Al-Andalusiy
Ал-Андалусий (арабча: الأندلسي; шунингдек Ал-Андалуси, Ал-Андалоуси, Эл-Андалоусси, Эл Андалоусси, Ландоулси ёки Ландолси) — араб тилидаги фамилия бўлиб, у Шимолий Африка мамлакатларида (асосан Марокаш, Жазоир ва Тунис) кенг тарқалган. Сўзма-сўз маъноси „андалусий/андалусиялик“ бўлиб, у ўз келиб чиқиши ёки насабини ал-Андалусдан (Иберия ярим оролининг арабча номи) ёки ҳозирги замондаги Андалусия минтақасидан эканини билдиради. Андалус маданияти Сурия араб маданиятидан кучли таъсир олган, ва ал-Андалусда бўлган араб қабилаларининг кўпчилиги аслида суриялик ёки яманлик келиб чиқишга эга эди. Ал-Андалусий қуйидагиларга нисбатан қўлланиши мумкин:
- Ибн Арабий
- Мусо ибн Маймун, андалусий сефарад яҳудий раввини ва файласуфи, унинг арабча тўлиқ исми Абу Имрон Мусо ибн Маймун ибн Убайдуллоҳ ал-Қуртубий ал-Андалусий ал-Исроилий бўлган, асл келиб чиқиши Кордовадан
- Ибн Божа
- Ибн Рушд, кўпинча лотинча шаклда Аверроэс деб юритилади
- Ибн Туфайл ал-Қайсий ал-Андалусий, андалусий мусулмон алломаси
- Абу ас-Салт ал-Андалусий, лотин тилида Албузале номи билан танилган, фармакология, геометрия, Аристотел физикасига ва астрономияга оид асарлар ёзган андалусий араб алломаси
- Ибн Зуҳр, анъанавий равишда лотинча Авензоар номи билан маълум
- Ибн Халдун
- Ал-Қуртубий
- Абу Ҳайён ал-Андалусий
- Ибн ал-Барақ ал-Андалусий
- Абу Мадян ал-Андалусий, андалусий араб сўфий мутасаввифи, буюк сўфий шайх ва Ибн Арабийнинг устозларидан бири
- Жаъфар ибн Али ибн Ҳамдун ал-Андалусий, Фотимийларнинг Мъсила шаҳри ҳокими
- Ибн Ҳазм ал-Андалусий
- Ибн Саид ал-Мағрибий, шунингдек Ибн Саид ал-Андалусий номи билан ҳам танилган, 12–13-аср араб географи, тарихчиси ва шоири, асл келиб чиқиши ал-Андалусдан
- Муҳаммад ибн Ҳани ал-Андалусий ал-Аздий, одатда Ибн Ҳани деб аталади, андалусий исмоилий шиа шоири ва Фотимий халифаси ал-Муиззнинг саройдаги бош шоири бўлган
- Ибн Абдулбарр ан-Нумарий ал-Андалусий
- Ибн ал-Фарадий
- Ибн ал-Байтор
- Ибн Ҳайён ал-Андалусий
- Ибн Жузайй
- Абу Ҳафс Умар ал-Иқритиший
- Ибн Атийя
- Ал-Ғизолий
- Ас-Соҳилий
- Ибн ар-Раққам ал-Андалуси
- Ибн ас-Саффор ал-Андалуси
- Саид ал-Андалусий
- Абу ал-Валид ал-Бажий
- Ибн Луббал ал-Шариший (тўлиқ исми: Абу ал-Ҳасан Али ибн Аҳмад ибн Али ибн Луббал ал-Қурайший ал-Андалусий), Жерез де ла Фронтерадан чиққан ((арабча: شريش)) андалусий уламо ва шоир
- Ибн аз-Заққоқ, баъзан нотўғри равишда ал-Мурсий деб аталади (12-аср), андалусий шоир
- Ибн Арфа Рос, тўлиқ исми Бурҳониддин Абу ал-Ҳасан Али ибн Мусо ибн Абу ал-Қосим ал-Ансорий ал-Андалусий бўлган
- Яийш ибн Иброҳим ал-Андалусий ал-Умавий
- Абу ал-Мажд ибн Абу ал-Ҳакам, Суриянинг Дамасқ шаҳрида яшаган Ислом олтин даври андалусий араб табиби, мусиқачиси ва мунажжими
- Абу ал-Хайр ал-Ишбилий (11-аср), агроном
- Муҳйиддин ал-Мағрибий ал-Андалусий, Ислом олтин даврининг андалусий мунажжими, астрологи ва математиги
- Реcемундус (арабча: Роби ибн Сид ал-Усқуф ёки Роби ибн Зайд, кастияча: Ресемундо) — 10-аср ўрталарида мозараб Элвира епископи ва Кардова халифасининг котиби
- Муҳаммад ал-Идрисий, мусулмон географи ва картографи
- Абу Бакр ибн ал-Арабий, ал-Андалусдан чиққан моликий фиқҳ олими ва қозиси
- ал-Ишбилий Абу Муҳаммад Жобир ибн Афлаҳ (1100–1150), мусулмон мунажжими ва математиги
- Абу Закариё ал-Ишбилий, Ибн ал-Аввам деб аталувчи (12-аср охири), мусулмон агрономи
- Абу Ишоқ ал-Битружий ал-Ишбилий (тахминан 1204-йилда вафот этган), мусулмон мунажжими ва қозиси
- Ибн ал-Ҳаим ал-Ишбилий (тахминан 1213-йиллар), мусулмон мунажжими ва математиги
- Абу Ҳажжаж Юсуф ибн Муҳаммад ал-Балавий ал-Андалусий, 12–13-аср андалусий уламоси ва тилшуноси, у 1166-йилда Ҳаж (зиёрат)га йўл олаётиб шаҳарни зиёрат қилган чоғида Искандария маёғига оид батафсил тасвир қолдирган
- Али бин Иброҳим ал-Андалусий (1654-йилда вафот этган), Саадийлар даврида яшаган марокашлик табиб ва тиббиёт муаллими
- Ҳожжи Мусо Жамиро ал-Андалусий ал-Гарнатий, Ғар ал-Милҳдаги Борж ал-Вистаний қалъасининг меъмори
- Абу Имрон Мусо ибн Туби ал-Ишбилий (14-аср), яҳудий араб шоири
- Аббад Жавод ал-Андалусий
- Муҳаммад Аббад ал-Андалусий
- Аҳмад Ландолсий, тунислик актёр
- Нуҳа Ландулсий, тунислик оғир атлетикачи