$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Ziyosfera

Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.

483 923

maqola

13

fayl

126

foydalanuvchi

Qidiruv Tasodifiy sahifa So‘nggi o‘zgarishlar Yangi sahifalar Statistika Kerakli sahifalar

Tanlangan maqola

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi.

Imom al-Buxoriy yodgorlik majmuasi — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Payariq tumani Xartang qishlogʻida joylashgan. U XX asr oxiriga oid memorial, diniy va maʼnaviy-maʼrifiy inshootlar majmuasidir. Majmua Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimov tashabbusi bilan 1997–1998-yillarda Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriyning qadimiy mozori ustida, uning hijriy taqvim boʻyicha tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan barpo etilgan. U 2025-yilda sezilarli darajada kengaytirildi. 1997-yilda mustaqil Oʻzbekiston hukumati Imom al-Buxoriy tavalludining 1225 yilligi munosabati bilan uning qabri yonida yangi yodgorlik majmuasini barpo etishga qaror qiladi. 1998-yil oktyabriga qadar yakunlangan qurilish ishlarida Samarqand, Toshkent, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Andijon, Qo‘qon va Namangan shaharlarining eng yaxshi xalq ustalari ishtirok etadi. Natijada yangi majmua Oʻzbekistonning bir necha meʼmoriy maktablari anʼanalarini oʻzida mujassam etib, zamonaviy Markaziy Osiyo sanʼatining yorqin namunalaridan biriga aylandi. 2025-yilda majmua sezilarli darajada kengaytirilib, qayta qurildi. Perimetri boʻylab balandligi 75 metr boʻlgan toʻrtta minora qad rostladi. 10 ming kishiga moʻljallangan yangi masjid barpo etilib, mavzuli muzey ochildi. Shuningdek, majmua yaqinida ziyoratchilar uchun uchta mehmonxona va oʻnlab mehmon uylari ishga tushirildi. Bu orqali majmuaning umumiy maydoni 44 gektarga yetdi. (Davomi...)

Dolzarb maqola

Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi — Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasidagi shaxmat turniri. 2026-yilda Oʻzbekistonning Samarqand shahrida oʻtkazilayotgan ushbu musobaqa Oʻzbekiston tarixida ilk bor shaxmat olimpiadasiga mezbonlik qilinayotgani bilan ahamiyatlidir. Turnirda dunyoning turli mamlakatlaridan shaxmatchilar ishtirok etmoqda. (Davomi...)

Tasodifiy maqola

Tanlangan roʻyxat

Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat

Yangiliklar

Oʻzbekiston shaxmat terma jamoasi

46-Butunjahon shaxmat olimpiadasi Samarqand shahrida oʻtkazildi.
Oʻzbekiston mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan mamlakat boʻylab bayram tadbirlari oʻtkaziladi.
NASAʼning Artemis 2 missiyasi doirasida astronavtlar bilan Oy atrofida parvoz qiluvchi koinot kemasi parvozga muvaffaqiyatli tayyorlandi.
Javohir Sindarov shaxmat boʻyicha Nomzodlar turnirida navbatdagi yirik gʻalabani qoʻlga kiritdi.
Oʻzbekistonda qayta tiklanuvchi energiya hajmini oshirish maqsadida yangi yirik quyosh fotoelektr stansiyasi ishga tushirildi.

Oʻzgartirish

Bilasizmi?

Qoraqalpogʻiston hududida 50 dan ortiq qadimiy qalʼalar (masalan, Ayozqalʼa, Tuproqqalʼa) saqlanib qolgani uchun bu hudud «Qirq qalʼa yurti» deb atalishini?
Jeyms Uebb teleskopi Koinot paydo boʻlgan dastlabki «Katta portlash»dan keyingi bir necha yuz million yil ichida hosil boʻlgan eng qadimgi galaktikalarni suratga olishga qodir ekanligini?
Asal ming yillar davomida buzilmaydigan yagona oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, Misr ehromlaridan topilgan 3000 yillik asal hali ham isteʼmolga yaroqli ekanligi aniqlanganligini?
Buyuk Xitoy devorining barcha tarmoqlari bilan birga umumiy uzunligi 21 000 kilometrdan oshishini?

