Adilsu
 | Бу мақола ўзбек тилининг имло қоидаларига мувофиқ ёзилмаган. Қаранг: ВП:ОРФО. |
Адилсу[1] (эски. Адил -Су ; қорачой-балқор Адил Суу) — Россиядаги дарё, Кабардин-Балқариянинг Элбрус тумани ҳудудидан оқиб ўтади. Баксан дарёси ирмоғи (Малка ирмоғи). Дарёнинг узунлиги 12 км, сув ҳавзаси майдони 98,7 км².
Дарё Жанкуат музлигидан бошланади. Оқим йўналиши шимоли-ғарбий[2]. Энг катта ирмоғи Шхелда дарёси бўлиб, худди шу номдаги музликдан оқиб ўтади. Ўнг қирғоғидан 155 км узоқликда Баксан дарёсига қуйилади.
Дарё ҳавзаси — Жанкуат, Башқара, Қашқатош, Шхелда каби кўплаб музликларни ўз ичига олади. Бундан ташқари, бир нечта минерал булоқлар[2] ва бир нечта номсиз кўллар ҳам бор[2].
Дарё юқори қисмидаги ўнг қирғоғида жойлашган қарағай ўрмонида советлар давридан бери Адил-Су дам олиш маскани бор. Шунингдек, маҳаллий тоғларда ҳалок бўлганлар хотираси учун ёдгорлик ўрнатилган. Дарё дарасида Шхелда, Элбрус ва Жан-Туган алп лагерлари ҳам жойлашган[2].
„Адилсу“ Қорачой- балқарчадан „Адил сув“ — „адил“ — гўзал, чиройли; „суу“ — сув; „чиройли дарё“ маъносини англатади. Яна бир маъноси — „Адила дарёси“[3].
Адилсу дарёси шарқда Адилсу дараси (Кой-Ауган-Ауш ва Гумачи довонлари орқали туташган), ғарбда эса Юсенги дарёси дараси билан чегарадош. Жанубда Грузия давлат чегараси ва Бош Кавказ тизмаси бўйлаб ўтади.
Сувга доир реэстр маълумотлари
Россия давлат сув реэстрига кўра, дарё Ғарбий Каспий ҳавзаси округига тегишли бўлиб, дарёнинг сув хўжалиги қисми Черек дарёсини инобатга олмаган ҳолда Баксан дарёсидир. Дарёнинг сув ҳавзаси — Терек ва Волга ўртасидаги Каспий денгизи ҳавзаси дарёларидир.
Манбалар
- ↑ Реэстр наименований географических обектов на территорию Кабардино-Балкарской Республики по состоянию на 16.11.2015
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Направление течения
- ↑ А. В. Твёрдый „А — Г“, . Топонимический словарь Кавказа. Краснодарское книжное издательство, 2006.