Al-Chibayish
Ал-Чибайиш — Ироқ жанубидаги Зиқар муҳофазотининг Ал-Чибайиш туманидаги Фурот дарёси бўйида жойлашган шаҳарча. Шаҳарча жойлашган туман ҳам айни шу номда номланган.
Ал-Чибайиш الجبايش | |
|---|---|
| Шаҳарча | |
 | |
| Мамлакат | Ироқ |
| Муҳофазот | Зиқар муҳофазоти |
| Туман | Ал-Чибайиш тумани |
| Маркази баландлиги | 9 м |
| Аҳолиси (2014) |
36,100[1] |
| Вақт минтақаси | УТCАСТ +3 |
| Почта индекс(лар)и | 09640 |
Ал-Чибайишда асосан Бени Исад қабиласининг кўл араблари истиқомат қилади. Ал-Чибайиш тарихан кўл араб халқи учун муҳим марказ ва анъанавий машуф қайиқлари ясаш маркази бўлган[2].
Тарихи
Ал-Чибайишда тарихан араблар билан биргаликда мандаийлар жамоаси ҳам яшаган. 1895-йилда мандаий руҳонийси Шайх Саҳон ибн Шайх Сагар (арабча Сақар) Ироқдаги Чабойиш яқинида ҳибсга олиниб, Басрада қамоққа ташланган. У Жосим ал-Хайюн (Бану Асад қабиласидан, Ал-Мунтафиққа алоқадор энг йирик қабилалардан бири) бошчилигидаги араб қабилалари қўзғолонини қўллаб-қувватлаганликда, шунингдек, жиянини ўлдирганликда айбланган. Британия ҳукуматига руҳонийни озод қилиш учун ариза топширилган. Инглизлар Шайх Саҳонга ёрдам беришга ҳаракат қилган бўлсалар-да, у озод қилинмай, 1898-йилда қамоқда вафот этган[3].
Ал-Чибайиш ироқлик антрополог Шокир Мустафо Салимнинг 1955-йилдаги „Фурот делтасининг ботқоқлик аҳолиси“ номли этнографик тадқиқоти мавзуси эди[4].
Ал-Чибайишда 1955-йил ҳолатида 11 мингга яқин аҳоли истиқомат қилган[4]. Саддам Ҳусайннинг Месопотамия ботқоқларини қуритиб, кўл арабларига қарши жанговар вертолётлар орқали зўравонлик кампанияси натижасида Ал-Чибайиш аҳолиси 2003-йилга келиб 6000 нафардан ҳам камайиб кетди[5]. Бироқ, 2001-йилдан 2009-йилгача аҳоли сони қайта тикланиб, беш баравар кўпайди. Ўшанда аҳоли сони тахминан 30 416 нафарга етган[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Бринкҳофф, Тҳомас „ИРАҚ“. cитйпопулатион.де (2015-йил 1-июл). Қаралди: 2018-йил 27-июл.
- ↑ Кубба, Сам. Тҳе Ирақи Маршландс анд тҳе Марш Арабс: Тҳе Ма'дан, Тҳеир Cултуре анд тҳе Энвиронмент. Транс Паcифиc Пресс, 2011 — 68-бет. ИСБН 9780863723339.
- ↑ Абдуллаҳ, Тҳабит А.Ж. (2018). "Тҳе Мандаэан Cоммунитй анд Оттоман-Бритиш Ривалрй ин Лате 19тҳ-Cентурй Ирақ: Тҳе Cуриоус Cасе оф Шайкҳ Ṣаḥан". Жоурнал оф тҳе Эcономиc анд Соcиал Ҳисторй оф тҳе Ориэнт (Брилл) 61 (3): 396–425. ИССН 00224995. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/26572309. Қаралди: 2023-07-05.Ал-Чибайиш]]
- ↑ 4,0 4,1 سليم, شاكر مصطفى. الچبايش: دراسة انثروبوجية لقرية في أهوارالعراق (ар). بغداد: جامعة بغداد, 1956.
- ↑ Моҳаммад, Аҳмед. „الاهوار: الأهوار ترفض الاندثار وسكانها يتكيّفون مع النزوح الدائم بحثاً عن المياه“. جريدة المدى (2012-йил 13-май). Қаралди: 2018-йил 9-декабр.
 | Ироқ географиясига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |