Adelbert Ames
Аделберт Амес (1835-йил 31 октябр — 1933-йил 13 апрел) америкалик денгизчи, аскар ва сиёсатчи бўлиб, Америка фуқаролар уруши даврида Иттифоқ армияси генерали сифатида алоҳида хизмат қилган. Радикал республикачи, у ҳарбий губернатор, АҚШ сенатори ва қайта қуриш давридаги Миссисипи штатида фуқаролик губернатори бўлган. 1898-йилда у Испания-Америка уруши пайтида Қўшма Штатлар армияси генерали сифатида хизмат қилди. У Миссисипи штати губернатори лавозимини 1992 йилнинг январида, Эймс лавозимини бўшатганидан 116 йил ўтиб, лавозимга киришган Кирк Фордис сайлангунга қадар ишлаган охирги республикачи эди.Фуқаролар урушининг охиргидан олдинги генерал офицери эди. У 1933-йилда 97 ёшида вафот этди [1] У бу жиҳатдан фақат 1938-йилда 100 ёшида вафот этган Аарон Даггетт томонидан узоқ умр кўрди. Бироқ, Даггетт кўнгиллиларнинг бригада генерали бўлганлиги сабабли, Эймс АҚШ ёки Конфедерация штатлари армиясида ўз унвонини эгаллаган сўнгги фуқаролар уруши генерали эди ва ўз фаолиятини бошлаган можародан омон қолган сўнгги генерал эди.
| Аделберт Амес | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1835-йил 31 октябр Шарқий Томастон (ҳозирги Рокленд), Мейн, АҚШ |
| Вафоти |
1933-йил 13 апрел (97 ёш) Ормонд Беач, Флорида, Америка Қўшма Штатлари |
Шахсий ҳаёт ва Карера

1835-йилда Мейн штатининг Нокс округида жойлашган Рокленд шаҳрида (ўша пайтда Шарқий Томастон номи билан машҳур бўлган) туғилган[2]. У Марта Бредбери Эймс ва денгиз капитани Жесси Эймснинг икки ўғлининг кенжаси эди [3] у кейинчалик Миннесота штатининг Нортфилд шаҳридаги Эймс тегирмонини (Малт-О-Меал ишлаб чиқарувчилари сифатида танилган) сотиб олди[4]. Аделберт Эймс ҳам денгизчи бўлиб ўсди ва қайчи кемасида турмуш ўртоғи бўлди, [5] ва у ҳам отасининг кемасида савдогар денгизчи сифатида қисқа вақт хизмат қилди.1856-йил 1 июлда у Ню-Ёркдаги Вест-Пойнтдаги Қўшма Штатлар ҳарбий академиясига ўқишга кирди; у беш йилдан кейин 1861-йил май ойида қирқ беш синфида бешинчи ўринни эгаллади[6]. Апрел ойида фуқаролар уруши бошланганлиги сабабли ўша йили иккита синф тугатилган эди. Эймснинг синфи одатдагидан бир ой олдин тугатган, иккинчи синф эса 1862-йилда тугатмоқчи бўлган, ўрнига 1861-йил 24 июнда битирганди [7]
Америка фуқаролар уруши
Кейин Эймс АҚШнинг 2-артиллериясига иккинчи лейтенант этиб тайинланди. Саккиз кундан кейин у биринчи лейтенант унвонини олди ва АҚШнинг 5-артиллериясига тайинланди[8]. Ўша июл ойида бўлиб ўтган Биринчи Булл Рун жанги пайтида Амес ўнг сонидан жиддий яраланган, аммо қуролларини ташлаб кетишдан бош тортган[9]. У 21 июл куни Манассасдаги ҳаракатлари учун маёр унвонига сазовор бўлган[2]. 1893-йилда Эймс у ерда ўйнаганлиги учун „Шон-шараф“ медалини олди[10].Кейинги баҳорда хизматга қайтган Эймс Вашингтон мудофаасининг бир қисми эди [11] У кейин ярим ороллар кампаниясида жанг қилди ва 5 апрелдан 4 майгача Ёрктаун жангида, Гейнс тегирмонидаги жангда қатнашди . 