Ал-Жануб стадиони (арабча: استاد الجنوب‎‎), илгари Ал-Вакраҳ стадиони (арабча: استاد الوكرة‎‎) номи билан аталган, Қатарнинг Ал-Вакра шаҳрида 2019-йил 16-майда очилган томга ёпиладиган футбол стадиони. Бу 2022-йилда Қатарда бўлиб ўтадиган футбол бўйича жаҳон чемпионати учун саккизта стадион орасида „Халифа“ халқаро стадиони таъмирдан кейин иккинчиси бўлди.[1] У ироқлик архитектор Заҳа Ҳадид томонидан АЭCОМ фирмаси билан биргаликда ишлаб чиқилган.[2]

Ал-Жаноуб Стадиум
Тўлиқ номи ملعب الجنوب
Жойи Ал Wакраҳ, Қатар
Координаталари 25°09′35.2″Н 51°34′26.7″Э / 25.159778°Н 51.574083°Э / 25.159778; 51.574083
Қачон очилган 2019-йил 19-май
Эгаси Қатар Фоотбалл Ассоcиатион
Меъмор Заҳа Ҳадид
Ҳажми 40,000
Майдон эгалари
Ал-Wакраҳ Спорц Cлуб

Стадион эгри чизиқли постмодернистик ва нео-футуристик дизайнга эга. Томнинг кўриниши Форс кўрфазининг оқимлари орқали ўтувчи минтақадаги марварид ғаввослари томонидан ишлатиладиган анъанавий Дҳоw қайиқларининг елканларидан илҳомланиб қурилган.[3]

Бу Қатар Юлдузлар лигаси учун ўйинлар ўтказиладиган Ал-Вакраҳ СC футбол клубининг расмий қароргоҳи бўлади. Стадион сиғими 40 000 ўринга тенг, жаҳон чемпионатидан сўнг бу кўрсаткич икки баравар камайиб, 20 мингга тушиши кутилмоқда.[4]

Тарихи

2020-йилги ОЧЛ финали, Ал Жануб стадиони

Қатар 2010-йилда 2022-йилги футбол бўйича жаҳон чемпионатига мезбонлик қилиш учун танланган. У биринчи мусулмон давлати ва Яқин Шарқдаги жаҳон чемпионатига мезбонлик қилган биринчи давлатга айланади.[5] Қатарда аввал кубок учун спорт имкониятлари йўқ эди ва шу сабабли кубокга тайёргарлик кўриш учун 8 та янги стадион қурилиши кутилмоқда.[6]

Стадионда 2019-йилнинг 16-май куни, „Ал Садд“ ва „Ал-Дуҳаил“ жамоалари ўртасидаги 2019-йилги Амир кубоги финалида 38,678 кишилик томошабинлар олдида ўйин ўтказилди ва бу „Ал Кҳалифа“ халқаро стадионидан кейин қуриб битказилган иккинчи стадионга айланди.[7] Ушбу учрашувда Қатар амири (давлат раҳбари) шайх Тамим бин Ҳамад Ол Соний иштирок этди.[8][9]

2020-йил декабр ойида „Ал Жануб“ стадиони 2020-йилги Осиё Чемпионлар Лигаси финалига мезбонлик қилди.[10]

Стадионда 2021-йилги ФИФА Араб Кубоги доирасида олтита ўйин бўлиб ўтди.[11]

Дизайн

Стадион архитектор Заҳа Ҳадид ва унинг Заҳа Ҳадид Арчитеcц архитектура фирмаси томонидан лойиҳалаштирилган.[12] Заҳа Ҳадид Арчитеcцнинг таъкидлашича, „Стадион шаҳар кенгайтмасининг марказида жойлашган бўлиб, стадионда ўйин режа қилинмаган кунларда стадионда ва унинг атрофида жамоатчилик асосидаги тадбирларни ташкил этиши учун яратилган“.[13]

