor]] sifatida qaytib keldi. Vertxaymer oxir-oqibat Nyu-Yorkdagi The New School fakultetiga qoʻshildi, u oʻlimigacha bu lavozimni egalladi.
| | <div class="ziyo-home"> |
|
| |
|
| == Yoshlik yillari == | | <div class="ziyo-hero"> |
| Maks Vertxaymer 1880-yil 15-aprelda o‘sha paytdagi [[Bogemiya]] [[Avstriya-Vengriya imperiyasi|Avstriya-Vengriyasining]] bir qismi bo‘lgan [[Praga|Pragada]] tug‘ilgan. U Vilgelm va Roza Vertxaymerda tugʻilgan, ukasi Valterdan keyin ikkinchi boʻlgan<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005), pg 20</ref>. Vilgelm Vertxaymer pedagog va moliyachi edi. Roza Zviker tugʻilgan Roza Vilgelm boy klassik maʼlumotga ega edi<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005), pg 17-18</ref>. Vertgeymerlar oʻzlari yashagan yahudiy jamiyatida faol boʻlgan<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005), pg 21</ref>. Vertgeymerlar oilasi nihoyatda intellektual edi, shuning uchun Maks ikkala ota-onasidan ham taʼlim olgan; u uyda siyosiy va maʼrifiy munozaralar bilan shugʻullangan, shuningdek, pianino va skripka darslarini olgan. Barux Spinozaning kitoblaridan birini sovgʻa sifatida olganidan soʻng, u falsafaga qiziqish uygʻotdi. U Spinoza bilan birga madaniyat va umumiy xususiyatlarni oʻrtoqlashdi.
| | <div class="ziyo-hero-top"> |
| | <div class="ziyo-hero-left"> |
| | <h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1> |
| | <p class="ziyo-site-tagline"> |
| | Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan. |
| | </p> |
| | </div> |
|
| |
|
| Vertxaymer oʻzining rasmiy taʼlimini besh yoshida Rim-katolik cherkovining piarist buyrugʻi bilan boshqariladigan xususiy boshlangʻich maktabda boshlagan. Markaziy Yevropadagi yahudiy bolalarning katolik cherkovidan taʼlim olishlari hozirgi paytda odatiy hol emas edi. Oʻn yoshida u Piarist Grammatika maktabini tugatdi va Qirollik Imperial Yangi Siti nemis davlat oʻrta maktabiga oʻqishga kirdi va u yerda uni universitetga kirish huquqini beradigan darajaga ega boʻlishni kutish mumkin edi<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005), pg 23</ref>. Universitet tomonidan taqdim etilgan turli xil kurslar tufayli u oʻz kelajagi haqida oʻylay boshladi va falsafaga boʻlgan chuqur ishtiyoqini angladi. U birinchi marta [[Praga universiteti|Charlz universitetida]] huquqni oʻrganishni boshladi, u yerda u falsafa va musiqa, fiziologiya va psixologiya kabi boshqa sohalarni oʻrgandi. Bir yil oʻtgach, Maks ketdi va [[Berlin universiteti|Berlin universitetiga]] oʻqishga kirdi va u yerda oʻqishni falsafaga oʻtkazdi<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005), pg 24-25</ref>. Berlinda Maks Karl Stumpf, Fridrix Shumann, Georg Elias Myuller va Erix fon Hornbostel kabi siymolar bilan hamkorlikda ishlay oldi. Keyinchalik, 1903-yilda u Würzburg universitetida [[fan nomzodi]] ilmiy darajasini oldi. U yerda u yolgʻon detektori boʻyicha tadqiqotni yakunladi<ref name="sillis">{{Cite journal|last=Sillis|first1=D.L.|last2=Merton R.K.|title=Max Wertheimer|journal=International Encyclopedia of the Social Sciences|year=1968|pages=522–527}}</ref>.
