Al-Hadiy Ali
Ал-Ҳадий Али (1345/46 – 1432-йил 6-сентабр) Ямандаги зайдийлар давлатига даъвогарлик қилган, 1393-йилдан 1432-йилгача бошқа бир шаҳзодага рақиб сифатида ўзини имом деб кўрсатган шахс эди.
Али ибн ал-Муайяд имом Ал-Ҳадий Яҳё (1239-йилда вафот этган) нинг бешинчи авлод авлоди эди[1]. 1391-йилда имом ан-Носир Муҳаммад Солиҳ ад-Дин вафотидан сўнг унинг ўғли Ал-Мансур Али билан бошқа даъвогар Ал-Маҳдий Аҳмад ибн Яҳё ўртасида кураш бошланди. Ал-Мансур 1392-йилда рақибини қамоққа ташлади, бироқ шундан кейин Али ибн ал-Муайяд унга қарши чиқди ва ал-Ҳадий Али фахрий (тахаллус) номини олди. Қарийб 40-йил давом этган имомат даврида у одатда жанговар ислоҳотчи сифатида мужаддид би-сайфиҳи деб улуғланган ва 1436-йилда вафот этган Ал-Мансур Алининг соясида қолган. Шунга қарамай, Ал-Ҳадий Алининг ўз тарафдорлари бўлган ва баъзилар томонидан у ҳам мужаддидлардан бири сифатида эътироф этилган[2].
Ал-Ҳадий Али 1410–11-йилларда Расулийлар подшоҳи ан-Носир билан совғалар алмашган. Бу сунний ва зайдий ҳукмдорлар ўртасидаги ноодатий ҳурмат ифодаси эди. ҳамкорлик 1417-йилда имом ал-Дарам қалъасини эгаллашга уринганида кескин якун топди. Бироқ Расулийлар қўшини унинг аскарларини мағлубиятга учратиб, уларни Маъриб жанубидаги Вади Жубан томонга қувиб юборди. Ниҳоят, 1421-йилда тинчлик тикланди[3]. Ал-Ҳадий 1432-йилда вафот этиб, ўн нафар ўғил қолдирди, улардан ал-Ҳасан (1401–1486) йирик олим бўлди. Ўз навбатида, ал-Ҳасаннинг ўғли Ал-Ҳадий Изз ад-Дин 1474–1495-йилларда зайдий имоматини бошқарган[4].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Тҳе лине оф десcент ис: ал-Ҳади Яҳя – Али – Муҳаммад – Жибрил – ал-Му’айяд – ал-Ҳади Али; сеэ Имам Заид бин Али Cултурал Фоундатион, ҳттп://www.избаcф.орг/паге_дисплай.пҳп?боок_ид=37&паге_нум=51 (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-07-26 санасида архивланган) .
- ↑ Элла Ландау-Тассерон, 'Зайди Имамс ас Ресторерс оф Религион; Иҳя анд Таждид ин Зайди Литературеъ, Жоурнал оф Неар Эастерн Студиэс 49:3 1990, п. 260.
- ↑ Барбара Cрокен, Забид ундер тҳе Расулидс оф Емен, 626-858 АҲ/1229-1454 АД. ПҳД тҳесис, Ҳарвард, 1990. п. 172-3.
- ↑ Маделеине Счнеидер, 'Деух éтудес д'éпиграпҳиэ арабеъ, Жоурнал асиатиқуэ 275 1987, п. 234.
| Ўтмишдоши: Ал-Маҳдий Аҳмад ибн Яҳё |
Зайдий Яман имоми 1392–1432 |
Вориси: Ал-Мансур Али ибн Солиҳ ад-Дин |