Adzva
Адзва (коми адз „тут“, ва „дарё“ — „тутилган дарё“) — Ненец автоном округи ва Коми Республикасидаги дарё, Уса дарёсининг ўнг ирмоғи (Печора бассейни). Унинг узунлиги 334 кмни, сув жамланмаси майдони 10600 км² ни ташкил этади.
У Ванюкти кўлидан (Вашуткин кўллари)дан келиб чиқади. Коми Республикаси ва Ненец автоном округи ҳудуди орқали Чернишев тизмаси бўйлаб Болшеземелская Тундраси бўйлаб оқади. Оғиздан 161-км узоқликда Усу (Печоранинг ирмоғи)га бориб қуйилади.
Адзвага 307 та ирмоқ келиб қуйилади, улар орасида энг каттаси Хоседаю (ўнгда) ҳисобланади. Бассейнда умумий майдони 353 км² бўлган 5332 та кўл мавжуд.
Қордан таъминланади, дарё оқими шимолдан жанубга йўналтирилганлиги сабабли, баҳорда тез-тез кучли тошқинлар бўлади. Октабр-ноябр ойларида эса музлайди. Муздан май кам ҳолларда июн ойида очилади.
Сёмга Адзвада тухум қўяди. У ерда балиқ овлаш мутлақо тақиқланган. Соҳил бўйлаб эни 1 км бўлган сув муҳофазаси ўрмон ҳудудлари барпо этилган.
Дарёнинг Ненец номи — Хирмор, Хирмор.
Архангелск вилояти ва Коми Республикаси чегарасида, яъни дарёдан унчалик узоқ бўлмаган жойда, табиий ёдгорлик — Пим-Ва-Шор термал булоқлари мавжуд. Адзва дарёсидаги Харутино манзилгоҳида тош артефактлар билан бирга трогонтерия филининг суяклари ҳам топилган [1] .
Дарё номидан келиб чиқиб, аҳоли пунктининг номи Адзвав ва Адзва деб аталади.
Манбалар
- ↑ Сериков Ю. Б. „Следы раннего палеолита на территории Среднего Зауралья“ (ру). cйберленинка.ру. Қаралди: 2019-йил 23-апрел. // Вестник археологии, антропологии и этнографии, 2015 № 4 (31)
Ҳаволалр
- Адзва // Болшая совецкая энсиклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-э изд. — М. : Совецкая энсиклопедия, 1969—1978.