| | <div class="ziyo-hero-right"> |
| | <div class="ziyo-stat-grid"> |
| | <div class="ziyo-stat"> |
| | <div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div> |
| | <div class="ziyo-stat-label">maqola</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-stat"> |
| | <div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div> |
| | <div class="ziyo-stat-label">fayl</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-stat"> |
| | <div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div> |
| | <div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div> |
| | </div> |
| | </div> |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == Keyinchalik hayoti == | | <div class="ziyo-hero-bottom"> |
| Maks Vertxaymer akademik faoliyatini Frankfurtdagi institutda boshladi, keyinchalik Frankfurt universitetiga aylandi. Maks 1916-yildan 1929-yilgacha Berlin Psixologiya Institutida ishlash uchun Frankfurtni tark etdi, lekin 1929-yilda Frankfurtga toʻliq professor sifatida qaytib keldi va u yerda 1933-yilgacha qoldi <ref>King, B. D., Viney, W., Douglas Woody, W. (1993)pgs 351-352</ref> 1923-yilda [[Berlin|Berlinda]] dars berib, Vertgeymer shifokorning qizi Anna Karoga (Anni deb ataladi) uylandi va undan toʻrt farzandi bor edi: Rudolf (goʻdakligida vafot etgan, 1924), Valentin (1925-1978), Maykl (1927-yilda tugʻilgan) va Lise (1928-yilda tugʻilgan, Lisbet Roza). Maks va Anna Vertxaymer 1942-yilda ajrashishdi.
| | <div class="ziyo-hero-links"> |
| | [[Special:Search|Qidiruv]] |
| | [[Special:Random|Tasodifiy sahifa]] |
| | [[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]] |
| | [[Special:NewPages|Yangi sahifalar]] |
| | [[Special:Statistics|Statistika]] |
| | [[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]] |
| | </div> |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| Vertgeymer Birinchi [[Birinchi jahon urushi|jahon urushi]] paytida armiyaning kapitan boʻlgan. Urushdan qaytgach, u 1933-yilgacha [[Berlin universiteti|Berlin universitetida]] maʼruzalar oʻqidi va idrok va geshtalt boʻyicha tadqiqotlarini davom ettirdi. Ammo 1933-yilda [[Germaniya]] hukumatidagi oʻzgarishlar Vertxaymerni Germaniyani tark etishga ishontirdi; u [[Adolf Hitler|Adolf Gitlerning]] bayonotlarini eshitdi va yahudiy ildizlari uni xavf ostiga qoʻyganini his qildi. Vertgeymerlar oilasi boshqa nemis muhojirlariga qoʻshildi va Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi<ref name="King, B. D., Wertheimer, M. 2005">King, B. D., Wertheimer, M. (2005)</ref>. Vertxaymerlarning emigratsiyasi AQShning Pragadagi konsulligi orqali amalga oshirildi va u rafiqasi va bolalari bilan 1933-yil 13-sentyabrda Nyu-York bandargohiga yetib keldi. Oila ham fuqarolikka aylandi; shuning uchun Maks Vertgeymer nemis-amerikalik psixolog deb ataladi<ref name="ReferenceA">Michael Wertheimer, A Brief History of Psychology. 4th edition. Fort Worth TX: Harcourt Brace, 2000</ref>.
