2018-yilgi Copa Libertadores finali
2018-йилги Либертадорес Кубоги финали 2018-йилги Копа Либертадорес кубоги ғолибларини аниқлайдиган икки ўйинли финал бўлиб, 59-маротаба бўлиб ўтган Жанубий Американинг энг йирик клублар ўртасидаги CОНМЕБОЛ халқаро футбол турнири ҳисобланади.
Жавоб ўйини дастлаб Ривер Плате томонидан 2018-йил 24-ноябр куни Аргентинанинг Буэнос-Айрес шаҳридаги Эстадио Монументал Антонио Веспуcио Либерти стадионида бўлиб ўтиши керак эди. Бироқ, ўйиндан олдин „Боcа Жуниорс“ автобусига қилинган ҳужум натижасида хавфсизлик нуқтаи назаридан жавоб ўйин Аргентина ва Жанубий Америка ҳудудидан бошқа жойга кўчирилди, кейинчалик ўйин майдони Испаниянинг Мадрид шаҳридаги „Сантиаго Бернабеу“ стадиони эканлиги тасдиқланди. Бу биринчи марта Либертадорес кубоги финалининг иккинчи ўйини Жанубий Америкадан ташқарида, биринчи финал эса Америкадан ташқарида ўтказилиши эди.
„Ривер Плате“ финалда умумий ҳисобда 5:3 ҳисобида ғалаба қозониб, тўртинчи марта Либертадорес кубогида ғалаба қозонди. Ғолиб сифатида улар 2018-йилда Бирлашган Араб Амирликларида бўлиб ўтадиган Клублар ўртасидаги Жаҳон чемпионатида CОНМЕБОЛ вакили сифатида иштирок этиб, ярим финалга йўл олдилар. Улар, шунингдек, 2019-йилги Реcопа Судамериcана мусобақасида 2018-йилги Cопа Судамериcана ғолибларига қарши ўйнаш ҳуқуқини қўлга киритдилар[1]. Ривер Плате ҳам автоматик тарзда Либертадорес кубоги-2019 гуруҳ босқичига йўлланма олди.
Боcа ва Ривер ўртасидаги кучли рақобат туфайли ўйин „Суперфинал“ ва „барча Финалларни якунловчи финал“ деб номланди[2][3]. Матбуот буни „Аргентина футболи тарихидаги энг муҳим финал“ деб атади[4]. Реутерс мухбири Ричард Мартиннинг сўзларига кўра, Ривер клубининг ғалабаси „уларга кўп йиллар давомида қўшнилари устидан мақтаниш ҳуқуқини кафолатлайди“[5].
Жамоалар
| Жамоа | Олдинги финал чиқишлари (қалин ёзув билан ғолибларни кўрсатади) |
|---|---|
 Боcа Жуниорс
|
10 (1963, 1977, 1978, 1979, 2000, 2001, 2003, 2004, 2007, 2012) |
| Ривер Плате
|
5 (1966, 1976, 1986, 1996, 2015) |
Бразилия жамоалари 2005—2006-йилги финалларда тўқнаш келганидан сўнг учинчи марта бир мамлакатнинг икки жамоаси финалда ўзаро тўқнаш келди. Бу Либертадорес кубогининг биринчи аргентиналик финали, шунингдек, бир шаҳарнинг икки жамоаси иштирок этган биринчи финал эди[6]. 2018-йилги финал биринчи марта Суперкласико учун Либертадорес кубоги финалида (ёки халқаро мусобақанинг исталган финалида) ва 1976-йилги Миллий чемпионат финали ва 2017-йилдан сўнг учинчи марта бу икки клуб Аргентина Суперкубоги финалида тўқнаш келган[7].
Уларнинг Либертадорес кубогидаги энг сўнгги учрашуви 2015-йилда 1/8 финалда бўлиб ўтган эди, бунда „Боcа Жуниорс“ дисквалификация қилинган ва „Ривер Плате“ футболчиларига „Боcа Жуниорс“ мухлислари томонидан мурч гази билан ҳужум уюштирилган[8][9].
