Саксон олти ёки 86 – бу америкача инглизча жаргон бўлиб, анъанавий равишда озиқ-овқат ёки ичимликлар ишлаб чиқарувчи корхонадан бирор нарса йўқлигини билдириш учун ишлатилади ёки бинода қабул қилинмайдиган одам ёки одамларга ишора қилади. Унинг этимологияси номаълум, аммо 1920-ёки 1930-йилларда яратилганга ўхшайди.

Бу атама одатда кимдандир ёки бирор нарсадан халос бўлиш маъносида ишлатилган. 1970-йилларда унинг маъноси қотилликка нисбатан кенгайди[1].

Этимология ва маънолар

20-аср охиридаги Америка жаргон луғатларига кўра, „саксон олти“ атамаси дастлаб ресторан ва барларда ишлатилган[2]. У кўпинча озиқ-овқат ва ичимликлар хизматларида маҳсулот энди мавжуд эмаслигини ёки мижозни чиқариб ташлаш кераклигини кўрсатиш учун ишлатилади[2]. Ушбу контекстдан ташқари, у одатда кимдир ёки бирор нарсадан „қутилиш“ маъносида ишлатилади[2].

Мерриам-Wебстер онлайн луғатига кўра, бу термин „мижозга хизмат кўрсатишдан бош тортиш“, кимнидир ёки бирор нарсадан „қутилиш“ ёки „ташлаб юбориш“ деган маънони англатади[3].

Оксфорд инглизча луғатига кўра, термин от ёки феъл сифатида ишлатилиши мумкин[4]. ɔт сифатида, „Ресторан ва барларда маҳсулот етказиб бериш тугаганлигини ёки мижозга хизмат кўрсатилмаслигини кўрсатадиган ибора; шунингдек, мижозга хизмат кўрсатишдан бош тортиш“[4]. От сўзидан олинган ўтимли феъл сифатида „(инсонни) бинодан чиқариб юбормоқ ёки тўсмоқ; рад этмоқ ёки ташлаб кетмоқ“ маъносини билдиради[4]. ОЭД 1933-йилдан 1981-йилгача фойдаланишга мисоллар келтиради[4]. Мисол учун, "Номзод" дан унда медиа маслаҳатчиси Роберт Редфордга шундай деган: „Хўш, энди бошловчилар учун сочингизни ва саксон олтита ёнбошингизни кесишимиз керак“[4].

Касселнинг Сланг луғатига кўра, 1970-йилларда маъно кенгайиб, „ўлдириш, қотиллик; суд орқали ижро этиш“ деган маънони ҳам англатɡан[1][5]. Бу фойдаланиш ресторанларда ишлатиладиган жаргон атамасидан олинган[6]. Бошқа жарɡон луғатлар бу таърифни тасдиқлайди[7][8][6].

Чумлейнинг манзили – Бедфорд Стреэт 86, Wест Виллаге – бу атаманинг келиб чиқиши ҳақидаги бир нечта ҳикоялардан биридир.

Ушбу атаманинг келиб чиқиши ҳақида кўплаб назариялар мавжуд, аммо ҳеч бири аниқ эмас. Бу 1920- ёки 1930-йилларда пайдо бўлганга ўхшайди. таҳминий келиб чиқиши қуйидагилардан иборат:

  • Них учун қофияли жаргон[4].
  • Сода жеркс томонидан ишлатиладиган жаргоннинг бир қисми. Уолтер Винчелл бу ҳақда 1933-йилда Броадwайда синдикатланган мақоласида ёзган[9]. Бунда 13-код хўжайиннинг атрофида эканлигини, 81 – бир стакан сув эканлигини ва 86 – „барчаси“ деган маънони англатади[10]. Колумбия университети профессори Харолд Бентли сода жерк жаргонини ўрганиб чиқди ва мижознинг тўламасдан чиқиб кетиши учун 95-каби бошқа рақамли кодлар ҳақида хабар берди[11].
  • Муаллиф Жеф Клеин , Қуйи Манхеттеннинг Ғарбий қишлоғидаги 86-Бедфорд кўчасидаги Чумлей’с барининг манба эканлигини тахмин қилди. Унинг "Ню-Ёркдаги энг яхши барларнинг тарихи ва ҳикоялари" китобида айтилишича, полиция тақиқ пайтида Чумлейнинг барига рейд уюштиришдан олдин қўнғироқ қилади ва буфетчига ўз мижозларига „86“ ни айтади, яъни улар Бедфорд кўчасидаги 86-уй эшигидан чиқиб кетишлари керак. полиция Памела судининг кириш қисмига келганида[12].