| | <div class="ziyo-main"> |
|
| |
|
| Amerikaga koʻchib oʻtishi bilan bir qatorda, Vertxaymer ellik uch yoshida [[Nyu-York|Nyu-York shahridagi]] Yangi Ijtimoiy Tadqiqotlar Maktabida professional lavozimni qabul qildi<ref name="King, B. D. 1993">King, B. D., Viney, W., Douglas Woody, W. (1993). A history of psychology (4): 356-358.</ref>. Yangi maktab faqat oʻn toʻrt yil oldin tashkil etilgan boʻlib, u yerda kurslarni oʻqitish imkoniyatini qoʻlga kiritgan va umrining soʻnggi oʻn yilligini Yangi maktabda qoldirgan<ref name="King, B. D. 1993" /> U koʻplari Amerikaga koʻchib oʻtgan yevropalik hamkasblari bilan aloqada boʻlib qoldi. [[Koffka Kurt|Koffka]] Smit kollejida Swarthmore kollejida Köhler; va [[Kurt Levin|Lewin]] [[Cornell universiteti|Kornel universiteti]] va Ayova universitetida dars bergan. Garchi sogʻligʻi yomonlashgan boʻlsa-da, u „mahsulli fikrlash“ deb atashni afzal koʻrgan muammolarni hal qilish boʻyicha oʻz tadqiqotlari ustida ishlashni davom ettirdi. U 1943-yil sentyabr oyining oxirida oʻzining yagona kitobi "Mavzu boʻyicha ''samarali fikrlash'' " ni tugatdi. U kitob tugaganidan atigi uch hafta oʻtgach, Nyu-Yorkdagi Nyu-Rosheldagi uyida yurak xurujidan vafot etdi<ref name="King, B. D., Wertheimer, M. 2005">King, B. D., Wertheimer, M. (2005)</ref>.. Vertxaymer Bechwoods qabristonida, shuningdek, Nyu-Roshelda dafn etilgan. U psixolog Maykl Vertxaymerning otasi edi<ref name="King, B. D., Wertheimer, M. 2005" />
| | <div class="ziyo-column" id="ziyo-left"> |
|
| |
|
| == Phi hodisasi == | | <div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola"> |
| Maks Vertxaymer [[Geshtaltpsixologiya|Gestalt psixologiyasining]] rasmiy asosini 1910-yilda phi fenomeni boʻyicha tajribalar boshlaganida boshladi. U ushbu tajribalarni „Harakatni idrok etish boʻyicha eksperimental tadqiqotlar“ nomli maqolasida nashr etdi<ref name="King, B. D. 1993">King, B. D., Viney, W., Douglas Woody, W. (1993). A history of psychology (4): 356-358.</ref>.. Fi hodisasi yorugʻlik pozitsiyalarining oʻzgarishi natijasida yuzaga keladigan aniq harakatdir. Vertgeymer bu hodisani turli joylarda ikkita diskret chiroqlardan foydalangan holda qurgan apparatida tasvirlab berdi. Chiroqlar qoʻzgʻalmas boʻlsa-da, yorugʻlik vaqt oraligʻida yonib-oʻchib turishi koʻzning toʻr pardasi yorugʻlikni harakatlanayotgandek idrok etishiga olib keladi. Vertgeymer hamkorlar Koffka va Köhler bilan birgalikda maʼlumotlarni toʻplash uchun ishladi, natijada ular Geshtalt harakatining boshlanishiga olib keldi. Ularning topilmalari yana shuni koʻrsatdiki, butunning sifati qismlar yigʻindisidan farq qiladi. Fi hodisalarining tushuntirishi shundan iboratki, harakat idrok qilinadi, chunki koʻzning oʻzi yorugʻlikning ketma-ket miltillashiga javoban harakat qiladi<ref>{{Kitob manbasi|title=History of Psychology: Ideas and Context|url=https://archive.org/details/historyofpsychol0000vine_f2i9|last=King|first=D. Brett|publisher=Routledge|year=2015|isbn=9780205963041|location=Oxon|pages=[https://archive.org/details/historyofpsychol0000vine_f2i9/page/374 374]}}</ref>. Kuzatuvchi boshdan kechirayotgan harakat harakatlanuvchi koʻzning fikr-mulohazasiga asoslanadi<ref name="King, B. D. 1993" /> Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, inson idroki bunday illyuziyalarga moyil boʻlib, ularni sunʼiy ravishda ajratib qoʻyishdan koʻra, bir-biriga yaqin hodisalarni bogʻlash yanada mazmunliroq deb taxmin qilishdi<ref>{{Kitob manbasi|title=Introduction to Psychology|url=https://archive.org/details/introductiontops0000john|last=Weber|first=Ann|publisher=Harper Collins|year=2011|isbn=9780060881528|location=New York|pages=[https://archive.org/details/introductiontops0000john/page/6 6]}}</ref>..