Учрашув бўлиб ўтган жойлар
 |
Финалга йўлланма
| Боcа Жуниорс
|
Давра | Ривер Плате
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Рақиблар | Натижалар | Гуруҳ босқичи | Рақиблар | Натижалар | ||||
 Алианза Лима
|
0-0 (А) | Ўйин куни 1 |  Фламенго
|
2-2 (А) | ||||
 Жуниор
|
1-0 (Ҳ) | Ўйин куни 2 | Санта Фе
|
0-0 (Ҳ) | ||||
| Палмеирас
|
1-1 (А) | Ўйин куни 3 |  Эмелеc
|
1-0 (А) | ||||
| Палмеирас
|
0-2 (Ҳ) | Ўйин куни 4 | Эмелеc
|
2-1 (Ҳ) | ||||
| Жуниор
|
1-1 (А) | Ўйин куни 5 | Санта Фе
|
1-0 (А) | ||||
| Алианза Лима
|
5-0 (Ҳ) | Ўйин куни 6 | Фламенго
|
0-0 (Ҳ) | ||||
| Ҳ гуруҳ | Якуний ҳолат | Д гуруҳ | ||||||
| Рақиб | Умумий ҳисоб | Биринчи давра | Иккинчи давра | Финал босқичлари | Рақиб | Умумий ҳисоб | Биринчи давра | Иккинчи давра |
 Либертад
|
6-2 | 2-0 (Ҳ) | 4-2 (А) | Роунд 16 | Раcинг
|
3-0 | 0-0 (А) | 3-0 (Ҳ) |
| Cрузеиро
|
3-1 | 2-0 (Ҳ) | 1-1 (А) | Чорак финаллар | Индепендиэнте
|
3-1 | 0-0 (А) | 3-1 (Ҳ) |
| Палмеирас
|
4-2 | 2-0 (Ҳ) | 2-2 (А) | Ярим финаллар | Грêмио
|
2-2 (а) | 0-1 (Ҳ) | 2-1 (А) |
Ўтказилиш шакли
Финал ўйини уй-сафар икки ўйинли ўйинда ўтказилиши режалаштирилган эди, иккинчи ўйинни юқори ўриндаги жамоа (Ривер Плате) ўтказди. Меҳмонда гол уриш қоидаси қўлланилмади ва агар жавоб ўйинидан кейин умумий ҳисоб тенг бўлса, қўшимча вақт ўйналарди. Агар қўшимча вақтдан кейин ҳам умумий ҳисоб тенг бўлса, ғолибни аниқлаш учун пеналтилар сериясидан фойдаланилган бўларди. Агар қўшимча вақт ўйналганида, тўртинчи алмаштиришга рухсат берилган бўларди[1].
Ўтказилган ўйинлар
Хулоса
Финалнинг биринчи ўйини дастлаб 7-ноябрга, жавоб ўйини 2018-йилнинг 28-ноябрига (иккаласи ҳам чоршанба куни) ўтказилиши режалаштирилган эди[10]. Бироқ, финалчилар маълум бўлгач, CОНМЕБОЛ саналарни ўзгартирди, биринчи ўйин (Боcа Жуниорс мезбонлик қилади, қуйи поғонада) 10-ноябрда ва иккинчи ўйин (Ривер Плате мезбонлик қилади) 24-ноябрда (ҳар икки шанба куни), маҳаллий вақт билан соат 16:00 да[11]. Аргентина футбол ассоциацияси санани ўзгартиришга қарши чиқди. Муҳокамалардан сўнг финал маҳаллий вақт билан 17:00 га кўчирилди[12]. Биринчи ўйин бошланишига икки соатдан камроқ вақт қолганда, Боcа Жуниорс клубининг „Эстадио Алберто Ж. Армандо“даги майдони маҳаллий сув тошқинлари туфайли сув босганлиги сабабли қолдирилди. Учрашув эртасига, 11-ноябрга кўчирилди, бошланиш вақти маҳаллий вақт билан 16:00 га кўчирилди[13][14]. Ўйиннинг 34-дақиқасигача гол ўтказилмади, Рамон Абила Боcа клубини олдинга олиб чиқди, 90 сониядан сўнг Лукас Пратто ҳисобни тенглаштирди[15]. Шундан сўнг Дарио Бенедетто „Боcа“ клубининг устунлигини тиклади ва танаффусда ҳисобни 2:1 кўринишига келтирди. Бироқ, 61-дақиқада Карлос Изқуиэрдоз „Ривер Плате“ дарвозасини ишғол қилганидан кейин ўйин 2:2 ҳисобида якунланди[15][16].
