806

Минг йилликлар:	1-мингйиллик
Асрлар:	8-аср; 9-аср ; 10-аср;
Ўн йилликлар:	780-лар; 790-лар; 800-лар; 810-лар; 820-лар;
Йиллар:	799; 800; 801; 802; 803; 804; 805;

806

Воқеалар

Осиё

5-феврал-Япония императори Император Канму 25 йиллик ҳукмронликдан сўнг вафот этди. Унинг ўрнига унинг ўғли Ҳеизеи, Япониянинг 51-императори сифатида тайинланган
Хизен-джи ибодатхонаси Япониянинг Накакома туманидаги Вакакуса шаҳрида (ҳозирги Минами-Алп тоғлари, Яманаши префектураси) жойлашган. Маъбад Япония буддизмининг Шингон мазҳабига эргашади.

Аббосийлар халифалиги

Араб-Византия урушлари: халифа Ҳорун ар-Рашид Сурия, Фаластин, Форс ва Мисрдан одамларни йиғиб, катта ҳарбий экспедицияга бошчилик қилади. Босқинчилар армияси (хабар қилинишича, 135000 киши) Ҳарун қароргоҳи бўлган Раққа шаҳридан чиқиб, Киликия дарвозалари орқали Кападокияга кириб, Византия қал’алари ва шаҳарларини босиб олган. Ҳераcлеа бир ой давом этган қамалдан сўнг (август / сентябр) қўлга олинади. Шаҳар талон-торож қилинди; унинг аҳолиси қул бўлиб, Аббосийлар халифалигига сургун қилинади.
Араб-Византия урушлари: Хумайд ибн Маъюф ал-Ҳажурий бошчилигидаги Аббосийлар флоти Кипрга ҳужум қилиб, 16000 аҳолисини қул қилиб олиб кетди.
Ҳорун ар-Рашид Ашот Мсакерни („Йиртқичлар“) Арманистоннинг янги раис шаҳзодаси этиб тайинлайди.
Араб зодагонларидан бири Рафи ибн ал-Лайз Аббосийлар ҳукмдори Али ибн Исо ибн Махан томонидан зўравон солиқларга қарши кенг кўламли қўзғолонга бошчилик қилади. У Хоразмда тез тарқалган Самарқандда қўзғолон кўтаради.

Британия

Викинглар Колумба роҳибларини ва Иона (Шотландия) оролидаги барча аҳолини қириб ташлайди. Бошқа роҳиблар Келлс (Ирландия) монастирида хавфсизлик учун қочишади. Улар ўзлари билан Келлс китобини олишади.

Нортҳумбриа қироли Эардвулф тахтни эгаллаб олган рақиби Олфвалд ИИ томонидан қиролликдан ҳайдалган. Эардвулф Франсия штатининг Карлемагна судига қочади ва кейинчалик Рим папаси Лео ИИИ олдига ташриф буюради.

Европа

Ноябр — Ал-Ҳакам И, Кордобанинг амири Умайяд 797-йилдан бери мухтор бўлган Толедо шаҳрини ўз қўлига олган. Шу мақсадда Ал-Ҳакамнинг зиёфатида хочга михланган ва Гуадалқуивир дарёси (замонавий Испания) бўйлаб 72 дан ортиқ зодагонларни қатл қилишган (ҳозирги хандақ куни).
Император Буюк Карл ўзининг учта ўғлига Дивисио Регнорум деб аталган Франклар империясини ажратди. Чарлз Кичик учун у империя унвонини, Австрия ва Неустрия, Саксония, Бургундия ва Тюрингияни белгилайди. Пепинга у Италия, Бавария ва Свабияни беради. Унинг кенжа ўғли Луи Диёдга Испаниянинг Март ва Прованс шаҳрида Аквитанияни олади.
Беневентонинг Ломбард герсоги Гримоалд ИИИ меросхўрларсиз вафот этди. Унинг ўрнини Гримоалд ИВ эгаллайди, у қирол Чарлздан кичикга солиқ тўлашга мажбур бўлган.

Туғилган

Ҳинкмар, Реймс архиепископи.
Леутҳарт ИИ, Франк ҳисобчиси.
Ралпакан, Тибет қироли.

Вафот этган

5-феврал-Япония императори Канму.
11-феврал-Тан давлати императори Шун Зонг.
25-феврал-Трасиос, Константинопол патриархи.
19-июл-Ли Шигу, Тан давлати генерали.
Гримоалд ИИИ, Ломбард шаҳзодаси.
Милидуч, Сорбс шаҳзодаси.
Муҳаммад ибн Иброҳим ал-Фазари, мусулмон файласуфи.
Яҳё ибн Ҳолид, Баг'дод вазири.

Йилга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин.

Бу мақола русча ёзилган.
	Илтимос, мақолани ўзбек тилига таржима қилинг.