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == ''Samarali fikrlash'' == | | <div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola"> |
| Geshtalt nazariyotchisi sifatida Maks Vertgeymer idrok bilan qiziqdi, lekin qoʻshimcha ravishda fikrlash bilan qiziqdi. Bu g‘oyalar uning o‘limidan so‘ng nashr etilgan „ ''Mahsulotli fikrlash“'' (1945) kitobiga asos bo‘ldi<ref name="King, B. D. 1993">King, B. D., Viney, W., Douglas Woody, W. (1993). A history of psychology (4): 356-358.</ref>. Vertgeymer reproduktiv fikrlash va samarali fikrlash oʻrtasidagi farqni aniqlashga qiziqdi. Reproduktiv fikrlash takrorlash, shartlash, odatlar yoki tanish intellektual hudud bilan bogʻliq. Samarali fikrlash yangi gʻoyalar va yutuqlar mahsulidir<ref name="King, B. D. 1993" /> Samarali fikrlash tushunchaga asoslangan fikrlashdir. Vertxaymerning taʼkidlashicha, faqat chuqur fikrlash konseptual muammolar va munosabatlarni toʻgʻri tushunishga olib kelishi mumkin. Vertgeymer anʼanaviy mantiq boʻyicha oʻqitishni ragʻbatlantirdi. U anʼanaviy mantiq fikrlashni ragʻbatlantirganiga ishondi. Biroq, u mantiqning oʻzi samarali fikrlashni keltirib chiqarmaydi, deb hisoblardi. Uning fikricha, ijodkorlik ham ijobiy fikrlash uchun juda muhim. Vertgeymer oʻzining maʼruzalariga oʻxshab „ ''Mahsulotli fikrlash“'' asarida oʻz tamoyillarini tasvirlash uchun aniq misollardan foydalangan. Vertgeymer bu illyustratsiyalardan S1, aslida hech narsa mantiqiy boʻlmagan holatdan, hamma narsa aniq koʻrinadigan va tushuncha tushunilgan S2 holatiga oʻtishni namoyish qilish uchun foydalangan. U „Mahsulli fikrlash“ asarida muammoni qoidalarga ko‘r-ko‘rona bo‘ysunish orqali hal qilish muammolarni haqiqiy tushunishga to‘sqinlik qilishini taʼkidlaydi<ref>Wertheimer, M. (1996). A Contemporary Perspective on the Psychology of Productive Thinking. University of Boulder Colorado</ref>.. Uning fikricha, bu koʻr-koʻrona itoatkorlik odamni yechimni ochishdan toʻxtatadi<ref name="King, B. D. 1993" /> Maks Vertgeymerning samarali fikrlash gʻoyalari bugungi kunda sxemalar, rejalar va bilim tuzilmalarining zamonaviy gʻoyalari uchun doimiy ravishda dolzarbdir<ref>King, B. D., Wertheimer, M. (2005). Max Wertheimer and Gestalt Theory. Transaction Publishers, New Brunswick, NJ.</ref>..
