Abu-d-Dahdoh sahifasining manbasini koʻrish

{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| name               = Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy
| known_for          = [[sahoba]]
}}

'''Abu-d-Dahdoh''' ({{lang-ar|أبو الدحداح}} — Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy) — [[sahoba]].

Manbalarda ismi ''Abu-d-Dahdoha ibn Dahdoha'' bo‘lgani ham aytiladi. Hayoti haqida maʼlumotlar ko‘p emas. Abdulloh ibn Mas’udning maʼlum qilishicha, [[Alloh|„Allohga]] yaxshi qarz beradigan kim bor?! Bas, toki unga berganini ko‘p marta ko‘paytirib bersa“<ref>{{Kitob manbasi|title=Qurʼoni karim „Baqara“ surasi, 245-oyat}}</ref> oyati nozil bo‘lganida Abu-d-Dahdoh [[Muhammad|Payg‘ambarning]] oldiga kelib: „Ey [[Rasululloh]] (s.a.v.)! [[Alloh]] bizdan qarz so‘raydimi?“, deb so‘raydi. „Ha“, degan javobni olganida Payg‘ambarning qo‘lini tutib, savobini faqatgina Allohdan kutgan holda, 600 tup [[xurmo]] daraxti bo‘lgan bog‘ini Allohga qarz sifatida berganini aytadi. So‘ng bog‘iga borib, u yerda bo‘lgan oilasiga bog‘ni Allohga qarz sifatida berganini aytib, bog‘dan chiqish kerakligini so‘raydi. Ushbu voqeadan so‘ng Payg‘ambar: „Abu-d-Dahdoh uchun [[Jannat|jannatda]] ko‘plab xurmo daraxtlari o‘smoqda“, — deydi.

Abu-d-Dahdohning mazkur xurmo bog‘ini Payg‘ambar undan qarz sifatida so‘ragani yoki boshqa sabablar bilan Alloh yo‘liga atagani ham rivoyat qilinadi.

Abu-d-Dahdohning qachon vafot etgani maʼlum emas. O‘limi vaqtida Payg‘amba uning nasli va vorislari haqida bilishga ansorlardan Osim ibn Adiyni tayinlaydi. Abu-d-Dahdohning nasli haqida maʼlumot topilmaganidan so‘ng, meros singlisining o‘g‘li Abu Luboba al-Ansoriyga berilgan. [[Uhud jangi|Uhud]] g‘azotida Payg‘ambarning [[shahid]] etilgani haqidagi xabar tarqaganida Abu-d-Dahdohning: „Muhammad (s.a.v.) vafot etgan bo‘lsalar, Alloh tirikdir, u hargiz o‘lmas“, deya [[Musulmonlar|musulmonlarga]] dalda bergani, o‘zi jangda Xolid ibn Valid tomonidan shahid etilgani ham naql qilinadi.

Quzoa qabilasining Baliy urug‘idan bo‘lgan Abu-d-Dahdoh yoki Abu-d-Dahdoha Sobit ibn Dahdoh va Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy orasida xurmo bog‘larini Alloh yo‘lida hiba qilib Payg‘ambar [[Duo|duosini]] olgani, ansorlarning himoyasida bo‘lgani, Rasululloh hayot bo‘lganida vafot etgani va merosxo‘rlari topilmagani kabi xususlarda o‘xshashlik bo‘lgani kuzatiladi. Hadislarda Abu-d-Dahdoh, Abu-d-Dahdoha yoki Ibn ad-Dahdoh kunyalari bilan zikr qilingan bu ikki sahoba, tabaqot kitoblarida ikki boshqa-boshqa shaxs sifatida ko‘rsatilsa-da, bitta shaxs bo‘lganlari yoki kunyalarining o‘xshashligi sababli bir-birlari bilan adashtirilganlari ehtimolga yaqin<ref>{{Kitob manbasi|title=Ислом энциклопедияси|year=2020-yil|language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]],|isbn=978-9943-59-267-4}}</ref>.

== Adabiyotlar ==

# Musnad. III, 146; V, 90, 95, 99; 
# Ad-Dorimiy. „Farāiz“. 27, 38; 
# Muslim. „Janāiz“. 89; 
# Abu Dovud. „Janāiz“. 44; 
# An-Nasoiy. „Janāiz“. 95; 
# Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. II, 281; III, 505; 
# Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 61; 
# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. I, 267; VI, 96-97; 
# Al-Qurtubiy. Al-Jāmi’. — Bayrut: 1408/1988. III, 155-156; 
# Ibn Hajar. Al-Isāba. I, 191; IV, 59; 
# Ash-Shavkoniy. Darr as-sahāba. 422-423; 
# Köksal. İslâm Tarihi (Medine). III, 173-174; 
# Raşit Küçük. „Ebü’d-Dahdâh“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 309-310.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Islom ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}

{{no iwiki}}