Tarixda bugun

1520 — Stokgolmda qirgʻin boshlandi.
1895 — Wilhelm Conrad Röntgen rentgen nurlarini kashf etdi.
1917 — Xalq Komissarlari Kengashi tashkil etildi.
1923 — Piva toʻntarishi boshlandi.
1937 — Piterda Pavel Florenskiy otib tashlandi.

Keyingi sonni tayyorlash

* Loyiha * O‘zgartirish

Kun tasviri

-[[Fayl:TurkishDraughts_(trad).png|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/TurkishDraughts_%28trad%29.png/280px-TurkishDraughts_%28trad%29.png|thumb| '''Turkcha qoralamalar''' taxtasi. Oq birinchi boʻlib harakat qiladi.]]
+<templatestyles src="Andoza:Ziyosfera/Bosh sahifa/styles.css" />
-'''Turkcha qoralamalar''' ('''dama''' nomi bilan ham tanilgan) ({{Lang-ku|دامە}}|oʻzb:dama)<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=(entry of Dame; Xal, Mohammad, Xal Dictionary, Baghdad,1960) دامە {{!}} فەرهەنگی خاڵ {{!}} ڤەژین‌لێکس|url=https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%95|kirish sanasi=2021-10-25|ish=lex.vejin.net|til=ku}}</ref> — [[Turkiya]], [[Gretsiya]], [[Misr]], [[Quvayt]], [[Livan]], [[Suriya]], [[Iordaniya]] va [[Oʻrta Yer dengizi]] va [[Yaqin Sharq]] atrofidagi bir qancha joylarda oʻynaladigan [[shashka]] turi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turkish Checkers|url=https://boardgamegeek.com/boardgame/26920/turkish-checkers|kirish sanasi=2020-09-17|ish=BoardGameGeek|til=en-US}}</ref>.
-== Qoidalar ==
+<div class="ziyo-home">
-[[Fayl:Bornova_International_Turkish_Checkers_Tournament.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Bornova_International_Turkish_Checkers_Tournament.jpg/300px-Bornova_International_Turkish_Checkers_Tournament.jpg|alt=At the opening of the „Bornova International Turkish Checkers Tournament“, Bornova Mayor Dr. Checkers moves of Mustafa İduğ and Aegean Checkers Association President Murat Keser|left|thumb|300x300px| „Bornova xalqaro turk shashka turniri“ning ochilishida shahar hokimi doktor Mustafa İduğ va Egey shashka uyushmasi prezidenti Murat Keser ishtirok etdi.]]
-'''Turkcha qoralamalarda''' 8×8 o‘lchamdagi doskada har ikki tomonda, ikki qatorda tizilgan 16 ta shashka donalari('''men''') joylashtiriladi. Har ikki tomondagi orqa qator boʻsh qoldiriladi. Anʼanaviy turk qoralamalari doskasi bir rangli boʻladi.Oʻyinda oq rangli toshlar birinchi boʻlib harakat qiladi.
-Donalar bir kvadratga ortogonal ravishda oldinga yoki yon tomonga siljiydi.Donalar boshqa rangli donalar ustidan sakrab ularni olishlari mumkin.Qoralama donalari orqaga yoki diagonal ravishda harakatlana olmaydi yoki boshqa rangdagi toshni ushlay olmaydi. Biror qoralama toshi orqa qatorga yetib borsa, u „''shoh“ga'' koʻtariladi. Shohlar har qanday sondagi boʻsh kvadratlarni ortogonal ravishda oldinga, orqaga yoki yon tomonga siljishi mumkin.Shoh bitta boʻlak ustidan sakrab oʻtib, toʻgʻri chiziq boʻylab qoʻlga kiritilgan boʻlakdan tashqaridagi istalgan ochiq kvadratga tushishi mumkin.
+<div class="ziyo-hero">
+	<div class="ziyo-hero-top">
+		<div class="ziyo-hero-left">
+			<h1 class="ziyo-site-title">Ziyosfera</h1>
+			<p class="ziyo-site-tagline">
+				Ziyosfera — turli yo‘nalishlardagi maqolalar, ro‘yxatlar, tarixiy sanalar, yangiliklar va tasvirlarni jamlovchi ensiklopedik maskan.
+			</p>
+		</div>