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == Geshtalt nazariyasi ==
| | <!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) --> |
| Vertxaymer o‘zining Gestalt nazariyasini 1910-yilda Germaniyaning Reynlandiyaga dam olish uchun Venadan kelgan poyezdda bo‘lganida ishlab chiqdi<ref name=":0">{{Kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=gx8eCgAAQBAJ&q=Max+Wertheimer+phi+phenomenon&pg=PT5|title=A Study Guide for Psychologists and Their Theories for Students: MAX WERTHEIMER|last=Learning|first=Gale, Cengage|date=2015-03-13|publisher=Gale, Cengage Learning|isbn=9781410333414|language=en}}</ref>. Geshtalt, bu atamaning eng yaqin [[Ingliz tili|inglizcha]] taʼrifida, potentsial ravishda konfiguratsiya, shakl, yaxlit, struktura va naqsh sifatida tarjima qilinadi<ref name="King, B. D. 1993">King, B. D., Viney, W., Douglas Woody, W. (1993). A history of psychology (4): 356-358.</ref>. Geshtalt psixologiyasiga koʻra, idrok bir butundir. Shu maʼnoda idrok koʻrish va boshqa hislarni shakllantirishi mumkin. Bundan tashqari, nazariya, shuningdek, butun nafaqat uning tarkibiy qismlaridan kattaroq, balki ushbu tarkibiy qismlardan ham farq qiladi<ref name=":0" /> 1920-yilga kelib, Vertgeymer har qanday qismlarning xususiyatlari butunning tizimli qonunlari bilan boshqariladi degan pozitsiyani qoʻshdi<ref name=":1">{{Kitob manbasi|title=Max Wertheimer and Gestalt Theory|url=https://archive.org/details/maxwertheimerges0000king|last=King|first=D. Brett|publisher=Transaction Publishers|year=2005|isbn=9781412828260|location=New Brunswick, NJ|pages=[https://archive.org/details/maxwertheimerges0000king/page/378 378]}}</ref>.. Keyinchalik bunday qonunlarni kashf qilish harakatlari cheklangan muvaffaqiyatga erishdi<ref name=":1" />. Vertgeymerning „Yangi maktab“dagi hamkasblari bilan gestalt psixologiyasi bo‘yicha olib borgan ishlari psixologiyaga xulq- [[Bixeviorizm|atvor]] yondashuviga qarama-qarshilik va muqobil sifatida ko‘rilgan.
| | <div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola"> |
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body"> |
| | |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| Vertgeymer psixologiyaning kognitiv maktabini boshladi. Uning gʻoyalari [[strukturalizm]] va [[Atomizm|atomizmga]] ham qarshi chiqdi, , chunki u va boshqa gestalt-psixologlar ob’ektning kichik tuzilmalari yoki boʻlaklari emas, balki butun haqida koʻproq qaygʻurdilar.
| | <div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat"> |
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == Nashrlar ==
| | </div> |
|
| |
|
| * {{Cite journal|last=M. Wertheimer|title=Experimentelle Studien über das Sehen von Bewegung|trans_title=Experimental Studies on Motion Vision|journal=Zeitschrift für Psychologie|volume=61|number=1|pages=161–265|url=http://gestalttheory.net/download/Wertheimer1912_Sehen_von_Bewegung.pdf|date=1912|access-date=2022-09-10|archivedate=2018-11-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181123195512/http://gestalttheory.net/download/Wertheimer1912_Sehen_von_Bewegung.pdf}}
| | <div class="ziyo-column" id="ziyo-right"> |
| * Wertheimer, M. (1922). Untersuchungen zur Lehre von der Gestalt, I: Prinzipielle Bemerkungen [Investigations in Gestalt theory: I. The general theoretical situation]. Psychologische Forschung, 1, 47-58.
| |
| * Wertheimer, M. (1923). [http://gestalttheory.net/download/Wertheimer1923_Lehre_von_der_Gestalt.pdf Untersuchungen zur Lehre von der Gestalt, II] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171118080910/http://gestalttheory.net/download/Wertheimer1923_Lehre_von_der_Gestalt.pdf |date=2017-11-18 }}. [Investigations in Gestalt Theory: II. Laws of organization in perceptual forms]. Psychologische Forschung, 4, 301-350.