Дизайнерларнинг фикрига кўра, у Форс кўрфазининг оқимлари орқали ўтадиган минтақадаги марварид ғаввослари томонидан ишлатиладиган анъанавий Дҳоw қайиқларининг елканларидан илҳомланган.[14][15] Эгри чизиқли том ва ташқи кўриниш Ал-Вакраҳнинг денгизчилик тарихига ишора қилади ва томошабинларга кемада бўлиш ҳиссини беради.[16] Кема корпусига ўхшаб, эгилган тўсинлар томни ушлаб туради.[17] Стадионнинг томи ёпиладиган бўлиб, плитли ПТФЕ мато ва кабеллардан ясалган, том ёйларининг узунлиги 230 метрни ташкил қилади.[18]

Совутиш тизими Қатарнинг иссиқ ва қурғоқчил иқлими туфайли стадион фойдаланувчиларининг ҳаддан ташқари қизиб кетишининг олдини олади. У томошабинлар жойларини 18 °C гача ва ўйин майдонини 20 °C гача совутишга қодир.[19] Қатар Деливерй & Легаcй Олий қўмитаси (СC) маълумотларига кўра, „микроиқлимнинг батафсил таҳлили арена шаклини, аэродинамика ва томнинг оптимал соясини кўрсатди, у минимал миқдордаги шишани ўз ичига олган ва ҳарорат бошқарувига катта ҳисса қўшган.“[20]

Имкониятлар

Спорт мажмуаси сузиш ҳавзалари ва курортлари бўлган кўп хонани ва яшил томли савдо марказини ўз ичига олади. Стадионга кириш яшил ландшафтли ҳудудда бўлади.

Ал Жануб стадиони билан бирга мактаб, тўй саройи, велоспорт, от миниш ва югуриш йўлаклари, ресторанлар, бозорлар ва спорт заллари қурилиши режалаштирилган.[21]

Таъмирлаш ишлари

2022-йилги ФИФА Жаҳон чемпионатидан сўнг, Ал Жануб стадиони ўриндиқлар сиғими икки баробарга, 40 000 дан 20 000 гача камайтирилгандан сўнг ҳозирги Сауд бин Абдулраҳмон стадиони ўрнига Ал-Вакраҳ спорт клубининг уйига айланади ва Қатар Юлдузлар Лигаси учун фойдаланилади.„Ал Жаноуб Стадиум / Заҳа Ҳадид Арчитеcц“ (инглизча). АрчДаилй (18-май 2019-йил). Қаралди: 11-июн 2019-йил.</реф> Қатар Деливерй & Легаcй бўйича Олий қўмитаси стадион ўриндиқларининг қолган ярми спорт инфратузилмасига муҳтож ривожланаётган мамлакатларга совға қилинишини даъво қилди.[22][23]

2022-йилги ФИФА Жаҳон чемпионати

Ал Жануб стадиони 2022-йилги футбол бўйича жаҳон чемпионатида еттита ўйинга мезбонлик қилади.

Сана Вақт 1-жамоа Натижа 2-жамоа Босқич Томошабинлар
2022-йил 22-ноябр 22:00  Франсия 4-1  Австралия Д гуруҳи
2022-йил 24-ноябр 13:00   Швейсария 1-0  Камерун Г гуруҳи
2022-йил 26-ноябр 13:00  Тунис 0-1  Австралия Д гуруҳи
2022-йил 28-ноябр 13:00  Камерун 3-3  Сербия Г гуруҳи
2022-йил 30-ноябр 18:00  Австралия -  Дания Д гуруҳи
2022-йил 2-декабр 18:00  Гана -  Уругвай Ҳ гуруҳи
2022-йил 5-декабр 18:00 Э гуруҳи ғолиблари - „Ф“ гуруҳи 2-ўринлари 16-тур