-Agar sakrash mavjud boʻlsa, uni olish kerak. Agar sakrashning bir nechta usuli boʻlsa, eng koʻp boʻlaklarni ushlagani olinishi kerak. Agar maksimal qismlarni olishning bir nechta usuli boʻlsa, oʻyinchi tanlashi mumkin. Koʻp tosh olishda ikkita dona olish oʻrtasida 180 daraja burilishga ruxsat berilmaydi. Olingan boʻlaklar sakrashdan soʻng darhol taxtadan chiqariladi. Qoʻlga olish paytida podshoh va oddiy donalar oʻrtasida farq yoʻq; har biri bir boʻlak sifatida hisoblanadi.
+		<div class="ziyo-hero-right">
+			<div class="ziyo-stat-grid">
+				<div class="ziyo-stat">
+					<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]</div>
+					<div class="ziyo-stat-label">maqola</div>
+				</div>
+				<div class="ziyo-stat">
+					<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListFiles|{{NUMBEROFFILES}}]]</div>
+					<div class="ziyo-stat-label">fayl</div>
+				</div>
+				<div class="ziyo-stat">
+					<div class="ziyo-stat-num">[[Maxsus:ListUsers|{{NUMBEROFUSERS}}]]</div>
+					<div class="ziyo-stat-label">foydalanuvchi</div>
+				</div>
+			</div>
+		</div>
+	</div>
-Agar raqibda qonuniy harakat boʻlmasa, oʻyinchi gʻalaba qozonadi, chunki uning barcha qismlari qoʻlga kiritiladi yoki u butunlay bloklanadi. Shoh va bitta tosh ham oʻyinda gʻalaba qozonadi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Turkish Draughts|url=https://www.mindsports.nl/index.php/the-pit/592-turkish-draughts|kirish sanasi=2020-09-17|ish=www.mindsports.nl}}</ref><ref name=":0">{{Veb manbasi|sarlavha=BrainKing – Game rules (Turkish Checkers)|url=https://brainking.com/en/GameRules?tp=36|kirish sanasi=2020-09-17|ish=brainking.com}}</ref><ref>Zeybek, Atila. ''"Türk Damasi" Turkish Checkers Rules''. pp. 1-9, www.boardspace.net/checkers/english/Turkish_Checkers_Rules.pdf. Accessed 17 Sept. 2020.</ref>.
+	<div class="ziyo-hero-bottom">
+		<div class="ziyo-hero-links">
+			[[Special:Search|Qidiruv]]
+			[[Special:Random|Tasodifiy sahifa]]
+			[[Special:RecentChanges|So‘nggi o‘zgarishlar]]
+			[[Special:NewPages|Yangi sahifalar]]
+			[[Special:Statistics|Statistika]]
+			[[Special:WantedPages|Kerakli sahifalar]]
+		</div>
+	</div>
+</div>
-== Jahon chempionatlari ==
+<div class="ziyo-main">
--yildan beri jahon chempionatlari har yili oʻtkazib kelinmoqda. 2014-yil 22-24-oktyabr kunlari [[Turkiya|Turkiyaning]] [[Izmir]] shahrida qoralama boʻyicha birinchi rasmiy jahon chempionati boʻlib oʻtdi. Ikkinchi chempionat ham [[Izmir|Izmirda]], uchinchisi [[Qatar]] poytaxti [[Doha|Dohada]] boʻlib oʻtdi. 2016-yilning may oyida Izmirda '''turkcha qoralamalar''' boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionati boʻlib oʻtdi.
-== Variantlar ==
+<div class="ziyo-column" id="ziyo-left">
-=== Arman qoralamalari ===
+	<div class="ziyo-box" id="z-tm" title="Tanlangan maqola">
-'''Arman qoralamalari''', shuningdek, '''[[Tama]]''' nomi bilan ham tanilgan, oʻyinga diagonal harakatni qoʻshadigan turk qoralamalarining bir variantidir. Donalar turk qoralamalarida erkaklarning toʻgʻri oldinga va yonma-yon harakatiga qoʻshimcha ravishda bir boʻshliqni diagonal boʻyicha oldinga siljitishlari mumkin. Arman qoralamalarida shohlar shaxmatdagi malika kabi barcha 8 yoʻnalishda harakatlana oladi<ref>{{Veb manbasi|sarlavha=Armenian Draughts|url=https://mindsports.nl/index.php/the-pit/590-armenian-draughts|kirish sanasi=2021-08-27|ish=mindsports.nl}}</ref>.
+		<div class="ziyo-box-head">
