Aisso
Айхун ёки Аиссо — 826—827-йилларда Барселона, Аусона ва Жиронада қўзғолонга бошчилик қилган зодагон. Унинг шахси аниқ эмас.
Аиссо ё тахтдан ағдарилган граф Берàнинг собиқ лейтенанти бўлган гот эди, ё араб (Ойсун ибн Сулаймон ибн Яқзон ал-Арабий) — Франк қўшинлари томонидан Жиронада асир олиниб, Ахенда қамалган Сулаймон ал-Арабийнинг ўғли, деб ҳисобланади[1].
Септиманиялик Бернат Барселона графи этиб тайинлангач, Аиссо янги графга қарши қўзғолонга қўшилди. Фақат Аусона графлигидаги Рода де Тер қал’аси қаршилик кўрсатди ва қўзғолончилар томонидан вайрон қилинди. Кўплаб гот зодагонлари Аиссо ҳамда Берàнинг ўғли, Расез ва Конфлент графлари Гуиллемó (ёки Гуиллемундус) га қўшилдилар.
Аиссо Каталониянинг марказидаги таянчидан туриб Сердан графлиги ва Валлéс минтақасига рейдлар уюштирди. Ёш граф Бернат императордан, шунингдек айрим маҳаллий гот зодагонлари ёки „Ҳиспани“дан (826) ёрдам сўради ва олди.
Бу қаршиликка дуч келган Аиссо франклар билан тенглашадиган ягона куч — Кордова амирига мурожаат қилди. У Абдураҳмон ИИ дан ёрдам сўраш учун укаси бошчилигида элчилик юборди. Амир ўз генерали Убайдуллоҳни (Абу Марвон номи билан ҳам танилган) юборди; у 827-йил май ойида Сарагосага етиб келди. У ердан унинг қўшинлари Барселона графлиги ҳудудига кириб, ўша ёз охирларида Барселона шаҳрига етиб борди. Шаҳар муваффақияциз қамал қилинди, бироқ атроф ҳудудлар талон-торож этилди. Сўнг қўшин Жиронага йўл олиб, у ер 827-йил 10-октябрда ҳужумга учради.
Тақуводор Людовик И мусулмонлар рейди ҳақида эшитгач, ўғли Аквитаниялик Пепин Ига ҳамда графлар Турлик Гюго ва Орлеанлик Матфредга қўшин тўплашни буюрди. Бироқ сафарбарлик суст кечди ва қўшин тузилгунига қадар Абу Марвон аллақачон жанубга қайтаётган эди. Исёнчилар 826-йилда улар билан бирга қочиб кетдилар. Аиссо эҳтимол Кордовада паноҳ топган, у ерда кейинчалик фитнадан шубҳаланган амирнинг буйруғи билан ўлдирилган[манба керак]. Гуиллемó ҳам умрининг қолган қисмини Кордовада сургунда ўтказди.
Манбалар
- ↑ Жорди Ауладелл. „Аиссó и Гуиллемó, уна револта наcионал а ла Cаталуня Велла дел сегле ИХ“ (cа). Фундаcиó д'Эстудис Ҳистòриcс де Cаталуня (2009-йил 9-июл). 2016-йил 29-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 3-декабр.