Aken
Акен (миср. Жқн „ҳимоячи“) — ўликларнинг руҳларини дарё бўйлаб Месекет қайиғида ер ости дунёсига олиб борган қадимги Миср худоси.
Марҳум Иалу қирғоқларига келиш учун ибодат қилганига қарамай, бу унинг ҳаёти давомида қилган ишлари, ибодатлари ва худоларга қилган қурбонликлари билан олдиндан белгилаб қўйилган. Шу сабабли Акеннинг мустақил шахси йўқ эди, бу худо учун диний марказлар йўқ эди, гарчи у „Ўликлар китоби“ да бир неча бор эслатиб ўтилган бўлса-да[1].
Қадимги Миср мифологиясига кўра кейинги ҳаёт Дуатнинг умумий майдонидан (оддий одамлар учун) ва қулайроқ Иалудан (солиҳлар ва танланганлар учун) иборат эди. Акеннинг пайдо бўлиши даврида Анубис шунчаки балзамлаш худосига айланди ва Осирис, гарчи у ер ости дунёсининг қироли бўлса ҳам, фақат Иалу ҳудуди унинг назорати остида эди. Демак, Акен бутун Дуатни бошқарган.
Акен одатда қайиқнинг орқа томонида турган ва рулни бошқарадиган қўчқор бошли одам сифатида тасвирланган. Летополис шаҳри унинг ибодатининг асосий марказига айланди, у ердан, эҳтимол, бу худога сиғиниш тарқалган ва Ўрта ер денгизи афсоналарида мустаҳкамланган. Қадимги юнон мифологиясида Акен ташувчи Харонга мос келади.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Египетские боги[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
Адабиётлар
- Чегодаэв, М.А. Қадимги Миср ўликлар китоби — таржима ва шарҳлар парчалари // Тарих саволлари. 1994. Но 8. С. 145-163; 9-сон, 141-151-бетлар.