Ahkom
| Ислом ҳақидаги тушунчаларнинг бир қисми |
| Усул ал-Фиқҳ |
|---|
| Фиқҳ |
| Аҳком |
| Юридик лавозимлар ва унвонлар |
|
Аҳком (аḥкāм, арабча: أحكام „қарорлар“, ḥукм (حُكْم) сўзининг кўплик шакли) исломий атама бўлиб, бир неча маънога эга. Қур’онда ҳукм сўзи ҳакамлик, ҳокимият ёки Худонинг иродаси маъноларида турлича қўлланади. Илк ислом даврида хорижийлар фақат Аллоҳнинг ҳукмини (арабча: حُكْمُ اللّهِ) қабул қилишларини эълон қилиб, унга сиёсий маънолар берадилар. Бу сўз ислом тарихи давомида ўзида янги маъноларни акс эттириб, дунёвий ижро ҳокимияти ёки суд қарорига нисбатан қўлланган[1].
Кўплик маъносида „аҳком“ одатда Қуръоннинг ўзига хос қоидаларига ёки фиқҳ методологиясидан фойдаланган ҳолда чиқарилган ҳуқуқий ҳукмларга ишора қилади[1]. Шариат ҳукмлари „бешта аҳком“ (ал-аҳкам ал-хамса) деб номланувчи: мажбурий (фарз ёки вожиб), тавсия этилган (мандуб ёки мустаҳаб), бетараф/жоиз (мубоҳ), қораланган (макруҳ), ва тақиқланган (ҳаром) беш тоифадан бирининг таркибига киради[2].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Жоҳн Л. Эспосито, эд (2014). "Ҳукм". Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Ислам. Охфорд: Охфорд Университй Пресс. ҳттп://www.охфордисламиcстудиэс.cом/артиcле/опр/т125/э890.
- ↑ Счачт, Жосепҳ. Тҳе Оригинс оф Муслим Журиспруденcе. Охфорд Университй Пресс, 1959 — 133-бет.