905

905

Минг йилликлар:	1-мингйиллик
Асрлар:	9-аср 10-аср 11-аср
Ўн йилликлар:	880-лар 890-лар 900-лар 910-лар 920-лар
Йиллар:	898 899 900 901 902 903 904

Воқеалар

Европа

• Баҳор — Италия қироли Беренгар И ўлпон тўлаш учун венгерлар билан сулҳ тузди. Буюк княз Арпад Италиядан чиқиб, Баварияда рейдни бошлади.
• Луи ИИИ, Муқаддас Рим императори, Италияни босиб олишга яна бир уриниш бошлади. Ивреалик Адалберт И бошчилигидаги Франклар экспедицион гуруҳи Павияни эгаллаб олади ва Беренгар И Веронага нафақага чиқади.
• 21-июл- Беренгар И ва ёлланган венгер қўшинлари Веронадаги Франклар кучини мағлуб этишди. Улар Луи ИИИ ни қамоққа олишади ва Беренгар қасамини бузгани учун уни кўр қилиб қўяди.
• Луи ИИИ Провансга қайтади. Тўғри бошқаролмаса, у Қуйи Бургундия ҳукуматини амакиваччаси Хю Арц графга топширади.
• Санчо И Фортун Идан Памплон қироли этиб тайинланди ва Наваррда (ҳозирги Испания) жойлашган Баск қироллигини яратди.

Британия

• Сейсиллвг (Уэлс) қироли Cаделл ап Рҳодри ўзининг 25 ёшли ўғлини Ҳйфел ап Каделлни Дйфед ҳокими қилиб, ушбу ҳудудни босиб олган. Рҳодри ап Хифафид, номинал равишда Дйфед қироли, Арвистлида қўлга олинади ва қатл этилади.
• Викинг ҳарбий қўмондони Ингимундр қўл остида ишғол қилганлар меркианларга қарши исён кўтариб, Честер шаҳрини эгаллаб олишга ҳаракат қиладилар. Улар калтакланган.

Араб империяси

• Ёз — халифа ал-Муктафий Муҳаммад ибн Сулаймон бошчилигидаги Аббосийлар қўшинини (10000 киши) Сурия ва Миср устидан назоратни тиклаш учун юборади. Ушбу кампанияни денгиздан Тарсус Дамиани остидаги Киликиянинг чегара туманларидан флот қўллаб-қувватланади. У кемаларини Нил дарёсига олиб боради, қирғоққа рейд ўтказади ва Тулунидлар учун етказиб бериладиган нарсаларни олиб кетади.
• Аббосийлар ҳарбий зобити Аҳмад ибн Кайғалоғ Дамашқ ва Иордания вилоятларига ҳоким этиб тайинланди. У Муҳаммад ибн Али ал-Халанжи бошчилигидаги Тулунид тарафдорлари исёнига қарши туриш учун юборилган. Иккинчиси Фустатни қўлга олишга муваффақ бўлади ва Тулунидларнинг тикланишини эълон қилади, маҳаллий Аббосийлар қўмондони Искандарияга қайтиб кетади.

Осиё

• Хитой Аннам (Шимолий Ветнам) устидан назоратни йўқотади. Қишлоқнинг таниқли Хуч Тҳуа Ду Тан сулоласига қарши исён кўтаради. Тонг Бинхдаги (замонавий Ханой) Хитой гарнизони вайрон қилинган. Кҳуч Тҳуа Ду Аннамни автоном деб эълон қилди.
• Хитан қабиласи раҳбари Абаожи, Тан сулоласининг Шатуо губернатори (жиэдуши) Ли Кеёнг билан „биродарлик“ яратиш учун Шанхи (Шимолий Хитой) га 70 минг отлиқ қўшинларни олиб боради.
• Япония императори Даиго Вака шеъриятининг эрта антологияси бўлган Кокин Вакашони тузиш учун Ки но Цураюки бошчилигидаги тўртта суд шоирларини танлашни буюради.

Туғилган

• Абу ал-Миск Кафур, муслим вазири.
• Ал-Мустакфи, аббосий халифаси.
• Константин ВИИ, Византия императори.
• Фулк ИИ, Франк давлатидан зодагон.
• Годфрей, Франк зодагои.

Вафот этган

• 17-март-Ли Ю,Тан давлати шаҳзодаси.
• 5-июл
  • Чуи Юан, Хитойлик канслер.
  • Дугу Сун, Хитойлик канслер.
  • Лу Йи, Хитойлик канслер.
  • Пеи Шу, Хитойлик канслер.
  • Ванг Пу, Хитойлик канслер.
• ДУ Ҳонг, Хитойлик қўшин бошлиғи.
• Гаи Ю, Хитойлик қўшин бошлиғи.

Бу мақола русча ёзилган.
	Илтимос, мақолани ўзбек тилига таржима қилинг.