Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Abu Luʼlua

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Абу Луълуа Фируз
أبو لؤلؤة فيروز‎
Таваллуди номаълум
Наҳованд, Эрон (катта эҳтимол билан)
Вафоти

тарихий: 644
Мадина, Арабистон


афсона: 644-йилдан кейин
Кошон, Эрон

Абū Луʾлуʾа Фīрūз (арабча: أبو لؤلؤة فیروز‎‎), ҳозирги форс тилидаги манбаларда Абу Луълу (ابولؤلؤ) ёки Фируз Наҳовандий (فیروز نهاوندی) номи билан ҳам аталади. 644-йилнинг ноябр ойида Рошидун халифаси Умарни (ҳ. 634–644) ўлдирган.

Форс ерлари араб-мусулмонлар томонидан забт этилганида Абу Лу’луа асирга олинган ва Рошидун халифалигининг пойтахти бўлган Мадина шаҳрига олиб келинган. Ўша пайтда араб бўлмаган асирларнинг шаҳарга кириши тақиқланган эди, бироқ Абу Лу’луа моҳир ҳунарманд бўлгани сабабли унга истисно тариқасида Мадинага киришга рухсат берилган. Абу Лу’луа халифа учун хизмат қилган. Нима сабабдан халифа Умарни ўлдиргани маълум эмас, аммо ўрта асрларга оид тарихий манбаларда бу ҳодиса солиқ можароси билан боғланади. Ривоятларга кўра, Абу Лу’луа халифадан ўзининг араб хўжайини ал-Муғийра ибн Шу’ба томонидан солинган солиқни бекор қилишини сўраган, аммо Умар бунга рад жавобини берган. Шунда Абу Лу’луа масжидда намоз ўқиётган халифага ҳужум қилиб, икки учли пичоқ билан уни оғир яралаган.

Тарихий манбаларга кўра, Абу Лу’луа Мадинада қўлга олиниб, қатл этилган ёки ўзи жонига қасд қилган. Бу ҳодисага жавобан, Умар ибн Хаттобнинг ўғли Убайдуллоҳ Абу Лу’луанинг қизини, шунингдек, Сосоний қўмондонларидан бири бўлган Ҳормузонни ва ал-Ҳира (Ироқдаги шаҳар)дан чиққан бир насроний эркакни ўлдирган. Бироқ Сафавийлар давридан бошлаб ёзилган кейинги афсоналарга кўра, пайғамбар Муҳаммаднинг жияни ва куёви, шиалар томонидан биринчи имом сифатида эъзозланадиган халифа Али Абу Лу’луани душманларидан қутқариб қолган ва Эроннинг Кошон шаҳрига кетишига ёрдам берган. Абу Лу’луа Кошон шаҳрида оила қурган ва умрининг қолган қисмини ўша ерда яшаган.

Адабиётлар