Оммавий маданиятда

Мусиқа

  • 1947-йилда Луи Жордан ва унинг Тймпанй Фиве томонидан ёзилган " Боогиэ Wоогиэ Блуэ Плате " қўшиғи[13] сода-жерк лингодан фойдаланади, улар орасида „86-гилос пироги“ ҳам бор.
  • Греэн Дайнинг 1995-йилги „86“ қўшиғи, улар тижорий муваффақиятга эриша бошлаганларида, уларнинг панк-рок ҳамжамиятидан рад этилгани ҳақида[14][15].
  • Эаглес нинг 1980-йилги жонли албоми Эаглес Ливе учун муқова расмида ҳар икки томонда рақамнинг стенcилед версияси мавжуд. Ўша пайтда Эаглес ажралиш арафасида эди.

Саҳна ва экран

  • 1960-йилларда "Гет Смарт" телекўрсатувидаги агент 86 ўзининг код рақамини бу атамадан олади[2][16].
  • 2000-йиллардаги Cартоон Нетwорк кўрсатувидаги Нумбуҳ 86 Cоденаме: Кидс Нехт Доор 13 ёшга тўлган ва ўсмирга айланган Кидс Нехт Доор ходимларини „ўчириш“ иши туфайли бу атамадан „нумбуҳ“ олди.
  • Алан Паломонинг 2018-йилги 86’д жиноят комедия филми унинг Неон ҳинд тахаллуси остида яратилган қўшиқ билан 24 соатлик шўрвада содир бўлаётган беш воқеани тасвирлайди[17].

Адабиёт

  • Девид Б. Файнбергнинг 1989-йилдаги "Саксон олти" романи „ОИТС томонидан йўқ қилинган гейлар ҳамжамиятига“ ишора қилади[18]. У Файнбергга гей-эркаклар бадиий адабиёти учун Ламбда адабий мукофоти ва Америка кутубхонаси ассоциациясининг бадиий адабиёт учун гей/лезбиен мукофотига сазовор бўлди[19].
  • Дан Фантенинг 2009-йилда ёзилган 86’д романи алкоголизм ва гиёҳвандликка қарши курашига асосланади[20].
  • Япон романида Асато Асатонинг 86 – Саксон олтитаси – бу ҳуқуқлари тортиб олинган ва норасмий 86-округдаги интернирлаш лагерларига юборилган, инсоний деб ҳисобланган ва урушда қатнашишга мажбур қилинган одамлар.

Электр ишлаб чиқариш

  • АНСИ қурилма рақамлари стандарти блокировкалаш ва асосий ўтиш ўрни учун 86 дан фойдаланади. Ушбу стандартга мувофиқ, Санкт-Петербург электр станциясининг уланиш схемалари унинг ҳужжатларида „86“ деб номланиши керак бўлган барча блокировка ўрни ўрнатади ва операторлар ишламай қолиш ёки блокировка қилиш ҳодисасини тавсифлайди (масалан, паст кучланиш туфайли насос моторининг ўчирилиши) „86’д“ сифатида.

