51
51-лар
50-йиллар дунё тарихида муҳим ўзгаришлар, кашфиётлар ва воқеалар билан бой давр бўлган. Қуйида 1950-йилларда содир бўлган асосий ҳодисалар, ихтиролар, урушлар ва бошқа воқеалар ҳақида ма’лумот келтирилган.
Урушлар ва Сиёсий Ҳодисалар
- Корея уруши (1950–1953): Шимолий Корея ва Жанубий Корея ўртасида бўлган урушда АҚШ ва БМТ қўшинлари Жанубий Кореяни қўллаб-қувватлади, Шимолий Корея эса Хитой ва Совет Иттифоқи ёрдамига таянар эди.
- Совуқ уруш: АҚШ ва Совет Иттифоқи ўртасидаги геополитик рақобат авжига чиқди. Бу даврда ядровий қуроллар пойгаси ва космик пойга бошланди.
- Деколонизация: Африкада ва Осиёда кўплаб давлатлар мустамлака ҳукмронлигидан озод бўлиб, мустақилликни қўлга киритди (масалан, Марокаш, Тунис ва Малайзия).
- Венгрия қўзғолони (1956): Совет Иттифоқига қарши чиқиш; Совет қўшинлари Венгриядаги қўзғолонларни бостирди.
- Сувайш инқирози (1956): Миср Президенти Жамол Абдул Носир Сувайш каналини миллийлаштиргач, Мисрга қарши Англия, Франсия ва Исроил ҳарбий амалиёт ўтказди.
Технология ва Фан Тараққиёти
- Спутник (1957): Совет Иттифоқи дунёдаги биринчи сун’ий йўлдошни учирди, бу космик пойганинг бошланиши бўлди.
- Трансистор радиоси: Портатив радио ихтиро қилинди ва оммалашди, ахборотни тарқатишда инқилоб қилди.
- Микрочип (1958): Биринчи интеграцион чип яратилган бўлиб, бу замонавий компютерларнинг асосига айланди.
- Боэинг 707 (1958): Биринчи тижорат реактиви ишлаб чиқарилди ва ҳаво транспорти оммалашди.
- Сун’ий юрак ритм берувчи қурилма (1958): Биринчи имплантация қилинадиган юрак стимулятори яратилди.
Медицина Соҳасидаги Ютуқлар
- Полиомиелит ваксинасининг яратилиши (1953): Жонас Салк томонидан ишлаб чиқилган, бу миллионлаб болаларни ўлим ва ногиронликдан қутқариб қолди.
- Антибиотиклар ривожи: Пенициллин ва бошқа антибиотикларнинг кенг қўлланилиши кўплаб касалликларни даволашни осонлаштирди.
- Туғилишни назорат қилиш таблеткалари (1957): Аёллар репродуктив саломатлиги учун инқилобий восита яратилди.
Маданият ва Жамият
- Барбиэ қўғирчоғи (1959): Маттел компанияси томонидан ишлаб чиқарилган бўлиб, тезда оммалашди.
- Роcк’н’Роллнинг пайдо бўлиши: Элвис Преслей каби мусиқачилар ушбу янги мусиқий жанрни машҳур қилди.
- Ҳула Ҳооп (1958): Оддий ўйинчоқ глобал феноменга айланди.
- Рангли телевизор (1954): Рангли эфир технологияси кенг тарқалиб, уйда кўнгилочар контентни бойитди.
Урушдан Кейинги Тикланиш
- Европанинг тикланиши: Маршалл режаси ёрдамида Европа иқтисодиёти урушдан кейин тез сур’атларда ривожланди.
- Иқтисодий "мўжизалар": Японияда ва Германияда иқтисодий тикланиш бошланиб, саноат ва технологияда катта ютуқларга эришилди.
- АҚШнинг иқтисодий кучи: Икинчи Жаҳон урушидан кейин АҚШ дунёнинг етакчи иқтисодий ва ҳарбий кучига айланди.
1950-йилларда Янги Қоидалар
- НАТОнинг кучайиши (1949–1955): Шимолий Атлантика шартномаси ташкилоти кучайиб, Совет Иттифоқига қарши мудофаа иттифоқи сифатида ҳаракат қилди.
- Варсава шартномаси (1955): Совет Иттифоқи ўз иттифоқчиларини бирлаштириш учун бу шартномани ташкил этди.
| Минг йилликлар: | 1-мингйиллик |
|---|---|
| Асрлар: | |
| Ўн йилликлар: | |
| Йиллар: |
| Йилга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
|
Бу мақола русча ёзилган. | |
|
Илтимос, мақолани ўзбек тилига таржима қилинг. | |