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featured.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan maqolalar]]</div>
+			<div class="ziyo-box-title">Tanlangan maqola</div>
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">{{Tanlangan maqola}}</div>
+	</div>
-=== Keny ===
+	<div class="ziyo-box" id="z-ym" title="Dolzarb maqola">
-'''Keny''' turk qoralamalarining bir varianti boʻlib, oʻyinga orqaga qarab raqib donasini olishga imkoniyat beradi<ref>Sokolov, Nikita (Spring 2005). „[http://orient.rsl.ru/assets/files/food/text/2005/2005_1_20/2005_1_shashki.pdf Davnenko ne brali mi v ruki shashek…]“ (PDF). ''ex oriente ludus'': 148-149. Retrieved 1 November 2020.</ref>.
+		<div class="ziyo-box-head">
+			<div class="ziyo-box-icon">[[File:Ambox clock.svg|34px|link=Ziyosfera:Dolzarb maqolalar]]</div>
+			<div class="ziyo-box-title">Dolzarb maqola</div>
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">{{Dolzarb maqola}}</div>
+	</div>
-=== Croda ===
+	<!-- TASODIFIY MAQOLA (ZIYOSFERA BOT AVTOMATIK YANGILAB TURADI) -->
-'''Croda''' — bu xorvatiyalik matematika professori va xalqaro shashka chempioni tomonidan ixtiro qilingan variant. U donalarning yon tomonga harakatlanishini olib tashlaydi va uni diagonal boʻylab oldinga siljish bilan almashtiradi. Shuningdek, u orqa saflarni donalar bilan toʻldiradi va har bir qoʻlga olish paytida emas, balki burilish oxirida qismlarni olib tashlashni talab qiladi<ref name=":1">{{Veb manbasi|sarlavha=Croda|url=https://www.mindsports.nl/index.php/on-the-evolution-of-draughts-variants/draughts-variants/508-croda|kirish sanasi=2020-09-17|ish=www.mindsports.nl}}</ref>.
+	<div class="ziyo-box" id="z-rand" title="Tasodifiy maqola">
+		<div class="ziyo-box-head">
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Cscr-featuredtopic-random changes.png|34px|link=Maxsus:Random]]</div>
+			<div class="ziyo-box-title">[[Maxsus:Random|Tasodifiy maqola]]</div>
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">
+		</div>
+	</div>
-=== Dameo ===
+	<div class="ziyo-box" id="z-tr" title="Tanlangan roʻyxat">
-'''Dameo''' — gollandiyalik oʻyinlar dizayneri Christian Freeling tomonidan ixtiro qilingan variant. U Croda kabi donalarning yonma-yon harakatini olib tashlaydi va chiziqli harakatni qoʻshadi. Bu donalarning butun chiziqda bir yoʻnalishda birgalikda harakat qilish imkonini beradi. Oʻyinning boshlannish tartibi ham boshqacha boʻlib, 18 ta dona trapezoid shaklida joylashtirilgan boʻladi. Bu esa taxtaning yon tomonlarida donalarning toʻplanishiga yoʻl qoʻymaydi. Shoh arman qoralamalaridagi shoh kabi harakat qiladi<ref name=":2">{{Veb manbasi|sarlavha=About Dameo|url=https://www.mindsports.nl/index.php/arena/dameo/64-about-dameo|kirish sanasi=2020-09-17|ish=www.mindsports.nl}}</ref>.
+		<div class="ziyo-box-head">
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Symbol list class.svg|34px|link=Ziyosfera:Tanlangan roʻyxatlar]]</div>
+			<div class="ziyo-box-title">Tanlangan roʻyxat</div>
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">{{Ziyosfera:Tanlangan roʻyxat}}</div>
+	</div>
-== Yana qarang ==
+</div>
-* [[Abstrakt strategiya o'yinlari]]
+<div class="ziyo-column" id="ziyo-right">
-* [[Dameo]]
-* [[Qoralamalar]]
-* [[Tobit]]
-== Manbalar ==
+	<div class="ziyo-box" id="z-yan" title="Yangiliklar">
-{{manbalar}}
+		<div class="ziyo-box-head">
-== Adabiyotlar ==