Шунингдек қаранг

  • 23 скиду
  • Деэп Сих (аниқлаш)
  • Кечки овқат тили

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Греэн, Жонатҳон. Cасселл'с Диcтионарй оф Сланг (эн). Стерлинг Публишинг Cомпанй, Инc., 2005 — 174-бет. ИСБН 978-0-304-36636-1. „2 [1970с+] (УС) то килл, то мурдер; то эхеcуте жудиcиаллй.“  Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "Эхпандед" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Дундес, Алан (2001). "Ан Уплифтинг Оригин оф 86". Америcан Спеэч 76 (4): 437–440. дои:10.1215/00031283-76-4-437. ҳттпс://мусе.жҳу.эду/артиcле/2832.  Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "дун-упл" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  3. ↑ „Дефинитион оф 86 бй Мерриам-Wебстер“. Мерриам-Wебстер (2020-йил 1-октябр). 2020-йил 22-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 21-октябр.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 „эигҳтй-сих, н.“, Охфорд Энглиш Диcтионарй, 1989, қаралди: Оcтобер 21, 2020 (субсcриптион реқуиред)
  5. ↑ „Wҳат Доэс тҳе Терм '86' Меан анд Wҳере Дид Ит Cоме Фром?“. Снопес (2009-йил 10-март). Қаралди: 2020-йил 30-октябр.
  6. ↑ 6,0 6,1 Ҳендриcксон, Роберт. Тҳе Фаcц он Филе Энcйcлопедиа оф Wорд анд Пҳрасе Оригинс (эн). Фаcц он Филе, 2008. ИСБН 978-0-8160-6966-8. „Эигҳтй-сих. То мурдер сомеоне ор пут ан энд то сометҳинг, [...] Тҳе эхпрессион деривес фром тҳе рестаурант wаитер сланг терм эигҳтй-сих, wҳич, амонг отҳер тҳингс, меанс то "денй ан унwелcоме cустомер сервиcе" ор то "cанcел ан ордер" ("Эигҳтй-сих тҳе эггс!”), [...]“ 
  7. ↑ Лигҳтер, Жонатҳан Э.. Рандом Ҳоусе Ҳисториcал Диcтионарй оф Америcан Сланг: Ҳ-О (эн). Рандом Ҳоусе, 1994. ИСБН 978-0-679-43464-1. Қаралди: 2020-йил 20-октябр. 
  8. ↑ Далзелл, Том. Тҳе Неw Партридге Диcтионарй оф Сланг анд Унcонвентионал Энглиш (эн). Роутледге, Жуне 26, 2015. ИСБН 978-1-317-37251-6. „Эигҳтй-сих то килл УС, 1991“ 
  9. ↑ Wалтер Wинчелл (Май 24, 1933), „Он Броадwай“, Акрон Беаcон Жоурнал
  10. ↑ Бен Зиммер (Жуне 23, 2018), „А Рестаурант 'Эигҳтй-Сихед' Сараҳ Ҳуcкабеэ Сандерс. Wҳат Доэс Тҳат Меан?“, Тҳе Атлантиc, Оcтобер 20, 2020да асл нусхадан архивланди, қаралди: Оcтобер 19, 2020
  11. ↑ Бентлей, Ҳаролд W. (Фебруарй 1936), „Лингуистиc Cонcоcтионс оф тҳе Сода Жеркер“, Америcан Спеэч, Дуке Университй Пресс, 11-жилд, № 1, 37–45-бет, дои:10.2307/452683, ЖСТОР 452683, 2020-10-22да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2020-10-19
  12. ↑ Клеин, Жеф. Тҳе Ҳисторй анд Сториэс оф тҳе Бест Барс оф Неw Ёрк. Турнер Публишинг Cомпанй, 2006. 
  13. ↑ Кноппер, Стеве. МусиcҲоунд Сwинг!: Тҳе Эссентиал Албум Гуиде (эн). Висибле Инк Пресс, 1999. ИСБН 978-1-57859-091-9. 
  14. ↑ „Греэн Дай: Тҳе Инсиде Сторй оф Инсомниаc“. Керранг!. 2020-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 19-октябр.
  15. ↑ Cасе, Wеслей. „А бриэф гуиде то Греэн Дай“. Тҳе Балтиморе Сун. Трибуне Публишинг (2013-йил 3-май). 2016-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 23-феврал.
  16. ↑ Доуглас Мартин (Септембер 27, 2005), „Дон Адамс, Телевисион'с Махwелл Смарт, Диэс ат 82“, Тҳе Неw Ёрк Тимес, Септембер 12, 2020да асл нусхадан архивланди, қаралди: Оcтобер 19, 2020
  17. ↑ Арcланд, Роб. „Неон Индиан Релеасес Тҳеме Сонг фор Ҳис Неw Филм 86'д“. Спин. 2020-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 19-октябр.
  18. ↑ Техиэр, Cатҳериэн. „Wҳен сех wас алл тҳат маттеред (публишед 1989)“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (1989-йил 26-феврал). 2020-йил 20-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 19-октябр.
  19. ↑ Феинберг, Давид Б.. Қуээр анд Лоатҳинг: Ранц анд Равес оф а Рагинг АИДС Cлоне (эн). Пенгуин, Новембер 1, 1995. ИСБН 978-1-101-16171-5. 
  20. ↑ „Дан Фанте, Cонфронтинг Ҳис Демонс он тҳе Паге“ (эн). НПР. 2020-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 19-октябр.