Abu

Абу, кенгайтирилганда Абу ал, Абу-л, Абул, Абу-л (абū, арабча: أبو‎‎; ёки абū'л), шунингдек, "аби" (родителний падеж шакли) — арабча „ота“ сўзи; арабча исмнинг бир қисми (куня), „фалончининг отаси“ деган маънони англатади. Яҳудийча „Аб“ га мос келади. Семит халқлари орасида „абу“ ёки „аби“ билан атоқли отлар анъанаси жуда қадимий бўлиб, қадимги Миср ёдгорликларида ўйилган номларда учрайди.

Тўнғич ўғил ёки қиз учун авлод қавмини, „ибн“ сўзи эса аждод қавмини ҳосил қилади. Мисоллар: Амру ёки Ҳасан исмли ўғилнинг отаси Абу-Амру ва Абул-Ҳасан деб номланиши мумкин; Амр ўғли ва Ҳасан отаси бўлган Зеид исмли киши Абу Ҳасан Зеид ибн Амру деб аталади.

Аёл авлодларининг исмлари „умм“ (умм), она сўзи билан ясалади.

Фойдаланиш мисоллари

Араблар орасида бу сўз кўплаб ўзига атоқли отларнинг бир қисми бўлиб, қуйидагиларни ифодалайди:

• отанинг ўғилга нисбатан ҳақиқий муносабати;
• метоним;
• ҳукмронлик, бирор нарсага эгалик қилиш.

„Абу“ сифатни ифодалаши мумкин, масалан:

• Абул-феда — вафо отаси, яъни содиқ;
• Абул-якзон — ҳушёрлик отаси, яъни хўроз;
• Абул-Хайр — эзгулик отаси.

„Абу“ лақабнинг, жумладан истеҳзоли лақабнинг бир қисми бўлиши мумкин, масалан:

• Абу-Энф — буруннинг отаси, яъни узун бурунли;
• Абу-Леҳие — соқолнинг отаси, яъни соқолли;
• Абу Сафир — ҳуштакнинг отаси, яъни ҳуштакчи.
• Суриялик ёзувчи Абу-Фаражнинг лақаби (Абу ал-Фараж) „ўйин-кулги отаси“ деб таржима қилинади.

Географик номлар: Абу-Симбел (бошоқ отаси), Абу-Даби (ғазал отаси), Абу-Грейб (қарға отаси).

Яҳудийча талаффуз

Яҳудийлар „абу“ сўзини „аб“ ёки „аби“ (юнонча ёзишда „ав“ ва „ави“) деб талаффуз қиладилар, шундан Авимелех (менинг отам шоҳ), Авишалом (менинг отам тинчлик, ором) ва бошқалар.

Яна қаранг

• Араб номи
• Аббо
• Список статей, названия которих начинаюця с „Абу-“

Адабиётлар

• Абу // Энциклопедический словарь, составленный русскими учёными и литераторами. СПб., 1861.

Ҳаволалар

• Абу // Энсиклопедический лексикон: В 17 т. — СПб.: Тип. А. Плюшара, 1835—1841.