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:WLA icon news.svg|34px|link=Ziyosfera:Yangiliklar]]</div>
-* {{Kitob manbasi|last=Bell|first=R. C.|authorlink=Robert Charles Bell|title=Board and Table Games From Many Civilizations|url=https://archive.org/details/boardtablegamesf0000bell_v9m5|edition=Revised|pages=[https://archive.org/details/boardtablegamesf0000bell_v9m5/page/73 73]–74|publisher=[[Dover Publications|Dover Publications Inc]]|year=1979|origyear=1st Pub. 1960, [[Oxford University Press]], London|isbn=0-671-06030-9}}
+			<div class="ziyo-box-title">Yangiliklar</div>
-* {{Kitob manbasi|last=Murray|first=H. J. R.|authorlink=H. J. R. Murray|title=A History of Board-Games other than Chess|url=https://archive.org/details/historyofboardga0000murr_p4b9|edition=Reissued|publisher=Hacker Art Books Inc|year=1978|chapter=§4.4.1 Atlanbaj; now called Dama|page=[https://archive.org/details/historyofboardga0000murr_p4b9/page/82 82]|isbn=0-87817-211-4}}
+		</div>
-* {{Kitob manbasi|last=Schmittberger|first=R. Wayne|authorlink=|title=New Rules for Classic Games|publisher=John Wiley & Sons Inc|year=1992|pages=[https://archive.org/details/newrulesforclass00rway/page/174 174–75]|isbn=978-0471536215|url=https://archive.org/details/newrulesforclass00rway/page/174}}
+		<div class="ziyo-box-body">{{Yangiliklar}}</div>
+	</div>
-== Havolalar ==
+	<div class="ziyo-box" id="z-bls" title="Bilasizmi?">
-* [https://web.archive.org/web/20140823134251/http://turkdamasi.org.tr/Portals/0/Images/doc/Turk_Damasi_Kurallari_Tudaf_v3.pdf Turkiya shashka federatsiyasi — Qoidalar]
+		<div class="ziyo-box-head">
-* [https://www.facebook.com/Faik-Yildiz-709757532378413/ Saytda turkcha qoralama oʻyinlari Jahon chempioni Faik-Yildiz]
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Dialog-information.svg|34px|link=Ziyosfera:Bilasizmi]]</div>
-* [https://play.google.com/store/apps/details?id=lt.kisly.miroslav.damasi Turkcha qoralamalar - Android]
+			<div class="ziyo-box-title">Bilasizmi?</div>
-[[Turkum:Shashka]]
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">{{Bilasizmi}}</div>
+	</div>
+	<div class="ziyo-box" id="z-bgn" title="Tarixda bugun – {{CURRENTDAY}}-{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}">
+		<div class="ziyo-box-head">
+			<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Nuvola apps date.svg|34px|link=Ziyosfera:Tarixda bugun]]</div>
+			<div class="ziyo-box-title">Tarixda bugun</div>
+		</div>
+		<div class="ziyo-box-body">
+			{{Ziyosfera:Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}}}
+			<div class="ziyo-mini-links">
+				{{flatlist|class=ziyo-plainlist|style=text-align:right;font-weight:bold;font-size:x-small;|1=
+				* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{#time:m-j|+1 days}}|Keyingi sonni tayyorlash]]
+				* [[Ziyosfera:Loyiha/Bugun|Loyiha]]
+				* [[Andoza:Ziyosfera/Bugun:{{CURRENTMONTH}}-{{CURRENTDAY}}|O‘zgartirish]]
+				}}
+			</div>
+		</div>
+	</div>
+	<div class="nomobile">
+		<div class="ziyo-box" id="z-kt" title="Kun tasviri">
+			<div class="ziyo-box-head">
+				<div class="ziyo-box-icon">[[Fayl:Image icon.svg|34px|link=Ziyosfera:Kun tasviri]]</div>
+				<div class="ziyo-box-title">Kun tasviri</div>
+			</div>
+			<div class="ziyo-box-body">{{Kun tasviri}}</div>
+		</div>
+	</div>
+</div>
+</div>
+__NOTOC__
+__NOEDITSECTION__