Abder
Бу мақолага бошқа бирорта саҳифадан
ишорат йўқ. (август 2024) |
Абдер (қадимги юнонча: Ἄβδηρος) — қадимги юнон мифологиясидаги қаҳрамон.
| қадимги юнонча: Ἄβδηρος | |
|---|---|
| Мифология | қадимги юнон |
| Юнонча ёзилиши | Ἄβδηρος |
| Лотинча ёзилиши | Абдерос |
| Жинс | эркак |
| Отаси |
турли афсоналарга кўра Посейдон, Гермес ёки Менетий |
| Боғлиқ персонажлар | Геракл, Диомед |
| Биринчи эслатма | Пиндарнинг "Абдеритам" пеани |
Абдернинг келиб чиқиши ва туғилган шаҳри ҳақида афсонанинг бир нечта версиялари мавжуд. Абдер эслаб ўтилган энг қадимий антик манбада, Пиндарда у денгизлар худоси Посейдон ва наяда Фрониянинг[1][2] ўғли деб айтилган. Псевдо-Аполлодорнинг сўзларига кўра, у Гермеснинг ўғли бўлиб, Опунт Локридасидан келиб чиққан[3], Птолемей Гефестионга кўра - Аргонавт Менетиунинг ўғли ва Патроклнинг укаси[4], Табула Фарнесиана - Фронияда туғилган[5][6].
Қадимги манбаларда Абдер фақат Диомед отларини ўғирлаш бо'йича Гераклнинг саккизинчи жасорати контекстида эслатиб ўтилган. Фракиялик бистонлар қабиласининг подшоҳи Диомед одамхўр отларнинг эгаси бўлиб, уларга бегоналарни ем қилар эди. Микен шоҳи Эврисфей Гераклга бу отларни ўз саройига олиб келишни буюрди. Псевдо-Гигин томонидан тақдим этилган бир тахминга кўра, Абдер, Геракл[4] қўлида вафот этган Диомеднинг хизматкори эди. Псевдо-Аполлодор, Катта Филострат ва бошқаларнинг ёзувларида турли хил ўзгаришларда акс этган классикага кўра, Абдер Гераклнинг хизматкори ва севгилиси эди. Геракл унга отларга қарашни буюрган. Қаҳрамон жанг билан банд бўлганида, отлар ўз назоратчисини[3][7][8][6][9] қиймалаб ташладилар.
Ҳалокат жойида ёки Абдернинг қабри ҳудудида Геркулес Абдера шаҳрига асос солди, шунингдек, марҳумнинг хотирасига бағишланган спорт мусобақаларини, жумладан, муштлаш, кураш, уларнинг комбинациясини ташкил қилди, "бир сўз билан айтганда, ҳамма нарса, лекин отлар билан эмас"[3][7][8][6][9].
Манбалар
- ↑ Пиндар 1980.
- ↑ Олдфатҳер 1918.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Псевдо-Аполлодор 1972.
- ↑ 4,0 4,1 Псевдо-Гигин Мифы 2000.
- ↑ Смитҳ 1873.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Тüмпел 1893.
- ↑ 7,0 7,1 Филострат 2009.
- ↑ 8,0 8,1 Страбон 1994.
- ↑ 9,0 9,1 Росчер & 1884—1890.
Адабиётлар
- Олдфазер У. А.[де]. Абдерос : [нем.] // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1918. — Бд. С ИИИ. — Кол. 14—15.
- Рошер В. Г. Абдерос // Аусфüҳрличес Лехикон дер гриэчисчен унд рöмисчен Мйтҳологиэ : [нем.] / Росчер Wилҳелм Ҳеинрич. — Леипзиг : Друcк унд Верлаг вон Б. Г. Теубнер, 1884—1890. — Бд. И. — Кол. 2—3.
- „Абде'рус“, А Диcтионарй оф Греэк анд Роман биограпҳй анд мйтҳологй. Лондон: Жоҳн Муррай, 1873.
- Тюмпель К.[де]. Абдерос : [нем.] // Паулйс Реаленcйcлопäдиэ дер cлассисчен Алтертумсwиссенсчафт. — 1893. — Бд. И, 1. — Кол. 23—24.
- Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека. Л.: Наука, 1972.
- Псевдо-Гигин. Мифы, Античная библиотека. СПб.: Алетейя, 2000. ИСБН 5-89329-198-0. [сайт ишламайди]
- Пиндар. Отрывки // Оды; Фрагменты / Пиндар; Вакхилид ; изд. подг. М. Л. Гаспаров.. — М. : Наука, 1980. — 503 с. — (Литературные памятники). — 50 000 экз.
- Страбон. География в 17 книгах. М.: Ладомир, 1994.
- Филострат (старший и младший). Картины. Каллистрат. Статуи. Феофраст. Характеры. Рязань: Александрия, 2009. ИСБН 5-94460-033-0.