Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Bosh Sahifa: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
„Bosh Sahifa“ sahifasi himoyalandi ([Tahrir=Faqat administratorlar] (cheksiz) [Koʻchirish=Faqat administratorlar] (cheksiz))
'''Diniy sinkretizm''' – qadimgi [[Yunon tili|yunoncha]] „bogʻlanish, birlashish“ soʻzidan olingan boʻlib dinlarning tarixiy rivojlanishidagi oʻzaro taʼsiri jarayonida turli xil taʼlimot va diniy pozitsiyalarning kombinatsiyasi hisoblanadi<ref>{{Kitob manbasi |title=Исторические типы религиозного синкретизма |author=Е. В. Беляева.}}</ref>.
<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />


== Etimologiyasi ==
<div class="ziyo-home">


„Sinkretizm“ atamasi birinchi marta qadimgi [[Gretsiya|yunon]] tarixchisi [[Plutarx]] tomonidan tashqi xavf kuchaygan davrda Kritliklarning kelishmovchiliklarni yarashtirish xatti-harakatlarini tasvirlash uchun ishlatilgan. [[Uygʻonish davri|Uygʻonish davrida]] bu atama Rotterdamlik Erazm tomonidan turli gʻoyalarning uygʻunlashuvini ijobiy maʼnosi sifatida qabul qilingan. 17-asrda Jorj Kalikstning [[Xristianlik|xristian]] [[Cherkov|cherkovlarini]] birlashtirish gʻoyalari sinkretizm deb ataldi, uning tarafdorlari va muxoliflari oʻrtasida sinkretistik nizo kelib chiqdi. Keyinchalik tarixda bu soʻz turli kontekstlarda qoʻllangan<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Syncretism // Encyclopedia of religion and society. |url=https://archive.org/details/encyclopediaofre0000unse_j2f3 |author=Hugo Meynell. |isbn=ISBN 0-7619-8956-0. |publisher=William H. Swatos, Jr., editor ; Peter Kivisto, associate editor ; Barbara J. Denison, James McClenon, assistant editors. — Walnut Creek, Calif.: AltaMira Press. |year=1998 |pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofre0000unse_j2f3/page/506 506]-509}}</ref>.
<div class="ziyo-hero">
<div class="ziyo-hero-top">
<div class="ziyo-hero-left">
<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
<p class="ziyo-site-tagline">
Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
</p>
</div>


== Konsepsiyasi ==
<div class="ziyo-hero-right">
<div class="ziyo-stat-grid">
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
</div>
<div class="ziyo-stat">
<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
</div>
</div>
</div>
</div>


Diniy sinkretizm diniy, [[Antropologiya|antropologik]] yoki [[Kosmologiya|kosmologik]] xarakterdagi taʼlimotlarning yigʻindisidir. Diniy sinkretizm tushunchasi [[Falsafa|falsafadagi]] eklektizm tushunchasiga oʻxshaydi<ref name=":0" />.
<div class="ziyo-hero-bottom">
<div class="ziyo-hero-links">
[[Special:Search|Qidiruv]]
[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
[[Special:Statistics|Statistika]]
[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
</div>
</div>
</div>


[[File:Cao Dai Temple Vietnam(2).jpg|thumb| Vetnamdagi sinkretik Kao Dai dinining ibodatxonasi: tepada Budda, o'ngda Lao Tzu, chapda Konfutsiy, Budda ostida Li Bay, Li Bayning o'ng tomonida ayol bodxisattva Guanyin, chapda jangchi Guan Gong, pastda Iso Li Bai, Isodan pastda - Jiang Ziya.]]
<div class="ziyo-main">


[[Dinshunoslik|Dinshunoslikda]] diniy sinkretizm tushunchasi va uni qoʻllash chegaralari bahsli mavzudir: barcha dinlar maʼlum darajada sinkretistikdir, degan nuqtai nazar mavjud boʻlib, paydo boʻlish va rivojlanish jarayonida ular bir-biridan taʼsir olgan. Yechim sifatida kontseptsiya doirasida turli mezonlar boʻyicha farqlash amalga oshiriladi va sinkretizm darajasi hisobga olinadi. „Diniy sinkretizm“ va „ikki eʼtiqod“ atamalarining sinonimiyasi masalasida turlicha fikrlar mavjud<ref>{{Kitob manbasi |title=The Social Science Encyclopedia. |author=Adam Kuper. |publisher=Routledge |year=2003 |pages=952}}</ref>.
<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">


Hozirgi vaqtda kontseptsiya ilmiy va diniy anʼanaga qarab salbiy yoki ijobiy maʼnolarni olishi mumkin. [[Pravoslavlik|Pravoslav]] ilohiyotshunoslarining fikriga koʻra, diniy sinkretizm tashqi, noorganik va sunʼiy bogʻliqlik sifatida maʼnaviy asoslarning aniq konturiga yoki u bilan bogʻliq boʻlaklarning mazmuni bilan bogʻliq emas. Jurnalistikada „diniy sinkretizm“ atamasi baʼzan diniy hammaboplik maʼnosida ham qoʻllanadi<ref>{{Kitob manbasi |title=Двоеверие // Православная энциклопедия. |author=Колыванов Г. Е. |year=2007 |isbn=ISBN 978-5-89572-024-0. |publisher=«Даниил — Димитрий» |pages=242-244}}</ref>.
<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
</div>