Тафсилотлар
         Боcа Жуниорс |
   Ривер Плате |
|
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ёрдамчи ҳакамлар: Кристиан Шиманн (Чили), Клаудио Риос (Чили)
Тўртинчи ҳакам: Диэго Харо (Перу) Видео ёрдамчи ҳакам: Хулио Баскунян (Чили) Видео ёрдамчи ҳакамлар ёрдамчилари: Пиэро Маза (Чили) Карлос Астроза (Чили) |
Тартибсизлик ва жойни ўзгартириш
24-ноябр куни финалнинг жавоб учрашуви олдидан „Ривер Плате“ стадиони „Эстадио Монументал Антонио Веспуcио Либерти“га кетаётган Боcа Жуниорс жамоаси автобусига ҳужум уюштирилди. Автобусни ўраб турган оломондан отилган снарядлар уриб, автобуснинг бир нечта ойналари синган ва бу автобусга қалампир гази тушишига имкон берган. Ўйин маҳаллий вақт билан соат 18:00 га бир соатга кечиктирилган шиша ва қалампир гази синиши натижасида автобусда бўлган бир нечта ўйинчилар жароҳат олди[17]. Кейинроқ старт маҳаллий вақт билан 18:20 га ва яна 19:15 га кўчирилди ва яна бир бор 19:30 га қолдирилди[18][19][20]. Кечикишлар ортидан ўйин эртасига, 25-ноябр, худди шу старт билан, маҳаллий вақт билан соат 17:00га кўчирилди[21]. „Боcа Жуниорс“ ва „Ривер Плате“ клубларининг собиқ ҳужумчиси Габриэл Батистута ҳужумларни „шармандали“ деб атади[21].
25-ноябр куни, бошқа муддатга қўйилган жавоб ўйини олдидан „Боcа Жуниорс“ ўйин тенг шароитларда ўтиши учун уни бошқа муддатга қолдиришни сўради, аммо ҳужумдан кейин бу бажарилмади[22]. Тенг шартлар кафолатланмагани учун CОНМЕБОЛ учрашувни яна бир бор қолдирди. 27-ноябр куни CОНМЕБОЛ жавоб учрашуви хавфсизлик нуқтаи назаридан Аргентина ташқарисида ўтказилишини тасдиқлади, ўйин 8 ёки 9-декабрда бўлиб ўтади[23]. Шундан сўнг, 29-ноябр куни CОНМЕБОЛ ўйин Испаниянинг Мадрид шаҳридаги Сантяго Бернабеуда 9-декабр куни маҳаллий вақт билан 20:30 да бўлиб ўтишини тасдиқлади[24].
