Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Bosh Sahifa: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
'''Qusay ibn Kilab ibn Murra''' ({{lang-ar|قصي ٱبن كلاب ٱبن مرة}}) (taxminan. 400–480 yillarda yashab oʻtgan) shuningdek, '''Qusayy''', '''Kusayy''', '''Kusay''' yoki '''Kossai''' deb yoziladi.  
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />


Tugʻilgan paytdagi ismi '''Zayd''' ({{lang-ar|زيد}}),<ref name="IbnIshaq1">{{Kitob manbasi|last=Ibn Ishaq|title=The Life of Muhammad|page=3}}</ref> [[Ibrohim|Ibrohim paygʻambarning]] [[ismoiliylar]] avlodidan. U erta yetim qolgan. [[Makka]] podshosi va [[Quraysh]] qabilasining boshligʻi boʻladi.<ref name="Lings">{{Kitob manbasi|last=Lings|first=Martin|title=Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources|year=1983|publisher=[[George Allen & Unwin]]|page=6|isbn=0946621330}}</ref> U [[Islomdagi payg'ambarlar va elchilar|islom paygʻambari]] [[Muhammad|Muhammadning]] [[Muhammadning shajarasi|ajdodi]], shuningdek uchinchi va toʻrtinchi [[Rashidun xalifaligi|Rashidun xalifalari]] [[Usmon ibn Affon|Usmon]] va [[Ali]], keyinchalik [[Umaviylar]], [[Abbosiylar]] va [[Fotimiylar]] [[Xalifalik|xalifalari]] hamda sharqdagi eng koʻzga koʻringan [[Banu Hoshim|Hoshimiylar]] sulolalari bilan mashhur. .<ref name="IbnHisham">{{Kitob manbasi|last=Ibn Hisham|title=The Life of the Prophet Muhammad|page=181}}</ref>
<div class="ziyo-home">


== Hayoti ==
<div class="ziyo-hero">
Uning otasi [[Kilab ibn Murra]] boʻlib, Qusay goʻdakligi paytida vafot etgan.  
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


Islom anʼanalariga koʻra, u oʻgʻli [[Ismoil (Injil)|Ismoil]] orqali [[Islomda Ibrohim|Ibrohim]] avlodidan boʻlgan. Uning katta akasi [[Zuhra ibn Kilab]] [[Banu Zuhra]] qabilasining avlodidan.
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Otasi vafotidan keyin onasi [[Fotima binti Sa'd]] ibn Sayl, Banu Azra qabilasidan boʻlgan, Rabi'a ibn Haramga turmushga chiqdi va u oʻzi bilan [[Suriya (mintaqa)|Suriyaga]] olib ketdi. U yerda Darroj ismli oʻgʻil tugʻdi.<ref name="ruqaiyyah3">{{Veb manbasi|muallif=Maqsood|ism=Ruqaiyyah Waris|url=http://www.ruqaiyyah.karoo.net/articles/prophfamily3.htm|sarlavha=The Prophet's Line Family No 3 – Qusayy, Hubbah, and Banu Nadr to Quraysh|nashriyot=Ruqaiyyah Waris Maqsood Dawah|qaralgan sana=1-iyul 2013-yil|arxivsana=30-may 2008-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080530213139/http://www.ruqaiyyah.karoo.net/articles/prophfamily3.htm}}</ref> Uning amakisi [[Taym ibn Murra]] ibn [[Murra ibn Ka'b]] ibn '''Luay ibn Gʻolib''' ibn [[Fihr ibn Molik]] ibn [[An-Nadr ibn Kinana]] boʻlib, u ''Quraysh al-Bitah'' (yaʼni) edi. [[Makka|Makkada]] [[Kaʼba|Kaʼba]] yaqinida yashovchi Qurayshiylardan boʻlishgan.<ref name="ruqaiyyah3" />
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


== Suriyadagi hayot ==
<div class="ziyo-main">
Qusay oʻgay otasi Robiyaga otadek munosabatda boʻlib ulgʻaygan.


Qusay onasiga arz qildi, u: “Sening nasling ularnikidan ulugʻroq, sen Kilab ibn Murraning oʻgʻlisan, qavming Makkada Baytul-Haramga yaqin joyda [[Kaʼba|yashaydi]] ”, dedi. Shu sababli Qusay Suriyadan chiqib, Makkaga qaytib keldi.<ref name="ruqaiyyah32">{{Veb manbasi|muallif=Maqsood|ism=Ruqaiyyah Waris|url=http://www.ruqaiyyah.karoo.net/articles/prophfamily3.htm|sarlavha=The Prophet's Line Family No 3 – Qusayy, Hubbah, and Banu Nadr to Quraysh|nashriyot=Ruqaiyyah Waris Maqsood Dawah|qaralgan sana=1-iyul 2013-yil|arxivsana=30-may 2008-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20080530213139/http://www.ruqaiyyah.karoo.net/articles/prophfamily3.htm}}</ref>
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">