27 июн ва ўша июлда Малверн тепалигидаги жанг . Полковник томонидан Малверн-Хиллдаги хатти-ҳаракатлари учун Эймс мақтовга сазовор бўлди. Генри Ж. Ҳунт, Потомак армиясининг артиллерия бошлиғи ва у 1 июл куни подполковник унвонини оалди [8]Гарчи Амес зўр артиллерия офицерига айланган бўлса-да, у сезиларли мартабалар фақат пиёдаларда бўлишини тушунди. У Мейнга қайтиб келди ва пиёда аскарларнинг полк қўмондони сифатида комиссия олиш учун сиёсат билан шуғулланди ва 1862-йил 20 августда 20 -Мейн кўнгилли пиёдалар полкига қўмондонлик қилиш учун тайинланди [8] 20-Мейн Мериленд кампаниясида жанг қилди, аммо 17-сентябр куни захирада бўлган Антиэтам жангида кам ҳаракат кўрди. Ўша қишда Фредериксбург жангида Иттифоқнинг мағлубияти пайтида, Амес ўз полкини 13 декабрда Маре Ҳеигҳцга қарши сўнгги айбловлардан бирида бошқарган. 1863-йил май ойида Чанcеллорсвилле кампанияси пайтида Эймс маёрнинг ёрдамчиси сифатида кўнгилли бўлди . Ген. Жорж Г. Меаде, В корпус қўмондони эди .Эҳтимол, бу кадрлар бурчи ва унинг нуфузли Меаде билан яқинлиги натижасида, Эймс 1863-йил 20-майда , Чанcеллорсвилле жангидан икки ҳафта ўтгач, Иттифоқ армиясида бригада генерали лавозимига кўтарилди[8]. Эймс Потомак армиясининг ХИ корпусида бригада қўмондонлигини қабул қилиб, 20-Мейн қўмондонлигини подполковникга топширди. Ўша июл ойида Геттисбург жангида полкни тез орада шон-шуҳратга олиб келадиган Жошуа Л. Чамберлаин.
Геттисбургдаги ўз тажрибаси Чемберленнинг шон-шуҳратига эришмаган бўлса-да, Амес қийин шароитларда яхши ўйнади. Конфедерация генерал-лейтенантининг оммавий ҳужуми пайтида. Ричард С. Эwелл 1863-йил 1 июлда Амес бўлинмаси қўмондони бриг. Ген. Френсис C. Барлоу ўз бўлинмасини ХИ корпусининг бошқа элементлари олдида, ҳозирда Барлоw’с Кнолл деб номланувчи бироз кўтарилишгача кўчирди. Бу муҳим позиция тезда босиб олинди ва Барлоу яраланди ва қўлга олинди. Эймс бўлинма қўмондонлигини ўз зиммасига олди ва уни Геттисбург кўчалари бўйлаб чекинишда қабристон тепалигидаги жойга олиб борди. 2-июлда, жангнинг иккинчи кунида, Эймснинг калтакланган бўлинмаси Шарқий қабристон тепалигига маёр томонидан қилинган ҳужумнинг оғирлигини кўтарди. Ген. Жубал А. Эрта, лекин атрофдаги бирликларнинг ёрдами билан танқидий позицияни эгаллашга муваффақ бўлди. Бир пайтлар Амеснинг ўзи қўл жангида қатнашган. Жангдан сўнг, 20-Мейннинг эркаклари Эймсга ўзларининг ҳурмат белгиси сифатида жанговар байроқларини тақдим этишади.
Манбалар
- ↑ Wарнер, п. 6, „Тҳис ласт сурвивор оф тҳе фулл-ранк генерал оффиcерс он эитҳер сиде оф тҳе cонфлиcт …“; Эичер, п. 103, „… тҳе ласт сурвивинг субстантиве Cивил Wар генерал оффиcер.“
- ↑ 2,0 2,1 Энcйcлопедиа оф Wорлд Биограпҳй. Детроит: Гале. 1998
- ↑ Будианскй, пп. 64, 99.
- ↑ „Тҳе Амес Милл | НортҳфиэлдҲисториcал“. 2016-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 8-август.
- ↑ Wарнер, п. 5.
- ↑ Wест Поинт Оффиcерс ин тҳе Cивил Wар — Cласс оф Май 1861 Cивил Wар ин тҳе Эаст. Wеб. Ретриэвед Марч 12, 2016.
- ↑ Cрафтон, Луке. Тҳе Wест Поинт Cласс оф 1861 (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-01-13 санасида архивланган) Жануарй 23, 2012. Wеб. Ретриэвед Марч 12, 2016.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Эичер, п. 102.
- ↑ Будианскй, п. 65.
- ↑ Эичер, п. 102; Wарнер, п. 5.
- ↑ Wарнер, п. 6.