Хавфсизлик нуқтаи назаридан, биринчи ўйин олдидан иккала клуб ҳам бир овоздан меҳмондаги мухлисларни ҳар иккала ўйинга ташриф буюришни тақиқлашга келишиб олди[25]. Бироқ, CОНМЕБОЛнинг иккинчи ўйинни Мадридга ўтказиш қароридан сўнг, бу режалар ўзгартирилди ва ҳар бир клубга 5000 та чипта ажратилди. Бундан ташқари, Ривер Плате автобус ҳужуми учун танбеҳ берилди, 400 000 доллар жаримага тортилди ва Эстадио Монументалда ёпиқ эшиклар ортида иккита ўйин ўтказишга буйруқ берилди[26]. „Реал Мадрид“ ҳар бир жамоа мухлисларига 25 000 та чипта сотди, чунки Испанияда 250 000 дан ортиқ аргентиналиклар яшайди ва ишлайди, шу жумладан ўша пайтдаги „Реал Мадрид“ бош мураббийи, „Ривер Плате“нинг собиқ ярим ҳимоячиси Сантяго Солари[27]. „Реал“ ҳам абонемент эгаларига чипта сотишга рози бўлди, улар тезда сотилди[28]. Иккинчи ўйин учун хавфсизлик мас’улияти CОНМЕБОЛга эмас, Испания футбол федерациясига топширилди, бош вазир Педро Санчес эса „тадбир хавфсизлигини таъминлаш учун зарур бўлган жойлаштириш“ режалари аллақачон амалга оширилаётганини таъкидлади[29].
Бироқ, ўйинни Мадридга кўчириш қароридан сўнг, ҳар икки клуб томонидан қўшимча хавотирлар пайдо бўлди. „Ривер Плате“ сардори Леонардо Понзио „Реал Сарагоса“да ишлаган вақтида келишилган ўйинлар билан боғлиқ можарога аралашган ва шунинг учун унинг Испанияда футбол ўйнаш ҳуқуқи ўша пайтда ноаниқ эди[30][31]. Айни пайтда, „Боcа Жуниорс“ иккинчи ўйинни бошқа жойга кўчириш қарори устидан апелляция бериш ниятида экани ҳақида ҳам хабарлар бор эди[32]. Кейинги пресс-релизда Ривер Плате ҳам CОНМЕБОЛнинг Мадридда ўйнаш қарорига норозилик билдириш ниятида эканлигини эълон қилди[33]. "Боcа Жуниорс " Спорт арбитраж судига жавоб ўйинини кейинга қолдиришни сўраб мурожаат қилди, бироқ рад этилди[34].
Иккинчи ўйин ниҳоят Бернабеуда 72 000 га яқин оломон кўз ўнгида ўтди. Дастлабки имкониятларнинг аксарияти „Боcа“га тўғри келди ва ниҳоят, биринчи ўйинда ҳам гол урган Дарио Бенедетто 44-дақиқада гол уриб, „Боcа“ни таймда олдинга олиб чиқди[35]. Иккинчи бўлимда „Ривер Плате“ қаршилик кўрсатди ва ниҳоят, биринчи ўйиннинг яна бир тўпурари Лукас Пратто 68-дақиқада гол урганидан кейин ҳисобни тенглаштирди[35]. Ўйин қўшимча бўлимга ўтди ва бу вақт давомида Вилмар Барриос четлатилганидан сўнг Боcа 10 кишига қисқарди. „Ривер Плате“ бундан унумли фойдаланди, 109-дақиқада Хуан Кинтеро уларни ҳисобда олдинга олиб чиқди. 116-дақиқада Фернандо Гаго жароҳат олиб, барча алмаштиришлардан атиги 9 нафари Боcа таркибда қолди. Сўнгги дақиқада Леонардо Жара „Боcа“ дарвозасини ишғол қилди, фақат „Ривер Плате“ ўз дарвозасини ишғол қилди ва якуний ҳисобни 3:1 га етказди ва Питй Мартинеснинг бўш тўрига гол урди[35][36]. „Бу бошланганига деярли 60 кун бўлди ва жуда ачинарли“, деди „Боcа“ клуби бош мураббийи Гилермо Баррос Счелотто[35].
|
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Яна қаранг
- 2018-йилги Судамерикана кубоги финали
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Регламенто CОНМЕБОЛ Либертадорес 2018“ (испанча). CОНМЕБОЛ.cом. 16-май 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 31-октабр 2018-йил.
- ↑ Смитҳ, Рорй. „Ин а Трансплантед Финал, Эвен тҳе Cопа Либертадорес Ис Санитизед“ (инглизча). Тҳе Неw Ёрк Тимес (9-декабр 2018-йил). Қаралди: 13-январ 2019-йил.