| |
| * Wertheimer, M. (1938a). The general theoretical situation. In W. D. Ellis (Ed.), [[iarchive:in.ernet.dli.2015.198039|A source book of Gestalt psychology]] (pp. 12-16). [[London]], England: Routledge & Kegan Paul. (Original work published 1922)
| |
| * Wertheimer, M. (1938b). Gestalt theory. In W. D. Ellis (Ed.), [[iarchive:in.ernet.dli.2015.198039|A source book of Gestalt psychology]] (pp. 1-11). London, England: Routledge & Kegan Paul. (Original work published 1924)
| |
| * Wertheimer, M. (1938c). Laws of organization in perceptual forms. In W. D. Ellis (Ed.), [[iarchive:in.ernet.dli.2015.198039|A source book of Gestalt psychology]] (pp. 71-94). London, England: Routledge & Kegan Paul. (Original work published 1923)
| |
| * Wertheimer, M. (1945). Productive thinking. New York, NY: Harper.
| |
|
| |
|
| == Maʼlumotnomalar == | | <div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar"> |
| {{Manbalar}} | | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == Manbalar == | | <div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?"> |
| {{manbalar}} | | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div> |
| | </div> |
|
| |
|
| * Maykl Vertxaymer, ''Psixologiyaning qisqacha tarixi'' . 4-nashr. Fort Worth TX: Harcourt Brace, 2000-yil.
| | <div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}"> |
| * Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi. ''Psixologiyada kashshoflarning portretlari'' . Nyu-York: APA va Erlbaum, 2000.
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| * D. Brett King va Maykl Vertxaymer, ''Maks Vertxaymer va Gestalt nazariyasi'' . Nyu-Brunsvik NJ: Transaction Publishers, 2005-yil.
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div> |
| * Sills, DL va Merton, RK (1968). Maks Vertxaymer. Xalqaro ijtimoiy fanlar ensiklopediyasi (s. 522-527). Nyu-York: Makmillan.
| | <div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div> |
| * Gilos, K. (nd). Maks Vertxaymerning tarjimai holi. Psixologiya — Talabalar, oʻqituvchilar va ishqibozlar uchun psixologiya boʻyicha toʻliq qoʻllanma. 2012-yil 25-fevralda olindi
| | </div> |
| * Gilos, K. (nd). Pertseptual tashkilot — Pertseptiv tashkilotning gestalt qonunlari. Psixologiya — Talabalar, oʻqituvchilar va ishqibozlar uchun psixologiya boʻyicha toʻliq qoʻllanma. 2012-yil 25-fevralda olindi
| | <div class="ziyo-box-body"> |
| * Xotersall, D. (2003). Psixologiya tarixi. Nyu-York: MakGrou-Xill.
| | {{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}} |
| * | | <div class="ziyo-mini-links"> |
| * | | {{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1= |
| * | | * [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]] |
| *
| | * [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]] |
| *
| | * [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]] |
| *
| | }} |
| *
| | </div> |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| == Havolalar == | | <div class="nomobile"> |
| | <div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri"> |
| | <div class="ziyo-box-head"> |
| | <div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div> |
| | <div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div> |
| | </div> |
| | <div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div> |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| * [http://gestalttheory.net/ Gestalt nazariyasi xalqaro jamiyati va uning ilovalari — GTA]
| | </div> |
| * [http://www.ship.edu/~cgboeree/gestalt.html Wertheimer va boshqalar haqida qisqacha biografik maqolalar.]
| | </div> |
| * [http://mitpress2.mit.edu/e-journals/Leonardo/isast/articles/behrens.html Sanʼat, dizayn va gestalt nazariyasi]{{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20060702154025/http://mitpress2.mit.edu/e-journals/Leonardo/isast/articles/behrens.html |date=2006-07-02 }} da Archived
| |
| * [http://www.bobolinkbooks.com/Gestalt/GestaltAndCamouflage.html Maks Vertxaymer va Pablo Pikasso haqida]
| |
| * [http://www.gestalttheory.net/archive/LuchinsStudent.html Vertgeymerning talabasi boʻlish haqida]{{Oʻlikhavola|date=noyabr 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
| |
|
| |
|
| [[Turkum:1943-yilda vafot etganlar]]
| | __NOTOC__ |
| [[Turkum:1880-yilda tugʻilganlar]]
| | __NOEDITSECTION__ |
