Abbod bin Muhammad bin Hayyon
Аббод бин Муҳаммад бин Ҳайён ал-Балхий Аббосийлар халифаси Абдуллоҳ ал-Маъмун даврида Миср ноиби (812—813) бўлиб, Мисрда Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ал-Аминни тахтдан ағдарган ва ал-Маъмунга бай’ат қилган даъватчилардан бири.
Фаолияти
Кинда қабиласининг мавласи бўлган Аббод дастлаб Ҳарсама ибн Аёнга тегишли бўлган Мисрдаги мулкларнинг бошқарувчиси бўлган. 811-йилда тўртинчи фуқаролар уруши бошланиши билан, Аббод Миср халқини халифа ал-Аминга байъатидан воз кечиб, унинг ўрнига рақиби ал-Ма’мунни қўллаб-қувватлашга ундади. 812-йил бошларида ал-Амин тайинлаган ноиб Жобир ибн ал-Аш’ас ат-Тоий ҳарбий тўнтариш натижасида ағдарилгач, унинг ўрнини эгаллаб, расман ал-Ма’мунга содиқлик қасамёдини қабул қилди. Бироқ, тез орада Ҳавф минтақасидаги Қайсларнинг жиддий қаршилигига дуч келди. Уларнинг етакчиси Рабиъа ибн Қайс ибн Зубайр ал-Журашийни ал-Амин қурол кўтаришга ундаган эди. Кейинги ойлар давомида Аббоднинг қўшинлари бир неча бор мағлубиятга учраб, Фустатни такрор-такрор ҳужумлардан ҳимоя қилишга мажбур бўлди. Жанг 813-йил сентябр ойида икки томон ҳам ал-Аминнинг ўлимидан хабар топгунга қадар давом этди. Кўп ўтмай, Аббоднинг ўрнига ал-Мутталиб ибн Абдуллоҳ ал-Хузай тайинланди[1].
Лавозимидан бўшатилгандан сўнг, Аббод Мисрда қолиб, кейинги йилларда вақти-вақти билан сиёсий саҳнада фаолликни давом эттирди[2].
Манбалар
- ↑ Броcкопп 2000, с. 41; Ал-Кинди 1912, сс. 148–51; Ибн Тагҳрибирди 1930, сс. 150, 153–54; Гордон эт ал. 2018, сс. 1198–99. Аccординг то Ибн Тагҳрибирди Аббад wас эвентуаллй cаптуред, сент то ал-Амин анд киллед, бут тҳис ис пробаблй ан эррор; Маделунг 1992, с. 226.
- ↑ Ал-Кинди 1912, сс. 154–55, 166, 167; Маделунг 1992, с. 226.
Адабиётлар
- Броcкопп, Жонатҳан Э.. Эарлй Малики Лаw: Ибн 'Абд ал-Ҳакам анд ҳис Мажор Cомпендиум оф Журиспруденcе. Леиден, Бостон анд Кöлн: Брилл, 2000. ИСБН 90-04-11628-1.
- Тҳе Wоркс оф Ибн Wадиҳ ал-Я'қуби: Ан Энглиш Транслатион. Леиден анд Бостон: Брилл, 2018. ИСБН 978-90-04-35621-4.
- Ибн Тагҳрибирди, Жамал ал-Дин Абу ал-Маҳасин Юсуф. Нужум ал-заҳира фи мулук Миср wа'л-Қаҳира, Волуме ИИ (Арабиc). Cаиро: Дар ал-Кутуб ал-Мисрийя, 1930.
- Ал-Кинди, Муҳаммад ибн Юсуф. Тҳе Говернорс анд Жудгес оф Эгйпт (Арабиc). Лейден анд Лондон: Э. Ж. Брилл, 1912.
- Маделунг, Wилферд. Религиоус анд этҳниc мовеменц ин медиэвал Ислам. Броокфиэлд: Ашгате/Вариорум, 1992. ИСБН 0-86078-310-3.