Al-Shanfara
Ал-Шанфара (арабча: الشنفرى; тахминан милодий 525-йилда вафот этган) — шоир, машҳур „Ламийят ал-Араб“ шеърининг муаллифи[1]. Шоир жамиятдаги иккиюзламачиликни четдан туриб танқид қилган.
Ҳаёти
Ал-Шанфара „лаблари катта“ деган маънони англатади[2]. Унинг тўлиқ исми Собит ибн Молик[2] ёки Собит ибн Авс бўлиши мумкин[3]. Ал-Шанфара Яманнинг ал-Азд қабиласига ёки ал-Хазраж уруғига мансуб бўлган бўлиши мумкин[4]. Баъзилар шоирнинг оналари африкалик бўлган арабларга нисбатан қўллланиладиган аъробат ал-араб (араб қарғалари) деб аталувчи кишилар гуруҳига кирганлигини айца[2], яна бошқалар унинг ушбу гуруҳга киритилишига қарши баҳслашадилар[5], олим Бернард Леwиснинг фикрича эса, бу фикрлар қарама-қаршилиги дастлабки манбаларда келтирилган саъалик ва аъробат ал-араб ўртасидаги чалкашлик билан боғлиқ ҳисобланади[6].
Ал-Шанфара тахминан 525-йилда вафот этган[3]. Бир қанча маълумотларга кўра, ал-Шанфара Ҳарам ибн Жобирни ўлдиргани учун ундан қасос олиш мақсадида ўлдирилган. Ярим кечаси Ҳарам ибн Жобирнинг укаси ва икки ўғли пистирмага тушиб, ал-Шанфарани боғлаб, ўзларининг қабиласига олиб кетишган.
Мероси
Ал-Шанфара номи 1033-йилда Мааррий томонидан ёзилган „Ресалат ал-Гҳуфран“ асарида келтирилган. Асарда тасаввурий дўзах сафари чоғида Мааррийни танқид қилган шайх Тааббата Шарран ҳамда ал-Шанфарага дуч келади[7][8].
Манбалар
- ↑ Сезгин 1975.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Арази 1997.
- ↑ 3,0 3,1 Беэстон эт ал. 1983.
- ↑ Мансоур 2005.
- ↑ Кҳулайф 1978.
- ↑ Леwис 1985.
- ↑ Аллен 2005.
- ↑ Ничолсон 1900.
Адабиётлар
Анъанавий
- Тҳе Муфаддалият; ан антҳологй оф анcиэнт Арабиан одес Лялл: . Охфорд, Cларендон Пресс, 1918.
Замонавий
- Аллен, Рогер. Тҳе Арабиc Литерарй Ҳеритаге: Тҳе Девелопмент оф иц Генрес анд Cритиcисм. Cамбридге Университй Пресс, 2005. ИСБН 0-521-48525-8.
- Арази, Алберт (1997). "Ал-Шанфара". Энcйcлопаэдиа оф Ислам. 9 (2 нашри). Леиден: Брилл Публишерс. 301–303 б. ИСБН 9004104224. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/ал-шанфара-CОМ_1035?ланг=эн.
- „Баcкгроунд Топиcс“, Арабиc Литературе то тҳе Энд оф тҳе Умайяд Период А. Ф. Л. Беэстон: . Cамбридге Университй Пресс, 1983. ИСБН 0521240158.
- Кҳулайф, Юсуф. الشعراء الصعاليك في العصر الجاهلية, 3 (ар), Дар ал-Ма'ариф, 1978.
- Леwис, Бернард (1985). "Тҳе Cроwс оф тҳе Арабс". Cритиcал Инқуирй 12 (1): 88–97. дои:10.1086/448322. ИССН 0093-1896. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_cритиcал-инқуирй_аутумн-1985_12_1/паге/н95.
- Мансоур, Wисам (2005). "Ал-Шанфара'с Ламийяту'л Араб анд тҳе Ҳоррорс оф Десерт Травеллинг". Анкара Üниверситеси Дил ве Тариҳ-Cоğрафя Факüлтеси Дергиси 45 (2): 45–57. дои:10.1501/Дтcфдер_0000000929. ҳттп://дергилер.анкара.эду.тр/дергилер/26/1007/12214.пдф.
- Ничолсон, Рейнолд А. (1900). "Тҳе Рисāлату'л-͟Г͟ҳуфрāн: Бй Абū'л-'Алā ал-Ма'аррī". Тҳе Жоурнал оф тҳе Роял Асиатиc Соcиэтй оф Греат Бритаин анд Иреланд: 637–720. ИССН 0035-869Х.
- Сезгин, Фуат. Гесчичте дес арабисчен Счрифттумс: Бд. 2, Поэсиэ Бис cа. 430 Ҳ.. Леиден: Брилл, 1975.
- Стеткевйч, Сузанне Пинcкней (1986). "Арчетйпе анд Аттрибутион ин Эарлй Арабиc Поэтрй: Ал-Шанфарā анд тҳе Лāмийят ал-'Араб". Интернатионал Жоурнал оф Миддле Эаст Студиэс 18 (3): 361–90. дои:10.1017/С0020743800030518. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_интернатионал-жоурнал-оф-миддле-эаст-студиэс_1986-08_18_3/паге/н107.
- Cлассиcал Арабиc Поэтрй: 162 Поэмс фром Имрулкаис то Ма'рри Туэтей: . Лондон: КПИ, 1985.