Diniy sinkretizmni bir necha dinlar yoki dinlar oʻrtasida tinch-totuv yashash yoki taʼsir doiralarida ularni birlashtirmasdan taqsimlashni nazarda tutuvchi diniy [[Plyuralizm|plyuralizmdan]] farqlash kerak<ref>{{Kitob manbasi |title=Вызов экуменизма. |author=Кураев, А. В. |year=2008 |isbn=ISBN 978-5-98862-046-4 |publisher=Москва : Грифон |pages=477}}</ref>.
<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
</div>


== Tarixi ==
<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
</div>
</div>


Diniy sinkretizm – bu din tarixi davomida maʼlum boʻlgan umumiy madaniy hodisa: [[Ibtidoiy jamiyat|ibtidoiy davrdan]] to hozirgi yangi diniy oqimlargacha, turli diniy anʼanalarning taʼlimoti va diniy pozitsiyalari uygʻunligida namoyon boʻlib, diniy taʼlimot asoslarini belgilab beradi.
<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
</div>


Tarixan diniy sinkretizm [[Xitoy|Xitoyda]], [[Ellinizm|ellinistik]] dinlarda va [[Inklar mifologiyasi|Inklar]] davlatida, bosib olingan yerlar xudolarining oʻz diniy kultiga qoʻshilishi davlat siyosati darajasida qoʻllab-quvvatlanganda keng tarqalgan. Ilk oʻrta asrlarda manixeyizm keng tarqaldi va bu keyinchalik oʻrta asrlardagi sinkretik bid’atlarga taʼsir qiladi.
</div>


Yangi davrda koʻplab sinkretik dinlar paydo boʻldi. Yaqinda paydo boʻlgan va keng tarqalgan diniy oqimlardan diniy sinkretizm bilan ajralib turadi:
<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">


{{columns-list|4|
<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
* [[AllatRa]]
<div class="ziyo-box-head">
* [[Aum Sinrike]]
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
* [[Bahai dini]]
<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
* [[Vudu]]
</div>
* [[Manixeyizm]]
<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
* [[Din-i Illahi]]
</div>
* [[Neoso'fizm]]
* [[Yiguandao]]
* [[Candomble]]
* [[Kao-day]]
* [[Erkinlik Kyodani]]
* [[Masihiy Yahudiylik]]
* [[Null Buddizm]]
* [[Yangi davr]]
* [[Oomoto-Kyo]]
* [[Saentologiya]]
* [[Santeria]]
* [[Sekay Kusey-ko]]
* [[Shugendo]]
* [[Thelema]]
* [[Tolstoizm]]
* [[Umbanda]]
* [[Falun Gong]]
* [[Birgalik cherkovi]]
* [[Oxirgi ahd cherkovi]]
* [[Zailijao]]
}}


== Sinkretik diniy falsafa ==
<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
</div>


Dinshunoslikda diniy-falsafiy sinkretizm anʼanaviy diniy oqimlardan farq qiluvchi tasavvufiy, [[Okkultizm|okkultizm]], [[Spiritizm|spiritizm]] va boshqa tushunchalarni ham oʻz ichiga oladi. Bu tushunchalar fandan tashqari va ilmiy bilimlar bilan bir qatorda turli din elementlarining uygʻunligi bilan tavsiflanadi. Diniy va falsafiy sinkretizmga misollar: [[Iskandariya]] falsafasi, [[Gnostitsizm|gnostitsizm]], [[Teosofiya|teosofiya]], shu jumladan Blavatskiy teosofiyasi, Rudolf Shtayner antroposofiyasi, Rerichlarning Agni Yoga. Diniy oqimlar sinkretik diniy-falsafiy taʼlimotlar asosida vujudga kelishi mumkin: masalan, Blavatskiy teosofiyasi asosida 100 dan ortiq [[Ezoterika|ezoterik]] diniy oqimlar vujudga kelgan.
<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
<div class="ziyo-box-head">
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
</div>
<div class="ziyo-box-body">
{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
<div class="ziyo-mini-links">
{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
}}
</div>
</div>
</div>


== Mavzuga tegishli matnlar ==
<div class="nomobile">
* [[Xalq nasroniyligi]]
<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
* [[Superekuminizm]]
<div class="ziyo-box-head">
* [[Eklektizm]]
<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
== Manbalar ==
<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
{{manbalar}}
</div>
<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
</div>
</div>


</div>
</div>


[[Turkum:Astrologiya]]
__NOTOC__
__NOEDITSECTION__

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

maqola
fayl
foydalanuvchi
Tanlangan maqola
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.
Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tanlangan roʻyxat
Yangiliklar
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi
Bilasizmi?
  • Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
  • Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
  • Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
  • Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?
Tarixda bugun
Shturm Zimnego dvorsa
Shturm Zimnego dvorsa
Kun tasviri