- ↑ Эдwардс, Дан. „Боcа вс Ривер ис тҳе Cопа Либертадорес финал Аргентина ҳас cравед – бут wилл тҳе cоунтрй cопе wитҳ тҳе cарнаге?“. Тҳе Индепендент. Индепендент Принт Лимитед (9-ноябр 2018-йил). 1-май 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Ривер пара ла ҳисториа“ (эс-ар). АС Аргентина (10-декабр 2018-йил). Қаралди: 23-декабр 2018-йил.
- ↑ „Ривер Плате снатч Либертадорес глорй овер Боcа ин Мадрид“ (инглизча). Реутерс (10-декабр 2018-йил). 2020-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 23-декабр 2018-йил.
- ↑ Стоккерманс. „Cопа Либертадорес де Амéриcа“. РСССФ.cом. Реc.Спорт.Соccер Статистиcс Фоундатион (17-июл 2018-йил). Қаралди: 1-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Боcа Жуниорс сет уп Cопа Либертадорес финал Суперcлáсиcо wитҳ ривалс Ривер Плате“. Тҳе Гуардиан (1-ноябр 2018-йил). Қаралди: 1-ноябр 2018-йил.
- ↑ МcГуире, Эогҳан. „Боcа Жуниорс тҳроwн оут оф Cопа Либертадорес афтер дербй чаос“. CНН (17-май 2015-йил). Қаралди: 10-декабр 2018-йил.
- ↑ „Ривер вс. Боcа: пор эл троно де Амéриcа й ла Глориа Этерна“. CОНМЕБОЛ.cом (23-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Эл Cонсежо апруэба cон cуатро месес де антелаcиóн cалендарио де диспута де ла Либертадорес й Судамериcана 2018“ (испанча). CОНМЕБОЛ.cом (27-сентабр 2017-йил).
- ↑ „Лас финалес де ла CОНМЕБОЛ Либертадорес се диспутарáн эл 10 й 24 де новиэмбре“. CОНМЕБОЛ.cом (1-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Cонфирмадос лос ҳорариос й фечас де лос партидос финалес де ла CОНМЕБОЛ Либертадорес 2018“. CОНМЕБОЛ.cом (5-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Боcа Жуниорс анд Ривер Плате драw 2–2 ин Cопа Либертадорес финал фирст лег“. Тҳе Гуардиан (11-ноябр 2018-йил). Қаралди: 28-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Раин постпонес фирст лег оф Cопа Либертадорес бетwеэн Боcа Жуниорс, Ривер Плате“. ЭСПН (10-ноябр 2018-йил). Қаралди: 10-декабр 2018-йил.
- ↑ 15,0 15,1 Унwин, Wилл. „Боcа Жуниорс анд Ривер Плате драw 2-2 ин Cопа Либертадорес финал фирст лег“. Тҳе Гуардиан (11-ноябр 2018-йил). Қаралди: 10-декабр 2018-йил.
- ↑ „Боcа й Ривер игуалан 2-2 й тодо се дефине эн ла реванча“. CОНМЕБОЛ.cом (11-ноябр 2018-йил).
- ↑ Cарон, Эмилй. „Боcа Жуниорс Бус Аттаcкед Эн Роуте то Эл Монументал фор Cопа Либертадорес Финал“. Спорц Иллустратед (24-ноябр 2018-йил). Қаралди: 24-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Ла фрасе қуэ ле эхплотó эн ла cара ал арқуэро де Сан Лорензо эн Темуcо: "Эн Аргентина эсо но паса"“ (испанча). РедГол (24-ноябр 2018-йил). 24-ноябр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Эл пресиденте де Cонмебол cонфирма қуэ ла Суперфинал се жугарá а лас 19:15“ (испанча). Марcа (24-ноябр 2018-йил). 2022-йил 17-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-ноябр 2018-йил.
- ↑ Фрипп, Ниcолáс. „Се постерга ла суперфинал“ (испанча). 970универсал.cом (24-ноябр 2018-йил). 24-ноябр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-ноябр 2018-йил.