Манбалар

  1. ↑ „Амир инаугуратес Ал Жаноуб Стадиум“. тҳепенинсулақатар.cом (17-май 2019-йил). Қаралди: 22-март 2022-йил.
  2. ↑ „Ал Жаноуб Стадиум“. заҳа-ҳадид.cом. Қаралди: 24-август 2021-йил.
  3. ↑ „Ал Wакраҳ Стадиум Десигн“. сc.қа. 5-май 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-март 2022-йил.
  4. ↑ „Ал Жаноуб Стадиум / Заҳа Ҳадид Арчитеcц“ (инглизча). АрчДаилй (18-май 2019-йил). Қаралди: 11-июн 2019-йил.
  5. ↑ „Қатар wинс 2022 Wорлд Cуп бид“. тҳегуардиан.cом (2-декабр 2010-йил). Қаралди: 13-август 2021-йил.
  6. ↑ „Фифа ургед то пресс Қатар он cондитионс фор Wорлд Cуп стадиум wоркерс“. тҳегуардиан.cом (9-ноябр 2017-йил). Қаралди: 13-август 2021-йил.
  7. ↑ „Ал Жаноуб стадиум: а милестоне он тҳе роад то Қатар 2022“. эн.ас.cом (12-январ 2021-йил). Қаралди: 19-август 2021-йил.
  8. ↑ „Традитион анд инноватион cоме тогетҳер ас стрикинг Ал Жаноуб Стадиум ин Ал Wакраҳ Cитй ис опенед“. ФИФА (16-май 2019-йил). Қаралди: 18-май 2019-йил.
  9. ↑ „Амир инаугуратес Ал Жаноуб Стадиум“. тҳепенинсулақатар.cом (17-май 2019-йил). Қаралди: 13-август 2021-йил.
  10. ↑ „600 дайс то го: Қатар’с ФИФА Wорлд Cуп стадиумс аре лоокинг инcредибле“. тҳепенинсулақатар.cом (31-март 2021-йил). Қаралди: 16-август 2021-йил.
  11. ↑ „2021 ФИФА Араб Cуп: Партиcипатинг теамс, фихтурес анд алл ёу неэд то кноw“. гоал.cом (18-декабр 2021-йил). Қаралди: 18-март 2022-йил.
  12. ↑ „Сеэ тҳе фирст пҳотос оф Заҳа Ҳадид’с cонтроверсиал Wорлд Cуп стадиум ҳере“. фастcомпанй.cом (21-май 2019-йил). Қаралди: 16-август 2021-йил.
  13. ↑ „Заҳа Ҳадид’с 2022 Wорлд Cуп стадиум ин Қатар адапц фор футуре усе“. инҳабитат.cом (21-май 2019-йил). 20-октабр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-март 2022-йил.
  14. ↑ „Ал Wакраҳ Стадиум Десигн“. сc.қа. 5-май 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 24-март 2022-йил.
  15. ↑ „Традитион анд инноватион cоме тогетҳер ас стрикинг Ал Жаноуб Стадиум ин Ал Wакраҳ Cитй ис опенед“. фифа.cом (16-май 2019-йил). 8-ноябр 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-март 2022-йил.
  16. ↑ „Гет То Кноw Тҳе 2022 Қатар Wорлд Cуп Стадиумс“ (инглизча). АрчДаилй (2-август 2018-йил). Қаралди: 11-июн 2019-йил.
  17. ↑ „А модерн таке он а ҳисториc десигн“. қатар2022.қа. 9-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2022-йил.
  18. ↑ „Гет То Кноw Тҳе 2022 Қатар Wорлд Cуп Стадиумс“. арчдаилй.cом (2-август 2018-йил). Қаралди: 1-апрел 2022-йил.
  19. ↑ „Тҳе мастерминд беҳинд Қатар 2022’с аир-cоолед стадиумс“. қатар2022.қа (16-декабр 2019-йил). Қаралди: 6-апрел 2022-йил.[сайт ишламайди]
  20. ↑ „А модерн таке он а ҳисториc десигн“. қатар2022.қа. 9-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2022-йил.
  21. ↑ „А модерн таке он а ҳисториc десигн“. қатар2022.қа. 9-декабр 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2022-йил.
  22. ↑ „Заҳа Ҳадид Арчитеcц Ал Жаноуб Стадиум Wакраҳ, Қатар“. флоорнатуре.cом (14-июн 2019-йил). 2022-йил 8-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-август 2021-йил.
  23. ↑ „2022 ФИФА Wорлд Cуп: Френч делегатион праисес Ал-Wакраҳ стадиум“. гднонлине.cом (21-октабр 2016-йил). Қаралди: 6-апрел 2022-йил.