== Makkadagi hayot ==
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
Qusay balogʻatga yetganda, Ka’baning valiy va qoʻriqchisi [[Banu Xuzoa]] qabilasining boshligʻi Hulayl [[Hulayl ibn Hubshiya|ibn Hubshiya]] edi. Koʻp oʻtmay Qusay Hulaylning '''qizi Hubbani''' soʻradi va unga uylandi. Qaynotasi qomondonlik qilgan jangda soʻng vafot etgach, Kaʼbaning kalitlarini Hubbaga topshirdi. Hulayl Qusayni oʻz oʻgʻillaridan oʻziga valiahd qilib tanladi va Hulaylning vasiyatiga koʻra Qusay oʻzidan keyin Kaʼba vasiyligini oldi.
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


Qusay oʻzining eng yaqin qarindoshi boʻlgan Quraysh qabilasini olib kelib, Makka vodiysiga [[Al-Masjid al-Harom|Muqaddasgohga]], akasi Zuhra, amakisi [[Taym ibn Murra]], boshqa amakisi Maxzum ibn Yaqozoning oʻgʻli va boshqa amakivachchalari Juma va Sahmni ham olib keldi.<ref name="Armstrong">{{Kitob manbasi|last=Armstrong|first=Karen|title=Muhammad: A Biography of the Prophet|url=https://archive.org/details/muhammadbiograph0000arms|year=2001|publisher=Phoenix|page=[https://archive.org/details/muhammadbiograph0000arms/page/66 66]|isbn=0946621330}}</ref> Ularning avlodlari ''Quraysh al-Bitah'' („Quraysh“) nomi bilan tanilgan, uning uzoqroq qarindoshlari esa atrofdagi adirlar va undan narigi qishloqlarda joylashib, ''Quraysh aẓ-havohir'' („Qurayshning chekkalari“) nomi bilan tanilgan.<ref name="Lings2">{{Kitob manbasi|last=Lings|first=Martin|title=Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources|year=1983|publisher=[[George Allen & Unwin]]|page=6|isbn=0946621330}}</ref>
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>


Qusay podshoh sifatida hukmronlik qilgan. U Ka’bani chirigan holatdan tikladi va [[Arablar|arab xalqini]] uning atrofida uylar qurishga majbur qildi. U [[Arabiston yarim oroli|Arabiston yarim orolidagi]] birinchi „rauna“ ni qurganligi maʼlum boʻlib, u majlis uyi deb atalgan keng turar joy hisoblanadi. Bu zalda turli klanlarning rahbarlari yigʻilib, oʻzlarining ijtimoiy, tijorat, madaniy va siyosiy muammolarini muhokama qilishdi. Qusay Makkaga borgan ziyoratchilarni oziq-ovqat va suv bilan taʼminlash uchun qonunlar yaratdi, bu esa xalq toʻlagan soliq hisobiga toʻlanadi. U Makkada yashovchi son-sanoqsiz qabilalar orasida ziyoratchilarga qarash, Kaʼbani parvarish qilish, urush qilish va tinchlantirish vazifalarini taqsimlagan.<ref name="Lings3">{{Kitob manbasi|last=Lings|first=Martin|title=Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources|year=1983|publisher=[[George Allen & Unwin]]|page=6|isbn=0946621330}}</ref>
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>


== Oʻgʻillar ==
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
Qusayning koʻp oʻgʻillari bor edi, ulardan baʼzilari '''Abd''', '''Abdul-Dor''', '''Abdulmanaf''' va '''Abd al-Uzzo''' edi.<ref name="Lings4">{{Kitob manbasi|last=Lings|first=Martin|title=Muhammad: His Life Based on the Earliest Sources|year=1983|publisher=[[George Allen & Unwin]]|page=6|isbn=0946621330}}</ref> Qusayning nasl-nasabining oʻziga xos xususiyati shundaki, har bir avlodda hammadan ustun boʻlgan bitta odam boʻladi. Toʻrt oʻgʻli orasida Abdulmanaf hayotligidayoq hurmatga sazovor boʻlgan. Biroq Qusay oʻzining birinchi tugʻilgan Abdul-Dorni afzal koʻrdi, garchi u hammadan kam qobiliyatli boʻlsa ham, ikkinchi oʻgʻli Abdulmanafni obroʻ-eʼtibori uchun ajratib koʻrsatdi. Qusayning oʻlimidan sal avval u oʻzining barcha huquq va vakolatlarini sarmoya qilib, Majlis palatasining egaligini Abdulmanafga topshirdi.
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>


== Eslatmalar ==
</div>


[[Turkum:Sahobalar ajdodlari]]
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
[[Turkum:Muhammadning ajdodlari]]
 
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>
 
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>
 
<div class="nomobile">
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>
 
</div>
</div>
 
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Kun tasviri