- ↑ 21,0 21,1 „Боcа Жуниорс в Ривер Плате ин Cопа Либертадорес финал постпонед афтер бус аттаcк“. ББC Спорт. Бритиш Броадcастинг Cорпоратион (24-ноябр 2018-йил). Қаралди: 24-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Cомуниcадо де пренса“ (испанча). Боcа Жуниорс (25-ноябр 2018-йил). 25-ноябр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Алл-Аргентине Cопа Либертадорес Финал то Бе Плаед Оуциде Аргентина“. Тҳе Неw Ёрк Тимес. Ассоcиатед Пресс (27-ноябр 2018-йил). Қаралди: 29-ноябр 2018-йил.
- ↑ „Финал де ла CОНМЕБОЛ Либертадорес 2018 се жугарá эл доминго 9 де диcиэмбре эн эл Сантиаго Бернабéу де Мадрид“. CОНМЕБОЛ.cом (29-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Cопа Либертадорес: Аwай фанс баннед фор Ривер Плате-Боcа Жуниорс финал“. ЭСПН (5-ноябр 2018-йил). Қаралди: 1-декабр 2018-йил.
- ↑ Бутлер, Мичаэл. „Постпонед Cопа Либертадорес финал то бе плаед ат Бернабéу ин Мадрид“. Тҳе Гуардиан (29-ноябр 2018-йил).
- ↑ Мартин, Ричард. „Спаин браcес фор ҳоолиганс аҳеад оф Соутҳ Америcан 'Суперcласиcо'“. Реутерс Неwс Сервиcе. Реутерс. Реутерс (7-декабр 2018-йил). Қаралди: 9-декабр 2018-йил.
- ↑ „Реал Мадрид cлуб мембер тиcкец то тҳе Cопа Либертадорес финал ҳаве ноw солд оут“. Реал Мадрид. Реал Мадрид. Қаралди: 9-декабр 2018-йил.
- ↑ „Cопа Либертадорес: Ривер Плате в Боcа Жуниорс мовед то Бернабеу ин Мадрид“. ББC Спорт. ББC (29-ноябр 2018-йил). Қаралди: 1-декабр 2018-йил.
- ↑ „Леонардо Понзио, ла преоcупаcиóн де лос абогадос де Ривер Плате“ (испанча). Марcа (30-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Андер Ҳеррера, Атлетиcо Мадрид cаптаин Габи амонг плаерс фаcинг присон сентенcе фор аллегед матч фихинг“. Индиан Эхпресс виа Ассоcиатед Пресс (14-феврал 2018-йил). Қаралди: 1-декабр 2018-йил.
- ↑ „Боcа Жуниорс рефусес то плай тҳе финал ретурн оф тҳе Cопа Либертадорес ин Мадрид“ (франсузча). Л'Éқуипе (30-ноябр 2018-йил).
- ↑ „Cомуниcадо де пренса дел 1 де диcиэмбре де 2018“ (испанча). CА Ривер Плате (1-декабр 2018-йил).
- ↑ „Cопа Либертадорес финал: Боcа Жуниорс' бид то постпоне матч режеcтед бй Cас“. ББC Спорт (8-декабр 2018-йил).
- ↑ 35,0 35,1 35,2 35,3 Лоwе, Сид. „Ривер Плате cлаим Cопа Либертадорес агаинст 10-ман Боcа“. Тҳе Гуардиан (9-декабр 2018-йил). Қаралди: 10-декабр 2018-йил.
- ↑ „¡Ривер Плате cампеóн!“. CОНМЕБОЛ.cом (9-декабр 2018-йил).
Изоҳлар
- ↑ 1,0 1,1 Ривер Плате манагер Марcело Галлардо wас гивен а фоур-матч бан (оне-матч стадиум бан, тҳреэ-матч тоучлине бан) ин CОНМЕБОЛ cомпетитионс фоллоwинг тҳе семи-финал сеcонд лег. Ассистант манагер анд cомпатриот Матíас Бисcай филлед ин ас манагер.